Εάν ξυπνάτε με ζαλάδα μια στο τόσο, πιθανότατα δεν χρειάζεται να ανησυχείτε. Αλλά ίσως ξυπνάτε τακτικά ζαλισμένοι.
«Η ζάλη είναι ένας από τους πιο συνηθισμένους λόγους για τους οποίους οι άνθρωποι αναζητούν ιατρική φροντίδα, αλλά μπορεί να υπάρχουν πολλές αιτίες», λέει η ακουολόγος, δρ. Julie Honaker. «Καθώς μεγαλώνουμε, είμαστε πιο επιρρεπείς σε ιατρικές παθήσεις και προβλήματα αρτηριακής πίεσης που προκαλούν πρωινή ζάλη».
Οι συνήθεις αιτίες ζάλης μετά το ξύπνημα περιλαμβάνουν:
- Χαμηλή πίεση αίματος
- Καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσης (BPPV)
- Αφυδάτωση
- Φαρμακευτική αγωγή
- Άπνοια ύπνου
- Καρδιακή ανεπάρκεια
Γιατί έχω ζαλάδα όταν ξυπνάω;
1. Χαμηλή αρτηριακή πίεση
Ο ύπνος ανάσκελα, μπρούμυτα ή στο πλάι μπορεί να επηρεάσει την αρτηριακή σας πίεση μόλις ξυπνάτε. «Το αίμα σου τείνει να λιμνάζει στον κορμό όταν ξαπλώνουμε. Όταν σηκώνεστε, το αίμα στη συνέχεια κατευθύνεται προς τα πόδια και την κοιλιά σας, προκαλώντας πτώση της αρτηριακής πίεσης», εξηγεί η δρ. Honaker. «Κανονικά, το σώμα μπορεί να αποκαταστήσει την αρτηριακή σας πίεση γρήγορα. Αλλά όταν συμβαίνει πολύ αργά μπορεί να σας κάνει να αισθανθείτε ζαλάδα».
Η χαμηλή αρτηριακή πίεση (ορθοστατική υπόταση) είναι πιο συχνή σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας. Μπορεί επίσης να συμβεί εάν:
- Παίρνετε ορισμένους τύπους φαρμάκων (όπως ορισμένα αντικαταθλιπτικά ή διουρητικά)
- Έχετε ορισμένες καταστάσεις υγείας, όπως καρδιακά προβλήματα ή διαταραχές του νευρικού συστήματος
2. Καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσης (BPPV)
Αυτή η κατάσταση μπορεί να προκαλέσει ζαλάδα όταν ξυπνάτε. Ο BPPV είναι ένα πρόβλημα στο εσωτερικό αυτί. Το σύστημα ισορροπίας του εσωτερικού αυτιού έχει πέντε αισθητήρια όργανα:
- Τρία ημικυκλικά κανάλια: Καθένα από αυτά τα κανάλια γεμίζει υγρό. Όταν το κεφάλι σας κινείται, το υγρό κινείται επίσης. Τότε ο εγκέφαλός σας γνωρίζει τη θέση του κεφαλιού σας και πώς να παραμείνει ισορροπημένο.
- Δύο όργανα ωτόλιθου: Αυτά τα όργανα περιέχουν πυκνά σωματίδια που ονομάζονται otoconia. Είναι κρύσταλλοι που σας βοηθούν να αισθανθείτε τις αλλαγές της βαρύτητας και να διατηρήσετε την ισορροπία σας. Αυτοί οι κρύσταλλοι μπορούν να σπάσουν από τα όργανα του ωτόλιθου και να ταξιδέψουν σε άλλα μέρη του αυτιού σας, συμπεριλαμβανομένων των ημικυκλικών καναλιών. Αυτή η κίνηση μπορεί να προκαλέσει ίλιγγο.
