Σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο διαχείρισης των απορριμμάτων στη Σιθωνία προκαλούν νέες καταγγελίες κατοίκων για την περιοχή «Ξεράδια» της Συκιάς, στην ευρύτερη ζώνη μετά το Πόρτο Κουφό.
Οπτικό υλικό που έχει στη διάθεσή της η «Κ» και έχει ληφθεί στις 17 Αυγούστου 2026 καταγράφει σε σημείο της περιοχής εκτεταμένη συγκέντρωση αποβλήτων, ανάμεσα στα οποία διακρίνονται πλαστικά, ογκώδη αντικείμενα και άλλα ανάμεικτα υλικά, καθώς και φορτηγό και βαρέα μηχανήματα που κινούνται στον χώρο.
Κάτοικοι υποστηρίζουν ότι οι ποσότητες που έχουν συγκεντρωθεί είναι πολύ μεγάλες και κάνουν λόγο για χιλιάδες κυβικά μέτρα υλικών. Καταγγέλλουν ακόμη ότι στον χώρο μεταφέρονται ογκώδη και άλλες κατηγορίες αποβλήτων, ενώ υποστηρίζουν ότι μεταξύ των οχημάτων που χρησιμοποιούνται βρίσκονται και οχήματα του Δήμου ή συνεργαζόμενων με αυτόν φορέων.
Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί οφείλουν ασφαλώς να ελεγχθούν από τις αρμόδιες αρχές. Από το οπτικό υλικό και μόνο δεν μπορεί να πιστοποιηθεί ούτε η ιδιοκτησία των οχημάτων ούτε η ακριβής κατηγορία όλων των αποβλήτων και, κυρίως, αν μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται υλικά που χαρακτηρίζονται από τη νομοθεσία ως επικίνδυνα.
Αυτό που αποτυπώνεται, ωστόσο, είναι η ύπαρξη σημαντικής συγκέντρωσης αποβλήτων και δραστηριότητας βαρέων μηχανημάτων σε έναν χώρο για τον οποίο μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια η διοικητική και περιβαλλοντική βάση της συγκεκριμένης χρήσης.
Το προηγούμενο του ΧΑΔΑ στα Ξεράδια
Η ονομασία «Ξεράδια» δεν είναι άγνωστη στις επίσημες καταγραφές για τη διαχείριση απορριμμάτων στη Σιθωνία.
Σε δημόσια διοικητικά στοιχεία καταγράφεται παλαιός Χώρος Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Αποβλήτων στη θέση «Ξεράδια Συκιάς», ο οποίος είχε ενταχθεί, μαζί με άλλους ΧΑΔΑ του Δήμου Σιθωνίας, σε έργο περιβαλλοντικής αποκατάστασης.
Η σχετική πράξη προέβλεπε μεταξύ άλλων διαμόρφωση και στεγανοποίηση του απορριμματικού αναγλύφου, διαχείριση στραγγισμάτων και βιοαερίου, περιβαλλοντική παρακολούθηση, περίφραξη, πυροπροστασία και άλλες εργασίες αποκατάστασης.
Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει τεκμηριωθεί ότι το σημείο που εμφανίζεται στο σημερινό οπτικό υλικό ταυτίζεται γεωγραφικά με το ακριβές σημείο του πρώην ΧΑΔΑ που είχε ενταχθεί στο έργο αποκατάστασης.
Η αναφορά στον παλαιό ΧΑΔΑ έχει επομένως σημασία ως στοιχείο για το ιστορικό της ευρύτερης περιοχής και όχι ως απόδειξη ότι πρόκειται για τον ίδιο ακριβώς χώρο.
Και ακριβώς γι’ αυτό απαιτείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες να αποσαφηνίσουν τόσο τις συντεταγμένες του σημερινού χώρου όσο και το ισχύον καθεστώς χρήσης του.
Το βασικό ερώτημα: Τι ακριβώς λειτουργεί εκεί;
Η νομοθεσία για τα απόβλητα απαγορεύει την εγκατάλειψη, την απόρριψη και την ανεξέλεγκτη διαχείρισή τους και προβλέπει ότι κάθε οργανωμένη δραστηριότητα διαχείρισης πρέπει να πραγματοποιείται με τις προβλεπόμενες διοικητικές και περιβαλλοντικές προϋποθέσεις.
Αυτό δεν σημαίνει, βεβαίως, ότι κάθε συγκέντρωση αποβλήτων σε χώρο που χρησιμοποιείται από έναν δήμο είναι εξ ορισμού παράνομη.
Μπορεί να πρόκειται για νόμιμα αδειοδοτημένη εγκατάσταση προσωρινής αποθήκευσης, μεταφόρτωσης, διαχείρισης ογκωδών, πράσινο σημείο ή άλλη προβλεπόμενη δραστηριότητα.
Εάν όμως συμβαίνει αυτό, θα πρέπει να υπάρχει και η αντίστοιχη διοικητική τεκμηρίωση.
