Τα σχολεία στα χωριά κρατιούνται ανοιχτά «με νύχια και με δόντια», ενώ εκπαιδευτικοί και δήμαρχοι προειδοποιούν ότι η πληθυσμιακή αιμορραγία απειλεί όχι μόνο την εκπαίδευση, αλλά και το μέλλον της ακριτικής υπαίθρου
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΑΝΗΣ
Κατά τη διάρκεια του 1ου Διασχολικού Φεστιβάλ Μαθητικής Δημιουργικής Έκφρασης Έβρου, που πραγματοποιήθηκε πριν από λίγες ημέρες στο Γυμνάσιο-Λύκειο Μεταξάδων, με τη συμμετοχή εκατοντάδων μαθητών από 21 σχολεία και δεκάδων εκπροσώπων φορέων και αρχών, ο διευθυντής του σχολείου, όταν ρωτήθηκε τι θα ζητούσε από την Πολιτεία, απάντησε αποστομωτικά: «Παιδιά…».
Εξηγώντας την απάντησή του, σημείωσε ότι η περιοχή έχει ερημώσει και πως τα σχολεία κινδυνεύουν να κλείσουν, καθώς ο αριθμός των μαθητών μειώνεται ραγδαία.
Κραυγή αγωνίας
«Είμαι εννέα χρόνια σε αυτό το σχολείο και βλέπω με πόνο ψυχής κάθε χρόνο τους μαθητές να λιγοστεύουν. Όταν ήρθα, είχαμε 45 μαθητές και σήμερα έχουμε 30. Σκεφτείτε το: χάσαμε σε λιγότερα από δέκα χρόνια το 1/3. Και είμαστε Γυμνάσιο και Λύκειο μαζί», περιγράφει με μελανά χρώματα την κατάσταση στην «Κ» ο Χαράλαμπος Σταματόπουλος, διευθυντής του σχολείου στους Μεταξάδες Έβρου, ο οποίος εξέφρασε τον προβληματισμό του στο φεστιβάλ.
Και προσθέτει, με αγωνία για το μέλλον: «Στον Βόρειο Έβρο, την επόμενη πενταετία, πιστεύω ότι θα απομείνουν οι μισοί κάτοικοι. Όσο για μαθητές, δεν ξέρω. Ήδη συζητάμε για συνενώσεις σχολείων. Το σχολείο μου δεν βλέπω να έχει πολύ μέλλον ακόμη. Σύντομα θα “πέσουμε” στους 25 μαθητές, καθώς παιδιά με τα οποία μιλάω μού λένε ότι οι γονείς τους ετοιμάζονται να φύγουν… Οι άνθρωποι δεν μπορούν να ζήσουν εδώ. Δεν έχουν δουλειές. Πώς θα στηρίξουν την οικογένειά τους; Και το θέμα είναι πως το πρόβλημα την τελευταία πενταετία επιδεινώνεται ραγδαία. Γίνεται βίαια και γρήγορα. Δεν ξέρω πώς θα το προλάβουμε».
Μόλις 5 σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στα χωριά
Και το συγκεκριμένο σχολείο δεν είναι το μοναδικό που αντιμετωπίζει πρόβλημα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Έβρου, τα σχολεία της βαθμίδας στην Περιφερειακή Ενότητα είναι συνολικά 53. Από αυτά, τα 25 βρίσκονται στον Βόρειο Έβρο, στους Δήμους Ορεστιάδας και Διδυμοτείχου.
Τα 16 από αυτά λειτουργούν στις δύο πρωτεύουσες των δήμων —12 στην Ορεστιάδα και 4 στο Διδυμότειχο— και μόλις 7 στα χωριά του Βόρειου Έβρου. Ωστόσο, το Γυμνάσιο και το Λύκειο της Νέας Βύσσας, όπως και το Γυμνάσιο και το Λύκειο των Δικαίων, συστεγάζονται. Επομένως, στην ουσία μιλάμε για μόλις 5 σχολικές μονάδες δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε ολόκληρο τον Βόρειο Έβρο: το Γυμνάσιο-Λύκειο Μεταξάδων, το Γυμνάσιο Ριζίων, το Γυμνάσιο Κυπρίνου και τις συστεγαζόμενες μονάδες Νέας Βύσσας και Δικαίων.
«Όλα έχουν ελάχιστους μαθητές. Τα χωριά σβήνουν. Γινόμαστε μάρτυρες του θανάτου της υπαίθρου στον Βόρειο Έβρο. Και είναι κάτι που εξελίσσεται ταχύτατα», λέει στην «Κ» ο Χάρης Κουσινίδης, πρόεδρος της Β΄ Ένωσης Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης Έβρου.