«Η αίσθηση διαρκεί συνήθως από λίγα δευτερόλεπτα έως ένα λεπτό. Ηρεμεί καθώς οι κρύσταλλοι εγκαθίστανται σε άλλο σημείο του αυτιού. Τα άτομα με BPPV μπορεί επίσης να παρατηρήσουν ζαλάδα όταν πέφτουν ή γυρίζουν στο κρεβάτι για πρώτη φορά», σημειώνει η δρ. Honaker. «Ο BPPV μπορεί να προκαλέσει άλλα εξουθενωτικά συμπτώματα, όπως ναυτία και έμετο και δυσκολία στο βάδισμα ευθεία».
3. Αφυδάτωση
Όταν δεν πίνετε αρκετά υγρά, ο όγκος του αίματός σας μειώνεται και μαζί του η αρτηριακή σας πίεση. Η χαμηλή αρτηριακή πίεση σημαίνει ότι το αίμα σας κυκλοφορεί πιο αργά στον εγκέφαλό σας, με αποτέλεσμα να αισθάνεστε ζαλάδα όταν ξυπνάτε.
Αλλά το αντίδοτο είναι απλό. «Μπορεί να χρειαστεί χρόνος για να επανυδατωθεί το σώμα, επομένως πίνετε περισσότερο και τρώτε καλά όλη την ημέρα. Εάν είστε μεγαλύτερης ηλικίας, επιλέξτε μια ώρα για να σταματήσετε να πίνετε πριν κοιμηθείτε. Τότε, δεν θα χρειαστεί να σηκώνεστε τόσο πολύ κατά τη διάρκεια της νύχτας για να χρησιμοποιήσετε την τουαλέτα».
4. Φαρμακευτική αγωγή
Ορισμένα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν ζαλάδα μετά το ξύπνημα λόγω της επίδρασής τους στην αρτηριακή πίεση ή από αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα. Αυτά τα φάρμακα περιλαμβάνουν:
- Αντιβιοτικά
- Αντικαταθλιπτικά
- Αντιεπιληπτικά
- Αντιψυχωσικά
- Αντιρετροϊκά φάρμακα
- Διουρητικά
- Ανοσοκατασταλτικά
- Οπιοειδή αναλγητικά
Αλλά μην σταματήσετε αυθαίρετα να παίρνετε τα φάρμακά σας. Μιλήστε με τον γιατρό σας για να συζητήσετε τα επόμενα βήματα.
5. Υπνική άπνοια
Εάν έχετε άπνοια ύπνου, δεν αναπνέετε σταθερά κατά τη διάρκεια του ύπνου. Η υπνική άπνοια μπορεί να εμποδίσει το αίμα σας να πάρει αρκετό οξυγόνο, οδηγώντας σε ζαλάδα ή αίσθηση ότι θα μπορούσατε να λιποθυμήσετε.
«Η υπνική άπνοια μπορεί επίσης να οδηγήσει σε άλλα προβλήματα, όπως πονοκεφάλους, που μπορεί επίσης να προκαλέσουν ζάλη», προσθέτει η δρ. Honaker.
6. Καρδιακή ανεπάρκεια
Όταν έχετε καρδιακή ανεπάρκεια, η καρδιά σας δεν μπορεί να αντλήσει αρκετό αίμα για τις ανάγκες του σώματός σας. Αυτό το πρόβλημα μπορεί να προκαλέσει προβλήματα αρτηριακής πίεσης, τα οποία με την σειρά τους μπορεί να οδηγήσουν σε ζαλάδα, όταν αλλάζετε θέση.
«Υπάρχει γνωστή σχέση μεταξύ της καρδιακής ανεπάρκειας, των προβλημάτων ανισορροπίας και του αυξημένου κινδύνου πτώσης. Τα άτομα με καρδιαγγειακά προβλήματα είναι πιο επιρρεπή στο να αισθάνονται ζαλάδα και να έχουν προβλήματα ισορροπίας».
iatropedia.gr
