Ένα νέο, ιδιαίτερα σοβαρό κεφάλαιο στο πρόβλημα της ανεξέλεγκτης απόρριψης απορριμμάτων στη Σιθωνία ανοίγουν φωτογραφίες που απέστειλαν κάτοικοι από την περιοχή του Νέου Μαρμαρά. Οι εικόνες είναι αποκαλυπτικές: μπάζα, στρώματα, ξύλα, πλαστικά, χαρτόκουτα, παλιά έπιπλα, υπολείμματα οικοδομικών υλικών και κάθε λογής ογκώδη απορρίμματα βρίσκονται πεταμένα μέσα ή δίπλα σε δασικές εκτάσεις, σε σημεία όπου η βλάστηση είναι πυκνή και ο κίνδυνος πυρκαγιάς, ειδικά μέσα στο καλοκαίρι, προφανής.
Δεν πρόκειται για μία μεμονωμένη σακούλα, ούτε για ένα τυχαίο μικρό σημείο εγκατάλειψης απορριμμάτων. Από τις επίγειες και εναέριες φωτογραφίες διακρίνεται μια εκτεταμένη εικόνα ανεξέλεγκτης απόθεσης κατά μήκος αγροτικών ή δασικών δρόμων, με σωρούς απορριμμάτων σε περισσότερα από ένα σημεία. Σε ορισμένα σημεία τα υλικά φαίνεται να έχουν συσσωρευτεί για καιρό, ενώ η γειτνίαση με πευκοδάσος και θαμνώδη βλάστηση προκαλεί εύλογη ανησυχία.
Οι καταγγελίες κατοίκων του Νέου Μαρμαρά και της ευρύτερης Σιθωνίας έρχονται να προστεθούν σε προηγούμενα ρεπορτάζ για αντίστοιχες εικόνες σε άλλες περιοχές του δήμου. Στις 12 Ιουνίου, ρεπορτάζ της ΕΡΤ3 είχε αναδείξει το ίδιο πρόβλημα στη Σιθωνία, με αυτοσχέδιες χωματερές έξω από τη Συκιά, σε σημεία κοντά σε οικισμούς και δρόμους που οδηγούν σε παραλίες. Στο ίδιο ρεπορτάζ είχαν αναφερθεί καταγγελίες για αντίστοιχους χώρους στη Νικήτη, στην Τορώνη και κοντά σε ρέματα ή αθλητικές εγκαταστάσεις.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχει πρόβλημα. Το πρόβλημα αποτυπώνεται στις φωτογραφίες, καταγγέλλεται από κατοίκους και έχει ήδη καταγραφεί δημοσιογραφικά. Το ερώτημα είναι ποιος έχει την ευθύνη να παρέμβει, ποιος ελέγχει, ποιος απομακρύνει τα απορρίμματα και ποιος επιβάλλει κυρώσεις σε όσους μετατρέπουν δασικές περιοχές σε ανεξέλεγκτους σκουπιδότοπους.
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή τα συγκεκριμένα σημεία βρίσκονται μέσα σε φυσικό περιβάλλον. Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν μιλάμε μόνο για υποβάθμιση της εικόνας ενός τουριστικού δήμου. Μιλάμε για πιθανή απειλή για τη δημόσια υγεία, για το περιβάλλον, για τα υπόγεια και επιφανειακά νερά, αλλά και για την αντιπυρική προστασία. Ξύλα, πλαστικά, στρώματα, χαρτόνια και εγκαταλελειμμένα αντικείμενα, μέσα σε δασική βλάστηση, μπορούν να μετατραπούν σε εύφλεκτη ύλη.
Γι’ αυτό και τα ερωτήματα προς τους αρμόδιους φορείς είναι συγκεκριμένα.
