Η Δοϊράνη χάνει νερό. Αυτό είναι γνωστό. Εκείνο που προκαλεί μεγαλύτερο προβληματισμό είναι ότι, ενώ ένα ειδικό σύστημα λειτουργεί για να την τροφοδοτεί, η αρμόδια υδρομετεωρολογική υπηρεσία της Βόρειας Μακεδονίας δηλώνει πως δεν γνωρίζει πόσο νερό εισέρχεται σήμερα στη λίμνη.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΝΔΡΟΝΙΚΗ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ
Η αντιπαραβολή επίσημων ελληνικών και βορειομακεδονικών στοιχείων αποκαλύπτει ένα ουσιαστικό κενό ενημέρωσης στη διαχείριση ενός διασυνοριακού οικοσυστήματος, την ώρα που η στάθμη συνεχίζει να υποχωρεί και προετοιμάζεται νέα ευρωπαϊκή χρηματοδοτική παρέμβαση.
Οι αριθμοί της υποχώρησης
Σύμφωνα με τις τελευταίες μετρήσεις που δημοσιοποιήθηκαν στις 9 Οκτωβρίου, η στάθμη της λίμνης βρίσκεται στα 144,93 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Τον Φεβρουάριο ήταν 145,42 μέτρα. Δηλαδή, μέσα σε οκτώ μήνες η Δοϊράνη έχασε 49 εκατοστά, εξανεμίζοντας ουσιαστικά την ανάκαμψη που είχε πετύχει χάρη στις βροχοπτώσεις του προηγούμενου φθινοπώρου και χειμώνα.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι βρίσκεται 1,20 μέτρα χαμηλότερα από το συμφωνημένο ελάχιστο επίπεδο των 146,13 μέτρων, το οποίο έχουν καθορίσει Ελλάδα και Βόρεια Μακεδονία.
Ο Βάσκο Στόγιοφ, επικεφαλής του τομέα Υδρολογίας της βορειομακεδονικής Υδρομετεωρολογικής Υπηρεσίας, αποδίδει την υποχώρηση κυρίως στην αυξημένη εξάτμιση, εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών και των ισχυρών ανέμων.
Η σημαντικότερη πληροφορία, ωστόσο, βρίσκεται σε μια άλλη επισήμανσή του: το σύστημα αναπλήρωσης εξακολουθεί να μεταφέρει νερό, αλλά η υπηρεσία δεν γνωρίζει την τρέχουσα ποσότητα.
Τα 200 λίτρα που έγιναν ερωτηματικό
Στις 24 Αυγούστου, το Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας στα Σκόπια είχε δημοσιοποιήσει την επαναλειτουργία του υδροσυστήματος Gjavato, καταγράφοντας παροχή 200 λίτρων ανά δευτερόλεπτο, με πρόβλεψη περαιτέρω αύξησης.
Τότε η στάθμη βρισκόταν στα 145,26 μέτρα. Σήμερα βρίσκεται στα 144,93.
Η διαφορά είναι 33 εκατοστά μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες, παρά την επαναλειτουργία του συστήματος.
Εφόσον η παροχή των 200 λίτρων διατηρούνταν αδιάλειπτα, θα αντιστοιχούσε θεωρητικά σε 17.280 κυβικά μέτρα ημερησίως. Δεν έχει, ωστόσο, επιβεβαιωθεί ότι αυτή η ποσότητα εξακολουθεί να διοχετεύεται.
Η υποχώρηση της στάθμης δεν αποδεικνύει ότι το σύστημα υπολειτουργεί. Οι απώλειες από την εξάτμιση και οι υπόγειες υδρολογικές διεργασίες επηρεάζουν επίσης το αποτέλεσμα.
Αναδεικνύεται όμως ένα συγκεκριμένο ερώτημα: ποιος καταγράφει τις πραγματικές εισροές και ποιος ενημερώνει τις αρμόδιες υπηρεσίες των δύο χωρών;
Νέα κονδύλια, παλαιά ερωτήματα
Στις 21 Σεπτεμβρίου ολοκληρώθηκε η στοχευμένη πρόσκληση του προγράμματος Interreg Ελλάδα–Βόρεια Μακεδονία, προϋπολογισμού 3.071.591 ευρώ, με αντικείμενο την αποτελεσματικότερη διασυνοριακή διακυβέρνηση της Δοϊράνης.
Η πρόσκληση δεν ισοδυναμεί ακόμη με εγκεκριμένο έργο ή πραγματοποιημένη δαπάνη.
Είχε προηγηθεί το πρόγραμμα PLAN D.oiran, προϋπολογισμού περίπου 1,4 εκατ. ευρώ, με επικεφαλής εταίρο την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και στόχο τη δημιουργία κοινού μηχανισμού βιώσιμης διαχείρισης.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποια εργαλεία παρακολούθησης και συνεργασίας δημιουργήθηκαν τότε, ποια λειτουργούν σήμερα και πώς θα αξιοποιηθεί η νέα χρηματοδοτική δυνατότητα.
Για μια λίμνη που μοιράζονται δύο χώρες, τα κοινά και αξιόπιστα υδρολογικά δεδομένα αποτελούν προϋπόθεση αποτελεσματικής προστασίας.
Η στάθμη της Δοϊράνης μετριέται. Το νερό που μπαίνει στη λίμνη, ποιος το μετρά;
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ KARFITSA
