Οι ολοένα συχνότερες εμφανίσεις αρκούδων στη Δυτική Μακεδονία δεν προκαλούν πλέον μόνο ανησυχία, αλλά αφήνουν πίσω τους και έναν αυξανόμενο λογαριασμό ζημιών, τον οποίο σε αρκετές περιπτώσεις καλούνται να πληρώσουν οι ίδιοι οι πολίτες.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΑΝΗΣ
Τροχαία ατυχήματα, κατεστραμμένα οχήματα και ζημιές σε καλλιέργειες βρίσκονται εκτός ή στα όρια του σημερινού πλαισίου αποζημιώσεων. Οι περιπτώσεις που καταγράφει η «Κ» αναδεικνύουν το πρόβλημα και εξηγούν γιατί στη Δυτική Μακεδονία μπαίνει πλέον επίσημα στο τραπέζι η δημιουργία ειδικού ταμείου αποζημιώσεων.
«Καταστράφηκε το αυτοκίνητο που ακόμη χρωστάμε»
Ήταν πριν από λίγες ημέρες όταν η σύζυγος του Δημήτρη Κορομηλά πήγαινε τη μόλις τριών ετών ανιψιά της, την οποία φιλοξενούσαν, πίσω στο σπίτι της. Στο αυτοκίνητο επέβαινε και η δεκάχρονη κόρη τους.
Λίγο πριν από τις δέκα το βράδυ, στον επαρχιακό δρόμο προς Νεστόριο, κοντά στο χωριό Κολοκυνθού Καστοριάς, μια αρκούδα πετάχτηκε ξαφνικά στον δρόμο, χωρίς η οδηγός να προλάβει να αντιδράσει.
«Ο δρόμος δεν ήταν φωτισμένος, πινακίδα που να προειδοποιεί ότι το σημείο είναι πέρασμα αρκούδας δεν υπήρχε, ούτε και συρματόπλεγμα εκατέρωθεν του δρόμου για να εμποδίζει τα ζώα να βγουν στο οδόστρωμα», περιγράφει στην «Κ» ο 39χρονος.
Η αρκούδα εμφανίστηκε μέσα στο σκοτάδι μπροστά στο όχημα, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια αντίδρασης στη σύζυγό του. «Οποιοσδήποτε οδηγός δεν θα προλάβαινε να κάνει κάτι. Φανταστείτε: σκοτάδι, δέντρα δεξιά και αριστερά του δρόμου, χαντάκι. Πού να πάει;».
Ευτυχώς, οι επιβάτες γλίτωσαν με μικρές γρατζουνιές, ωστόσο το αυτοκίνητο υπέστη σοβαρές ζημιές.
«Η αρκούδα το χτύπησε πλαγιομετωπικά, μπροστά και δεξιά. Καταστράφηκαν η “μούρη”, ο προφυλακτήρας, τα φανάρια, ο θόλος και το καπό. Άνοιξαν οι αερόσακοι και προκλήθηκαν ζημιές και στο ταμπλό», περιγράφει ο κ. Κορομηλάς.
Και προσθέτει: «Το αυτοκίνητο το πήρα με δόσεις και ακόμη χρωστάω 13.000 ευρώ. Από το συνεργείο, με μια πρώτη εκτίμηση, μου είπαν ότι το κόστος της ζημιάς φτάνει τις 15.000 ευρώ. Τι να κάνω; Η αρκούδα, να σας πω, συνέχισε τον δρόμο της».
Όπως υποστηρίζει, δεν είναι ο μοναδικός κάτοικος της περιοχής που έχει υποστεί αντίστοιχη ζημιά στο όχημά του.
Καταστροφές χωρίς αποζημίωση και στις καλλιέργειες
Ο Χρήστος Παγούνης, ιδιοκτήτης αμυγδαλεώνα 30 στρεμμάτων στο Δρυόβουνο του Δήμου Βοΐου, στην Κοζάνη, είδε δέντρα της καλλιέργειάς του να καταστρέφονται από αρκούδα που εισέβαλε στο χωράφι, παρότι, όπως λέει, είχε λάβει όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα προστασίας.
«Έχω συρματοπλέγματα και ηλεκτροφόρα περίφραξη», εξηγεί στην «Κ». Ωστόσο, ούτε αυτά κατάφεραν να αποτρέψουν την είσοδο του ζώου.