Ο Δήμος Σιθωνίας γνωρίζει τα συγκεκριμένα σημεία στον Νέο Μαρμαρά; Έχει γίνει αυτοψία από τις υπηρεσίες καθαριότητας; Έχει καταγραφεί ο όγκος των απορριμμάτων; Υπάρχει χρονοδιάγραμμα απομάκρυνσής τους; Έχουν εντοπιστεί οι υπαίτιοι ή έστω οι συνηθισμένες διαδρομές μέσω των οποίων καταλήγουν εκεί μπάζα και ογκώδη υλικά; Υπάρχει οργανωμένο σύστημα συλλογής ογκωδών ή οι δημότες και οι επαγγελματίες αφήνονται στην πράξη να «βρουν μόνοι τους λύση»;
Εξίσου κρίσιμα είναι τα ερωτήματα προς την Πυροσβεστική. Έχει ενημερωθεί για την ύπαρξη τέτοιων σημείων μέσα ή δίπλα σε δασικές εκτάσεις; Έχουν γίνει έλεγχοι αντιπυρικής επικινδυνότητας; Έχουν διαβιβαστεί σχετικές αναφορές προς τον Δήμο ή άλλες αρχές; Σε μια περίοδο κατά την οποία κάθε ξερό κλαδί, κάθε σωρός απορριμμάτων και κάθε εγκαταλελειμμένο υλικό μπορεί να λειτουργήσει ως εστία κινδύνου, η ύπαρξη τέτοιων χώρων δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλό ζήτημα καθαριότητας.
Ερωτήματα προκύπτουν και για την Αστυνομία. Έχουν υπάρξει καταγγελίες; Έχουν γίνει περιπολίες ή έλεγχοι στα συγκεκριμένα σημεία; Έχει διερευνηθεί αν υπάρχει συστηματική απόρριψη από ιδιώτες, εργολάβους, επαγγελματίες ή άλλες δραστηριότητες; Έχουν σχηματιστεί δικογραφίες για παράνομη απόθεση απορριμμάτων ή περιβαλλοντική υποβάθμιση;
Και βεβαίως υπάρχει το βασικότερο ερώτημα: γιατί στην περίπτωση της Σιθωνίας δεν έχει υπάρξει, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, αντίστοιχη εισαγγελική παρέμβαση με εκείνη που υπήρξε στη Νέα Προποντίδα;
Ν. ΠΡΟΠΟΝΤΙΔΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗΣ ΟΓΚΩΔΩΝ ΑΠΟ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΧΩΜΑΤΕΡΗ
Στη Νέα Ποτίδαια, μετά την εισαγγελική κινητοποίηση για την ανεξέλεγκτη χωματερή στην περιοχή, ξεκίνησε μεγάλη επιχείρηση απομάκρυνσης ογκωδών απορριμμάτων. Σύμφωνα με τον Δήμαρχο Νέας Προποντίδας, απομακρύνθηκαν ήδη περίπου 650 τόνοι υλικών, με τα συνεργεία του Δήμου να συνεχίζουν τις εργασίες. Η περίπτωση δείχνει ότι όταν ενεργοποιούνται οι μηχανισμοί ελέγχου και πίεσης, το πρόβλημα μπορεί τουλάχιστον να αρχίσει να αντιμετωπίζεται.
Στη Σιθωνία, όμως, οι εικόνες παραμένουν. Και όχι μόνο παραμένουν, αλλά επανέρχονται από διαφορετικές περιοχές: Συκιά, Τορώνη, Νικήτη, Νέος Μαρμαράς. Αυτό δημιουργεί την εντύπωση ενός προβλήματος που δεν είναι τυχαίο, αλλά δομικό. Ενός προβλήματος που αφορά τη διαχείριση των ογκωδών απορριμμάτων, την εποπτεία των δασικών και αγροτικών δρόμων, την ευθύνη των πολιτών και των επαγγελματιών, αλλά και την επάρκεια του ελεγκτικού μηχανισμού.
