«Η προσβασιμότητα του Ιερού Βράχου είναι μια διαρκής και απαιτητική προσπάθεια, που προϋποθέτει τεχνική ευθύνη, συνεχή εποπτεία και αυστηρή τήρηση των κανόνων ασφαλείας, η οποία εξασφαλίζεται χάρη στα στελέχη και το προσωπικό της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, της εξειδικευμένης αναδόχου εταιρείας και της υποστήριξης του Ιδρύματος Ωνάση.
Η πραγματική εικόνα της λειτουργίας του ανελκυστήρα δεν μπορεί να αποτυπώνεται μέσα από μεμονωμένα περιστατικά και απλουστευτικές συγκρίσεις», επισημαίνει ανακοίνωση του ΥΠΠΟ αναφορικά με δημοσιεύματα και σχόλια για τη λειτουργία του ανελκυστήρα στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης.
Συγκεκριμένα, το υπουργείο Πολιτισμού τονίζει τα εξής στην ανακοίνωσή του:
«Η προσβασιμότητα του αρχαιολογικού χώρου της Ακρόπολης αποτελεί ένα από τα πλέον σύνθετα τεχνικά ζητήματα στη διαχείριση ενός μοναδικού μνημειακού συνόλου, λόγω της ιδιαίτερα δύσκολης μορφολογίας του φυσικού αναγλύφου, των μεγάλων υψομετρικών διαφορών και της απόλυτης υποχρέωσης κάθε τεχνική επέμβαση να πραγματοποιείται χωρίς καμία επιβάρυνση των μνημείων και των αρχαιολογικών καταλοίπων.
Αυτή τη βασική αρχή φαίνεται ότι την αγνοούν ή σκοπίμως την ξεχνούν όσοι εργαλειοποιούν τις πραγματικές δυσκολίες και τις απαρέγκλιτες προϋποθέσεις ασφαλούς λειτουργίας του ανελκυστήρα πλαγιάς. Ο ανελκυστήρας αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης παρέμβασης για την ουσιαστική προσβασιμότητα του αρχαιολογικού χώρου, η οποία περιλαμβάνει και προσβάσιμες διαδρομές στο πλάτωμα, ώστε η άφιξη στον Βράχο να συνοδεύεται από δυνατότητα περιήγησης στα σημαντικότερα μνημεία.
Ο ανελκυστήρας σχεδιάστηκε ειδικά για τις ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες της Ακρόπολης, εγκαταστάθηκε, το 2020, και το κόστος της εγκατάστασης όπως και της λειτουργίας του καλύπτεται από το Ίδρυμα Ωνάση. Πρόκειται για εξειδικευμένη ηλεκτρομηχανολογική εγκατάσταση, η οποία κινείται σε διαδρομή με έντονο και μεταβαλλόμενο ανάγλυφο, σε σημεία όπου η κλίση προσεγγίζει την κατακόρυφο. Δεν πρόκειται, επομένως, για μια συνήθη υποδομή που μπορεί να αξιολογείται με απλουστευτικές συγκρίσεις, ούτε να αντιμετωπίζεται με όρους ενός συμβατικού ανελκυστήρα κτηρίου.
Ο ανελκυστήρας προορίζεται κατά προτεραιότητα για:
- Άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), και συνοδούς τους εφόσον προβλέπεται και απαιτείται
- Άτομα με κινητική δυσκολία, όπως χρήστες βοηθημάτων βάδισης (πατερίτσες, περιπατητήρες)
- Ηλικιωμένους και άλλα άτομα με περιορισμένη κινητικότητα
- Εγκύους, με δική τους ευθύνη
- Γονέα που συνοδεύει μόνος ή μόνη, δύο ή περισσότερα βρέφη ή νήπια
Ο ανελκυστήρας έχει ωφέλιμο φορτίο 1.300 κιλών και μπορεί να εξυπηρετήσει δύο αμαξίδια με τους συνοδούς τους ή φορείο ασθενοφόρου με συνοδό. Η διαδρομή ολοκληρώνεται σε περίπου 32 δευτερόλεπτα, ενώ η εγκατάσταση διαθέτει πολλαπλά συστήματα ασφαλείας για την αντιμετώπιση διακοπής ηλεκτρικού ρεύματος ή άλλου έκτακτου περιστατικού. Μια εγκατάσταση τέτοιας τεχνικής πολυπλοκότητας, όπως ο συγκεκριμένος ανελκυστήρας, η οποία λειτουργεί υπό ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες και εξυπηρετεί καθημερινά μεγάλο αριθμό επισκεπτών, απαιτεί συστηματική προληπτική και έκτακτη συντήρηση. Η συντήρηση δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας ούτε μπορεί να παρουσιάζεται ως «βλάβη», όπως εμφανίζεται από τους γνωστούς αντιπολιτευτικούς κύκλους. Είναι αναγκαία προϋπόθεση για την αξιοπιστία και, πρωτίστως, για την ασφάλεια των χρηστών.