«Παίρνω τηλέφωνο και τους ενημερώνω. Μου λένε: “Δεν θα πειράξεις τίποτα μέχρι να έρθουμε να καταγράψουμε”. Εντάξει, λέω, αλλά κάντε γρήγορα, γιατί η περίφραξη και το ηλεκτροφόρο καλώδιο έχουν καταστραφεί και η αρκούδα θα μπαινοβγαίνει στην καλλιέργεια και θα προκαλεί κι άλλες ζημιές», αναφέρει.
Όπως λέει, το αρμόδιο κλιμάκιο έφτασε ύστερα από δώδεκα ημέρες.
«Μου είπαν πως δεν μπορούν να καταγράψουν καταστροφές στα δέντρα, καθώς σε πολλά είχαν σπάσει μόνο ορισμένα κλαδιά και αποζημίωση καταβάλλεται μόνο σε περίπτωση ολικής καταστροφής του δέντρου. Όμως τα κλαδιά αυτά ήταν φορτωμένα με καρπούς. Εγώ τι παραγωγή θα πάρω από ένα δέντρο που βρίσκεται στο φόρτε του; Και πώς θα επαναφέρω ένα τέτοιο δέντρο, όταν σε πολλές περιπτώσεις ξεραίνεται και αχρηστεύεται;».
Για τον ίδιο, το ισχύον πλαίσιο χρειάζεται επανεξέταση. «Θα πρέπει να ξαναδούμε το πλαίσιο των αποζημιώσεων σε τέτοιες περιπτώσεις, πόσο μάλλον τώρα που οι εμφανίσεις αρκούδων σε όλη την περιοχή έχουν αυξηθεί σε τέτοιο βαθμό».
Ειδικό ταμείο για τις ζημιές από αρκούδες
Το ζήτημα των περιπτώσεων που μένουν εκτός του υφιστάμενου πλαισίου αποζημιώσεων τέθηκε και στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτικής Μακεδονίας, με τοπικούς φορείς να ζητούν τη δημιουργία ειδικού ταμείου για την αποζημίωση πολιτών και παραγωγών.
Η πρόταση αφορά, μεταξύ άλλων, τροχαία ατυχήματα με άγρια ζώα, καταστροφές φυτικού κεφαλαίου και άλλες ζημιές για τις οποίες δεν προβλέπεται επαρκής κάλυψη από τον ΕΛΓΑ ή άλλο αρμόδιο φορέα, καθώς και αντίστοιχα κενά σε άλλους τομείς παραγωγής.
Η δημιουργία ενός ειδικού μηχανισμού αποζημιώσεων αποκτά ιδιαίτερη σημασία για κατοίκους της υπαίθρου, κτηνοτρόφους, μελισσοκόμους και αγρότες.
«Το νομοθετικό πλαίσιο των αποζημιώσεων φαίνεται ότι πλέον δεν επαρκεί για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σε καθημερινή βάση», αναφέρει στην «Κ» ο αντιπεριφερειάρχης Καστοριάς, Δημήτρης Σαββόπουλος.
Όπως υποστηρίζει, «πλέον τα ζώα έχουν εξοικειωθεί με την ανθρώπινη παρουσία και έχει δημιουργηθεί αίσθημα ανασφάλειας στους πολίτες. Έχουμε αρκούδες ακόμη και μέσα στην πόλη της Καστοριάς και αυτό δεν είναι φυσιολογικό. Κινδυνεύουν και ανθρώπινες ζωές».
Σύμφωνα με τον αντιπεριφερειάρχη, «αυτή τη στιγμή τα περιστατικά με τις αρκούδες τα διαχειρίζονται δύο-τρεις υπάλληλοι του Δασαρχείου, οι οποίοι, παρά το φιλότιμο που τους διακρίνει, δεν επαρκούν».
Κρούει, μάλιστα, τον κώδωνα του κινδύνου: «Να σας πω ότι στη Ρουμανία ο πληθυσμός των αρκούδων έχει ξεπεράσει τις 5.000. Δεν θέλουμε σε καμία περίπτωση να φτάσουμε σε αυτό το σημείο και γι’ αυτό πρέπει να ληφθούν μέτρα τώρα».
117 περιστατικά μέσα σε λιγότερο από έξι μήνες
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεύθυνσης Δασών, τα οποία παρουσίασε ο κ. Σαββόπουλος στην εισήγησή του στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου, μόνο από την αρχή του έτους έως σχεδόν το τέλος Ιουνίου έχουν καταγραφεί 117 περιστατικά εμφάνισης αρκούδας, αριθμός σημαντικά αυξημένος σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
