ΠΚΜ και ΑΠΘ ενώνουν δυνάμεις για την Ανοιχτή Επιστήμη και την αξιοποίηση ανοιχτών δεδομένων στη δημόσια διοίκηση.
Την αξιοποίηση των ανοιχτών δεδομένων προβλέπει μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), που υπεγράφη στο πλαίσιο εκδήλωσης για τις δυνατότητες της Ανοιχτής Επιστήμης, τις ευρωπαϊκές πολιτικές και τις καλές πρακτικές στον συγκεκριμένο τομέα. Το μνημόνιο υπέγραψαν ο Αντιπεριφερειάρχης Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Νίκος Τζόλλας και ο αντιπρύτανης του ΑΠΘ, Γιάννης Ρέκανος.
Όπως επισήμανε ο κ. Τζόλλας, «κάθε μέρα παράγονται δεδομένα από τη δημόσια διοίκηση, τις περιφέρειες, τους δήμους, τα υπουργεία, τα πανεπιστήμια, τους δημόσιους οργανισμούς, για το περιβάλλον, την ποιότητα του αέρα, τις μετακινήσεις, τις επιχειρήσεις, τη βιομηχανική δραστηριότητα, τον τουρισμό, τη γεωγραφία, την αγροτική παραγωγή και δεκάδες άλλα πεδία». Ο ίδιος υπογράμμισε πως «όταν δεν υπάρχει λόγος προστασίας εμπιστευτικών πληροφορικών και προσωπικών δεδομένων, μπορούν να είναι διαθέσιμα ώστε να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία κάτι καινούριου».
«Αν ανοίξουμε ποιοτικά περιβαλλοντικά δεδομένα, ένας ερευνητής μπορεί να τα χρησιμοποιήσει για να κατανοήσει καλύτερα την εξέλιξη της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Μια startup μπορεί να τα χρησιμοποιήσει για να δημιουργήσει μια εφαρμογή ενημέρωσης πολιτών. Η ίδια η Περιφέρεια μπορεί να τα χρησιμοποιήσει για καλύτερες και περισσότερο τεκμηριωμένες πολιτικές. Στη γεωργία, για παράδειγμα, ο συνδυασμός δεδομένων καιρού, γεωχωρικών πληροφοριών και άλλων διαθέσιμων στοιχείων μπορεί να υποστηρίξει εφαρμογές γεωργίας ακρίβειας. Στην κινητικότητα, πραγματικά δεδομένα μπορούν να οδηγήσουν σε καλύτερες υπηρεσίες μετακίνησης».
Από την πλευρά του, ο κ. Ρέκανος ανέφερε ότι «το μνημόνιο συνεργασίας επιτελεί έναν κοινό στόχο: την υπηρεσία του δημόσιου συμφέροντος και των πολιτών» και τόνισε πως «δίνεται η ευκαιρία ελέγχου, από τους πολίτες, των στοιχείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη λήψη σημαντικών αποφάσεων και στην ουσία δίνουν ποιοτικά χαρακτηριστικά στη δημοκρατία μας». Παράλληλα γνωστοποίησε ότι το μνημόνιο είναι ανοιχτό και αποτελεί ένα «κάλεσμα και σε άλλες εργαστηριακές επιστημονικές μονάδες εκτός του ΑΠΘ ώστε και άλλα πανεπιστήμια να συνδράμουν σε αυτή την προσπάθεια».
Σημαντική χαρακτήρισε τη σημερινή μέρα ο επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Ιατρικής Φυσικής και Ψηφιακής Καινοτομίας του ΑΠΘ και συντονιστής των προγραμμάτων RAISE, RAISE Suite και RAISE Connect Horizon Europe για υπηρεσίες διαμοιρασμού δεδομένων στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Νέφους Ανοικτής Επιστήμης (European Open Science Cloud – EOSC), Ευδόκιμος Κωνσταντινίδης. Ο ίδιος επισήμανε ότι γίνεται αρκετή συζήτηση για τα ανοιχτά δεδομένα, η προσπάθεια ξεκίνησε με το χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα Raise, αντιμετωπίζονται οι φοβίες για το άνοιγμα των δεδομένων και η ΕΕ είναι χαρούμενη γιατί διαπιστώνει ότι τα χρήματα των φορολογούμενων γίνονται αξία και επιστρέφουν στο οικοσύστημα καινοτομίας και στους πολίτες.