Στο προηγούμενο ρεπορτάζ της ΕΡΤ3 είχε αναφερθεί ότι από την πλευρά της Δημοτικής Αρχής υπάρχει πρόθεση για οργανωμένη συλλογή ογκωδών απορριμμάτων, με την επισήμανση ότι απαιτούνται διαδικασίες μέσω προϋπολογισμού και αναθέσεων. Μόλις στην τελευταία συνεδρίαση γνωστοποιήθηκε η έγκριση του προϋπολογισμού επομένως περιμένουμε την δραστηριοποίηση. Όμως οι κάτοικοι ρωτούν εύλογα: μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες, τι γίνεται με τα σκουπίδια που βρίσκονται ήδη μέσα στο δάσος; Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη αν ξεσπάσει πυρκαγιά; Ποιος θα λογοδοτήσει αν τα απορρίμματα παραμείνουν εκεί για εβδομάδες ή μήνες;
Το ζήτημα έχει και πολιτική διάσταση. Η πρόσφατη παραίτηση και ανεξαρτητοποίηση του δημοτικού συμβούλου Δημήτρη Ζαφείρη, ο οποίος είχε στην ευθύνη του μεταξύ άλλων την καθαριότητα, την ύδρευση, την αποχέτευση και τα οχήματα της Δημοτικής Ενότητας Σιθωνίας, προσθέτει νέα ερωτήματα για τη λειτουργία της δημοτικής διοίκησης. Ο ίδιος, στην επιστολή παραίτησής του, έκανε λόγο για λόγους ηθικής τάξης και πολιτικής συνείδησης, αφήνοντας σαφείς αιχμές για την πορεία της διοίκησης.
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Σιθωνίας, Ι. Μαλλίνης, απαντώντας στην παραίτηση του μέχρι πρότινος αντιδημάρχου Καθαριότητας, Ύδρευσης – Αποχέτευσης, Πρωτογενούς Τομέα και Οχημάτων της Δ.Ε. Σιθωνίας, Δημήτρη Ζαφείρη, επιχείρησε να δώσει τη δική του εκδοχή για τη στήριξη που, όπως υποστηρίζει, παρείχε η δημοτική αρχή στη συγκεκριμένη αντιδημαρχία.
Ο δήμαρχος ευχαρίστησε τον κ. Ζαφείρη για τη συνεργασία και την προσφορά του, χαρακτηρίζοντάς τον «εξαιρετικό άνθρωπο, με διάθεση προσφοράς και πραγματικό ενδιαφέρον για τον τόπο». Παράλληλα, όμως, σημείωσε ότι η συγκεκριμένη αντιδημαρχία «στηρίχθηκε έμπρακτα και ουσιαστικά» από τη διοίκηση του Δήμου, με στόχο, όπως ανέφερε, τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών και την ενίσχυση των υποδομών.
Στην τοποθέτησή του, ο δήμαρχος επικαλέστηκε σειρά έργων, χρηματοδοτήσεων και παρεμβάσεων, μεταξύ των οποίων το πρόγραμμα «Βελτίωση και επέκταση δικτύου ύδρευσης», προϋπολογισμού 1,6 εκατ. ευρώ, την αναβάθμιση των βιολογικών καθαρισμών Νικήτης και Νέου Μαρμαρά, την αποκατάσταση του ΧΑΔΑ Νικήτης με προϋπολογισμό 1 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτήσεις 710.000 ευρώ για έργα στην Τορώνη και το Μεταγγίτσι, ποσό 347.000 ευρώ για αποκαταστάσεις δικτύων ύδρευσης και υποδομών από πρόγραμμα φυσικών καταστροφών, καθώς και 120.000 ευρώ από το υπουργείο Εσωτερικών για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας.
