Μια εικόνα με δύο εντελώς διαφορετικές όψεις παρουσιάζει αυτές τις ημέρες η Σιθωνία. Από τη μία, εθελοντές οργανώνονται για να καθαρίσουν δύο από τις γνωστότερες παραλίες της Βουρβουρούς.
Από την άλλη, λίγα μόλις μέτρα από το οδικό δίκτυο, νέες φωτογραφίες καταγράφουν μπάζα και ογκώδη απορρίμματα πεταμένα μέσα σε περιοχή με πυκνή βλάστηση, επαναφέροντας με ακόμη μεγαλύτερη ένταση το πρόβλημα των ανεξέλεγκτων αποθέσεων στη Χαλκιδική.
Την Πέμπτη 20 Αυγούστου, ο Οικολογικός & Περιβαλλοντικός Σύλλογος Σιθωνίας και ο Σύλλογος Οικισμού Καθηγητών ΑΠΘ Βουρβουρούς καλούν κατοίκους και επισκέπτες σε εθελοντικό καθαρισμό των παραλιών Φάβα και Καρύδι. Μια πρωτοβουλία αυτονόητα θετική, που αναδεικνύει όμως και το παράδοξο: οι πολίτες καλούνται να καθαρίσουν τις ακτές, ενώ σε μικρή απόσταση από αυτές εξακολουθούν να εμφανίζονται σημεία ανεξέλεγκτης απόθεσης αποβλήτων.
Οι νέες φωτογραφίες που έχει στη διάθεσή της η «Κ» αποτυπώνουν στρώμα, ξύλα, πλαστικά, μπάζα και διάφορα οικοδομικά υπολείμματα πεταμένα σε ξέφωτο, κυριολεκτικά μέσα στο πράσινο. Ανάμεσά τους διακρίνονται όμως και αρκετά κυματοειδή φύλλα παλαιού τύπου, η μορφή των οποίων παραπέμπει σε πλάκες αμιαντοτσιμέντου, γνωστές ευρύτερα ως «ελενίτ».
Το εύρημα, είναι αρκετό για να καθιστά αναγκαία την άμεση αυτοψία των αρμόδιων υπηρεσιών και την ταυτοποίηση του υλικού. Και αυτό διότι, εφόσον αποδειχθεί ότι περιέχει αμίαντο, δεν πρόκειται πλέον για ένα ακόμη συνηθισμένο ογκώδες απόβλητο.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτηρίζει όλες τις βασικές μορφές αμιάντου καρκινογόνες για τον άνθρωπο και επισημαίνει ότι κίνδυνος έκθεσης δημιουργείται κυρίως όταν αμιαντούχα υλικά φθείρονται ή καταστρέφονται και ίνες τους απελευθερώνονται στον αέρα.
Ενδεικτικό είναι ότι μόλις τον περασμένο Ιούλιο η ίδια η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας προκήρυξε ειδική διαδικασία για τη συλλογή και απομάκρυνση αυθαίρετα απορριφθέντων υλικών αμιαντοτσιμέντου στην Ημαθία, χαρακτηρίζοντάς τα επικίνδυνα απόβλητα και προβλέποντας τη διαχείρισή τους από εξειδικευμένο και αδειοδοτημένο ανάδοχο μέχρι την τελική διάθεσή τους σε αδειοδοτημένο χώρο.
Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι, μέχρι να διαπιστωθεί τι ακριβώς είναι τα υλικά της Βουρβουρούς, δεν θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο ενός απλού εθελοντικού καθαρισμού ούτε να μετακινηθούν σαν κοινά μπάζα.
Μετά τις εισαγγελικές παρεμβάσεις, νέες εικόνες
Το νέο φωτογραφικό υλικό έρχεται ενώ το ζήτημα των ανεξέλεγκτων χωματερών στη Χαλκιδική έχει ήδη περάσει το κατώφλι της Δικαιοσύνης. Στη Νέα Ποτίδαια είχε προηγηθεί εισαγγελική κινητοποίηση για χώρο ανεξέλεγκτης απόθεσης, ενώ στη Σιθωνία διατάχθηκε προκαταρκτική εξέταση μετά τις αποκαλύψεις της «Κ» και του karfitsa.gr για μπάζα και ογκώδη απορρίμματα κοντά σε δάση, εγκαταστάσεις και προστατευόμενες περιοχές.
Μετά τις αποκαλύψεις, ο Δήμος Σιθωνίας δημοσιοποίησε εικόνες από εργασίες καθαρισμού και αποκατάστασης χώρων στην Τορώνη. Οι σημερινές εικόνες από τη Βουρβουρού, ωστόσο, δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν εξαντλείται σε έναν μπαζότοπο ούτε αντιμετωπίζεται με μία επιχείρηση καθαρισμού.
Και θέτουν πλέον συγκεκριμένα ερωτήματα: Ποιος απέθεσε τα συγκεκριμένα υλικά; Από πότε βρίσκονται εκεί; Έχει ενημερωθεί ο Δήμος; Έχει πραγματοποιηθεί αυτοψία; Και, κυρίως, περιέχουν πράγματι αμίαντο τα κυματοειδή φύλλα που εμφανίζονται στις φωτογραφίες;
Οι εθελοντές μπορούν να καθαρίσουν μια παραλία. Δεν μπορούν όμως –και δεν πρέπει– να υποκαταστήσουν τις αρμόδιες υπηρεσίες στη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων.
Στη Σιθωνία, μετά τις εισαγγελικές παρεμβάσεις και τις επανειλημμένες αποκαλύψεις, το ζητούμενο δεν είναι πλέον να καθαρίζεται κάθε φορά ό,τι φωτογραφίζεται. Είναι να σταματήσει επιτέλους να δημιουργείται αυτό που χρειάζεται μετά να καθαριστεί.