Γι’ αυτό και το κρίσιμο ερώτημα είναι εξαιρετικά απλό:
Τι ακριβώς λειτουργεί σήμερα στο συγκεκριμένο σημείο των Ξεραδιών και με ποια άδεια;
Οι απαντήσεις που πρέπει να δοθούν
Ο Δήμος Σιθωνίας και οι συναρμόδιες υπηρεσίες καλούνται να διευκρινίσουν:
Υπάρχει νόμιμη χωροθέτηση του συγκεκριμένου χώρου για δραστηριότητα σχετική με τη διαχείριση αποβλήτων;
Ποια είναι ακριβώς η προβλεπόμενη χρήση του;
Υπάρχει Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων, υπαγωγή σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις ή άλλη απαιτούμενη διοικητική πράξη;
Ποιες κατηγορίες αποβλήτων επιτρέπεται να εισέρχονται στον χώρο;
Ποιος είναι ο προβλεπόμενος χρόνος παραμονής τους εκεί;
Πού μεταφέρονται στη συνέχεια και ποιος είναι ο τελικός αδειοδοτημένος αποδέκτης τους;
Υπάρχουν συμβάσεις, παραστατικά μεταφοράς, ζυγολόγια ή άλλα στοιχεία που επιτρέπουν την ιχνηλάτηση των ποσοτήτων;
Σε ποιον ανήκουν τα μηχανήματα και τα φορτηγά που δραστηριοποιούνται στον χώρο και βάσει ποιας εντολής ή σύμβασης βρίσκονται εκεί; Διότι φαίνεται υπηρεσιακό όχημα του δήμου μεταξύ των άλλων.
Και, τέλος, έχουν πραγματοποιήσει αυτοψία οι αρμόδιες περιβαλλοντικές, δασικές ή άλλες ελεγκτικές αρχές και, εφόσον ναι, ποια ήταν τα αποτελέσματα;
Το ζήτημα της Natura
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και ως προς το περιβαλλοντικό καθεστώς της περιοχής.
Μεγάλο τμήμα της νότιας Σιθωνίας εντάσσεται σε προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000, μεταξύ των οποίων βρίσκονται η Ειδική Ζώνη Διατήρησης GR1270002 «Όρος Ίταμος – Σιθωνία» και η Ζώνη Ειδικής Προστασίας GR1270014 «Χερσόνησος Σιθωνίας».
Από τη στιγμή που βρίσκεται εντός Natura, τότε ενεργοποιείται ένα αυστηρότερο πλαίσιο περιβαλλοντικού ελέγχου και αξιολόγησης για οποιαδήποτε δραστηριότητα ενδέχεται να επηρεάζει ουσιωδώς την προστατευόμενη περιοχή.
Η ουσία της υπόθεσης δεν περιορίζεται στο εάν ο χώρος είναι προσωρινός ή εάν τα υλικά πρόκειται κάποια στιγμή να απομακρυνθούν.
Στη διαχείριση αποβλήτων η νομιμότητα αφορά ολόκληρη την αλυσίδα: πού συλλέγονται, ποιος τα μεταφέρει, πού συγκεντρώνονται, για πόσο χρόνο, με ποια άδεια, με ποια παραστατικά και σε ποιον τελικό αποδέκτη καταλήγουν.
Αυτό ακριβώς ζητούν να μάθουν και οι κάτοικοι της περιοχής.
Οι ίδιοι ζητούν άμεση αυτοψία και καλούν τον Δήμο Σιθωνίας, τις περιβαλλοντικές υπηρεσίες, το Δασαρχείο, την Πυροσβεστική και κάθε άλλη αρμόδια αρχή να αποσαφηνίσουν το καθεστώς λειτουργίας του χώρου.
Η ύπαρξη μεγάλων ποσοτήτων αποβλήτων μέσα ή δίπλα σε εκτάσεις βλάστησης εγείρει επιπλέον ερωτήματα ως προς την πυροπροστασία, ιδιαίτερα μέσα στην αντιπυρική περίοδο, καθώς και ως προς τον κίνδυνο περιβαλλοντικής επιβάρυνσης από τη μακρά παραμονή ετερόκλητων υλικών.
Η απάντηση βρίσκεται στα έγγραφα
Η συγκεκριμένη υπόθεση δεν χρειάζεται να κριθεί ούτε με εικασίες ούτε με χαρακτηρισμούς.
Εάν ο χώρος είναι νόμιμα αδειοδοτημένος και η διαχείριση των αποβλήτων γίνεται σύμφωνα με το προβλεπόμενο θεσμικό πλαίσιο, αυτό μπορεί να αποδειχθεί εύκολα.
Με την άδεια. Με τους περιβαλλοντικούς όρους. Με τη σύμβαση. Με τα παραστατικά. Με τις ποσότητες και με τον τελικό προορισμό των αποβλήτων.
Εάν αυτά υπάρχουν, οι αρμόδιοι μπορούν να τα παρουσιάσουν και να απαντήσουν στις καταγγελίες.
Εάν δεν υπάρχουν, τότε πρόκειται για ένα ζήτημα που οφείλουν να διερευνήσουν οι αρμόδιοι ελεγκτικοί μηχανισμοί.
Υπάρχει, τέλος, και ένα ακόμη στοιχείο που καθιστά αναγκαία την πλήρη χαρτογράφηση της υπόθεσης: στην ευρύτερη θέση «Ξεράδια» έχει καταγραφεί στο παρελθόν ΧΑΔΑ για την αποκατάσταση του οποίου διατέθηκαν δημόσιοι πόροι.
Γι’ αυτό και το ερώτημα προς τις αρμόδιες αρχές γίνεται ακόμη πιο συγκεκριμένο:
Πού ακριβώς βρίσκεται ο σημερινός χώρος συγκέντρωσης αποβλήτων, ποιο είναι το καθεστώς του και τι ακριβώς επιτρέπεται να γίνεται εκεί;
Μέχρι να παρουσιαστούν οι σχετικές διοικητικές πράξεις και τα στοιχεία των ελέγχων, τα ερωτήματα για όσα συμβαίνουν στα Ξεράδια παραμένουν ανοιχτά.