- Η λειτουργία του ανελκυστήρα διακόπτεται όταν:
- Η ένταση του ανέμου υπερβαίνει τα επιτρεπόμενα όρια ασφαλείας, που καθορίζονται στα 5 μποφώρ
- Παρατηρούνται ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως έντονες βροχοπτώσεις
Όταν οι συνθήκες ενδέχεται να επηρεάσουν την ασφαλή λειτουργία του συστήματος, όπως οι υψηλές θερμοκρασίες για συνεχές χρονικό διάστημα.
Η αξιολόγηση πραγματοποιείται βάσει:
- Των μετρήσεων των εγκατεστημένων συστημάτων παρακολούθησης
- Των οδηγιών και τεχνικών προδιαγραφών του κατασκευαστή
- Των αποφάσεων του αρμόδιου προσωπικού λειτουργίας και φύλαξης του Υπουργείου Πολιτισμού.
Για όσους στοιχειωδώς γνωρίζουν τον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης είναι σαφές ότι ειδικά η βόρεια κλιτύς της Ακρόπολης, και μάλιστα στο ύψος που κινείται ο ανελκυστήρας, είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις καιρικές συνθήκες και ιδιαίτερα στους ισχυρούς ανέμους. Όταν οι καιρικές συνθήκες υπερβαίνουν τα όρια ασφαλούς λειτουργίας, ο ανελκυστήρας δεν μπορεί και, κυρίως ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ να λειτουργεί. Η προσωρινή παύση της λειτουργίας του σε αυτές τις περιπτώσεις δεν αποτελεί τεχνική αστοχία, αλλά εφαρμογή των προβλεπόμενων κανόνων ασφαλείας. Καμία απαίτηση για αδιάλειπτη λειτουργία δεν μπορεί να υπερισχύσει της προστασίας των χρηστών.
Από το τέλος του 2025, τη συντήρηση και την εποπτεία της καλής λειτουργίας του ανελκυστήρα έχει αναλάβει -με την υποστήριξη του Ιδρύματος Ωνάση- η «KLEEMANN GREECE ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΕ», παρέχοντας συνεχή τεχνική υποστήριξη και άμεση παρέμβαση όπου απαιτείται. Κάθε ζήτημα που ανακύπτει σε μια τόσο σύνθετη εγκατάσταση αντιμετωπίζεται με τις προβλεπόμενες διαδικασίες ελέγχου και αποκατάστασης από εξειδικευμένο προσωπικό. Η λειτουργία μιας υποδομής τέτοιων απαιτήσεων χωρίς συντήρηση, τεχνικούς ελέγχους ή τήρηση των ορίων ασφαλείας δεν είναι απλώς ανεδαφική, είναι αντίθετη προς τους κανόνες ασφαλούς λειτουργίας, θέτει θέμα ασφαλείας για τους χρήστες.
Από την έναρξη της τουριστικής περιόδου, τον Απρίλιο 2026 ως τις 20 Αυγούστου, έχουν πραγματοποιηθεί με τον ανελκυστήρα 14.710 διαδρομές. Ο αριθμός είναι απολύτως ενδεικτικός της χρησιμότητας και της εντατικής χρήσης του ανελκυστήρα. Ο αριθμός αυτός αποτυπώνει την καθημερινή συμβολή της εγκατάστασης στην εξασφάλιση της πρόσβασης στον Ιερό Βράχο για επισκέπτες με δυσκολίες στην κίνηση και δίνει την πραγματική εικόνα της λειτουργίας της, πέρα από την αποσπασματική προβολή μεμονωμένων περιστατικών εκ μέρους συγκεκριμένων ΜΜΕ.
Η προσβασιμότητα του Ιερού Βράχου είναι μια διαρκής και απαιτητική προσπάθεια, που προϋποθέτει τεχνική ευθύνη, συνεχή εποπτεία και αυστηρή τήρηση των κανόνων ασφαλείας, η οποία εξασφαλίζεται χάρη στα στελέχη και το προσωπικό της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, της εξειδικευμένης αναδόχου εταιρείας και της υποστήριξης του Ιδρύματος Ωνάση. Η πραγματική εικόνα της λειτουργίας του ανελκυστήρα δεν μπορεί να αποτυπώνεται μέσα από μεμονωμένα περιστατικά και απλουστευτικές συγκρίσεις. Η προσπάθεια για ασφαλή και ισότιμη πρόσβαση συνεχίζεται, με απόλυτη προτεραιότητα στην προστασία των χρηστών και στον σεβασμό του μοναδικού μνημειακού περιβάλλοντος της Ακρόπολης. Αυτή είναι και παραμένει η βασική υποχρέωση και προτεραιότητα του Υπουργείου Πολιτισμού».