Ο ίδιος προτείνει να ληφθούν «γενναία μέτρα ενίσχυσης των κατοίκων της περιοχής, όπως φορολογικές απαλλαγές, ενίσχυση του αγροτικού εισοδήματος, κίνητρα για εκπαιδευτικούς, αστυνομικούς, στρατιωτικούς και πυροσβέστες, καθώς και ενίσχυση για ενοίκιο και καύσιμα». Όπως λέει, με τον χειμώνα να διαρκεί επτά μήνες τον χρόνο, χρειάζονται άμεσα και δραστικά μέτρα και κυρίως «κίνητρα για νέα ζευγάρια, ώστε να κάνουν οικογένειες και να μην είναι απαγορευτική η ζωή τους εδώ».
Τι λένε οι δήμαρχοι: Θα ερημώσει ο τόπος μας
«Ακόμη κι αυτά τα σχολεία στα χωριά τα κρατάμε ανοιχτά με νύχια και με δόντια, γιατί τα παιδιά λιγοστεύουν», επισημαίνει στην «Κ» ο δήμαρχος Ορεστιάδας, Αδαμάντιος Παπαδόπουλος, και προειδοποιεί: «Η κατάσταση στα σχολεία είναι δραματική. Δεν ξέρουμε αν θα έχουμε μαθητές στο άμεσο μέλλον. Ακόμη και στην Ορεστιάδα βλέπουμε στους παιδικούς σταθμούς μειωμένους αριθμούς εγγραφών και φοβόμαστε. Χρειαζόμαστε δραστικά και άμεσα μέτρα, πριν μείνουμε με τους τοίχους σε μια περιοχή τόσο ευαίσθητη εθνικά».
Την ίδια στιγμή, οι κάτοικοι των χωριών αυτών, που συρρικνώνονται, βλέπουν την Αδριανούπολη απέναντι να γιγαντώνεται. «Έχει φτάσει τους 200.000 κατοίκους και να φανταστείτε ότι, όταν εγώ ήμουν παιδί, η Αδριανούπολη και η Ορεστιάδα ήταν συγκρίσιμα μεγέθη. Τώρα έχει γίνει δεκαπλάσια», λέει ο κ. Παπαδόπουλος.
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Διδυμοτείχου, Ρωμύλος Χατζηγιάννογλου, εξηγεί: «Ο Βόρειος Έβρος ερημώνει μέρα με τη μέρα. Στα χωριά, πριν από λίγα χρόνια, με 100 στρέμματα καλλιέργειες μπορούσε κάποιος να ζήσει την οικογένειά του. Σήμερα δεν ζεις ούτε για πλάκα».
Όπως εκτιμά, ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τους νέους. «Βλέπουν άλλους τρόπους ζωής στα social media και θεωρούν ότι εδώ δεν θα τους βρουν. Θέλουν να σπουδάσουν, να βγάλουν χρήματα. Φεύγουν. Κανένας δεν θέλει να γίνει κτηνοτρόφος ή αγρότης».
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, χωρίς επενδύσεις μέλλον δεν υπάρχει, σύμφωνα με τον κ. Χατζηγιάννογλου. «Έχουμε εδώ δύο βιομηχανίες. Βρέχει, κόβεται το ίντερνετ. Χιονίζει, δεν έχουν ρεύμα. Πώς θα αντεπεξέλθουν; Επένδυσαν εκατομμύρια επειδή αγαπούσαν τον τόπο, αλλά για να επιβιώσουν στον ανταγωνισμό κάνουν κατάθεση ψυχής», σημειώνει.
Και αναφέρει με απόγνωση: «Δεν βλέπω να αλλάζει κάτι. Δεν βλέπω η κατάσταση να αντιστρέφεται. Φοβάμαι ότι θα ερημώσει ο τόπος μας».
Τι λέει η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
Ακόμη και η διευθύντρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Έβρου έχει διαπιστώσει μια – μικρή έστω – μείωση ακόμη και στους μαθητές της Αλεξανδρούπολης, που αποτελεί σημείο αναφοράς για την περιοχή.
«Μειώσεις μαθητών υπάρχουν παντού, σε όλη την Ελλάδα, λόγω του δημογραφικού. Εμείς έχουμε 45 μαθητές λιγότερους τον χρόνο στην Αλεξανδρούπολη και κάνουμε ό,τι μπορούμε για να κρατήσουμε τους μαθητές, αλλά δεν είναι μόνο στο χέρι μας», λέει η Ελένη Πλακωτή.
Παράλληλα, τονίζει: «Στην Ορεστιάδα ο αριθμός των μαθητών βρίσκεται σε σταθερά επίπεδα και αναμένουμε την ίδρυση μουσικού σχολείου, που μπορεί να κρατήσει μαθητές στην περιοχή, καθώς θα προσφέρει και επαγγελματική αποκατάσταση. Στη Σαμοθράκη, το Επαγγελματικό Λύκειο, με 70 μαθητές, έδωσε επαγγελματική διέξοδο σε ανθρώπους που θα ασχοληθούν με τουριστικά επαγγέλματα στο νησί. Συνεχίζουμε τις προσπάθειες».