Ο ίδιος ανέφερε ακόμη ότι ενισχύθηκε η υπηρεσία καθαριότητας με 93 εργαζόμενους μέσω ΣΟΧ, αυξήθηκαν οι υδρονομείς, υλοποιήθηκαν παρεμβάσεις σε γεωτρήσεις, ενώ προκηρύχθηκε διαγωνισμός για την προμήθεια τριών απορριμματοφόρων μέσω leasing, τα οποία, σύμφωνα με τον δήμαρχο, αναμένεται να παραληφθούν το προσεχές διάστημα. Παράλληλα, υποστήριξε ότι την περσινή χρονιά παραλήφθηκαν περίπου 360 κάδοι απορριμμάτων, ενώ νέα ενίσχυση με κάδους αναμένεται έως τις 10 Ιουλίου.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο Μεταγγίτσι, σημειώνοντας ότι υλοποιήθηκε η αποκατάσταση του μύλου, έγιναν παρεμβάσεις αγροτικής οδοποιίας, πραγματοποιήθηκε ασφαλτικό έργο εντός του οικισμού, δρομολογείται έργο δικτύων ομβρίων ύψους 370.000 ευρώ από πόρους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, ενώ τις επόμενες ημέρες αναμένεται, όπως είπε, η υπογραφή σύμβασης για νέα ασφαλτόστρωση.
Ωστόσο, ο δήμαρχος άφησε και σαφή πολιτική αιχμή για τον χρόνο της παραίτησης. Αν και τόνισε ότι δεν κρίνει την απόφαση του κ. Ζαφείρη σε προσωπικό επίπεδο, υπογράμμισε ότι τη θεωρεί «πολιτικά και επιχειρησιακά δυσχερή» για τις ανάγκες του Δήμου στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία. «Ο αξιακός μου κώδικας δεν μπορεί να συμβιβαστεί με την εγκατάλειψη μιας τόσο κρίσιμης αντιδημαρχίας σε αυτή τη χρονική συγκυρία», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι θα συνεχίσει να σηκώνει «ακόμη μεγαλύτερο βάρος», τόσο της δημαρχίας όσο και των αντιδημαρχιών.
Η απάντηση του δημάρχου, πάντως, δεν αναιρεί τα ερωτήματα που προκύπτουν από τις εικόνες και τις καταγγελίες κατοίκων για ανεξέλεγκτες αποθέσεις μπαζών και ογκωδών απορριμμάτων σε δασικές περιοχές του Νέου Μαρμαρά και της ευρύτερης Σιθωνίας. Αντιθέτως, καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη να δοθούν συγκεκριμένες απαντήσεις: ποια σημεία έχουν καταγραφεί, πότε θα καθαριστούν, ποιος έχει την ευθύνη ελέγχου, αν έχουν επιβληθεί πρόστιμα και αν έχει ενημερωθεί η Εισαγγελία για το εύρος του προβλήματος.
Η Σιθωνία είναι ένας από τους πιο ισχυρούς τουριστικούς προορισμούς της Βόρειας Ελλάδας. Δεν μπορεί από τη μία να διαφημίζει παραλίες, φυσικό κάλλος και πράσινες διαδρομές, και από την άλλη να εμφανίζονται δασικές εκτάσεις γεμάτες μπάζα, στρώματα και ογκώδη απορρίμματα. Δεν μπορεί οι κάτοικοι να λειτουργούν ως άτυποι ελεγκτές, φωτογραφίζοντας όσα θα έπρεπε ήδη να έχουν εντοπίσει οι αρμόδιες υπηρεσίες.
Οι απαντήσεις πλέον δεν μπορούν να περιοριστούν σε γενικές διαβεβαιώσεις. Χρειάζεται συγκεκριμένη ενημέρωση: ποια σημεία έχουν καταγραφεί, πότε θα καθαριστούν, ποιος έχει την αρμοδιότητα, ποια πρόστιμα έχουν επιβληθεί, αν έχουν γίνει μηνύσεις, αν έχει ενημερωθεί η Εισαγγελία και αν υπάρχει σχέδιο αποτροπής νέων αποθέσεων.
Γιατί το ερώτημα που τίθεται από τους κατοίκους είναι απλό και απολύτως εύλογο: αν στη Νέα Προποντίδα χρειάστηκε εισαγγελική παρέμβαση για να αρχίσει η απομάκρυνση εκατοντάδων τόνων ογκωδών, τι ακριβώς περιμένουν οι αρμόδιοι στη Σιθωνία; Να καεί πρώτα το δάσος;