«Στόχος μας και όραμά μας είναι τα ερευνητικά έργα να μην μένουν στο ράφι ή σε ψηφιακά ράφια σαν σύνολο παραδοτέων αλλά να αποκτούν αξία μέσα από την εφαρμογή τους» είπε, από την πλευρά του, ο Καθηγητής του Τμήματος Ιατρικής του ΑΠΘ, Παναγιώτης Μπαμίδης, ενώ στην αξία των δεδομένων αναφέρθηκε και ο καθηγητής του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Ανδρέας Συμεωνίδης. Ο Παντελής Τζιβελόγλου, από τη Γενική Διεύθυνση Έρευνας και Καινοτομίας, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σημείωσε ότι η Επιτροπή υποστηρίζει «την ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού συστήματος διασύνδεσης ερευνητικών υποδομών δεδομένων», η οποία, όπως είπε, «συνδέει θεματικούς και εθνικούς κόμβους, προσφέροντας στον Ευρωπαίο ερευνητή πρόσβαση σε ψηφιακές υπηρεσίες και δεδομένα υψηλής ποιότητας, τα οποία θα προέρχονται από κορυφαίες ερευνητικές υποδομές σε όλη την Ευρώπη».
Τη χρήση του μνημονίου ως οδηγό και για το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας προανήγγειλε ο Παναγιώτης Σαρηγιαννίδης, Καθηγητής του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Έμφαση στην ανάγκη για ποιοτικά δεδομένα που δεν έχουν ανομοιομορφίες και λάθη έδωσε ο Ευάγγελος Καλαμπόκης, Επίκουρος Καθηγητής στα Πληροφοριακά Συστήματα και την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.
Για μια αρχή για κάτι καινούριο έκανε λόγο ο Μπάμπης Μπράτσας, αναπληρωτής Καθηγητής στα Ευφυή Συστήματα Λογισμικού, στο Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδας, ενώ ο Αλέξανδρος Χατζηγεωργίου, Καθηγητής του Τμήματος Εφαρμοσμένης Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας σημείωσε ότι «το 90% των επιστημονικών δημοσιεύσεων και το 100% των υποβαλλόμενων και χρηματοδοτούμενων ευρωπαϊκών έργων στηρίζονται σε ανάλυση δεδομένων». Στα ζητήματα ιδιωτικότητας αναφέρθηκε ο Παντελής Νατσιάβας, ερευνητής Γ βαθμίδας του Ινστιτούτου Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών του ΕΚΕΤΑ, φέρνοντας ως παράδειγμα τη συνεργασία του νοσοκομείου Παπαγεωργίου με μεγάλη φαρμακοβιομηχανία του εξωτερικού χωρίς να τίθεται ρίσκο ιδιωτικότητας των ασθενών.
Χαιρετισμούς απηύθυναν η τομεάρχης πανεπιστημιακών θεμάτων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Όλγα Βασιλάκη και εκπρόσωποι του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Πληροφορικής και Επικοινωνιών Ελλάδας και του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Από την πλευρά του, ο συντονιστής του Γραφείου του Πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη, Γιάννης Παπαγεωργίου συνεχάρη την Περιφέρεια και την επιστημονική κοινότητα γι’ αυτή τη συνεργασία.
«Η δύναμη των ανοιχτών δεδομένων βρίσκεται στο ότι συνιστούν έναν παραγωγικό συντελεστή της οικονομικής ανάπτυξης. Η κοινωνία πληρώνει για να παραχθεί μεγάλο μέρος αυτών των δεδομένων, οπότε όπου αυτό είναι δυνατό και ασφαλές, πρέπει να βρίσκουμε τρόπο αυτή η αξία να επιστρέφει στην κοινωνία. Δεν ανοίγουμε τα δεδομένα γιατί είναι μια τεχνολογική μόδα αλλά για να δημιουργήσουν αξία» υπογράμμισε, κλείνοντας, ο κ. Τζόλλας. «Η ΕΕ δημιουργεί κοινούς ευρωπαϊκούς χώρους δεδομένων για την υγεία, την ενέργεια, την κινητικότητα, τη γεωργία, τη δημόσια διοίκηση, την έρευνα, την καινοτομία. Η φιλοσοφία τους είναι ότι περισσότερα δεδομένα πρέπει να μπορούν να διαμοιράζονται και να επαναχρησιμοποιούνται», κατέληξε.
