Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια αυξανόμενη απειλή από χρόνιες παθήσεις του ήπατος, σύμφωνα με νέα σειρά δημοσιεύσεων που φιλοξενείται στο επιστημονικό περιοδικό «The Lancet Regional Health – Europe».
Στη σειρά, που αποτελείται από τέσσερα άρθρα και από συνοδευτικούς σχολιασμούς, συμμετείχαν περισσότεροι από 75 συγγραφείς από 30 χώρες, υπό τον συντονισμό του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Υγείας της Βαρκελώνης (ISGlobal).
Η χρόνια ηπατική νόσος ευθύνεται για σημαντικό αριθμό πρόωρων ασθενειών και θανάτων στην Ευρώπη, επηρεάζοντας δυσανάλογα τους άνδρες και τις κοινωνικά ευάλωτες ομάδες. Σήμερα αποτελεί τη δεύτερη σημαντικότερη αιτία απώλειας ετών εργασιακής ζωής στην Ευρώπη μετά την ισχαιμική καρδιοπάθεια.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η μεταβολική ηπατική νόσος μεταβάλλει ραγδαία το τοπίο της ηπατικής υγείας στην Ευρώπη. Εκτιμάται ότι ένας στους τρεις πολίτες στην ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο ζει με μεταβολικά σχετιζόμενη στεατωτική νόσο του ήπατος (MASLD), η οποία αποτελεί πλέον κύρια αιτία καρκίνου του ήπατος στην Ευρώπη.
Η Ευρώπη καταγράφει τα υψηλότερα επίπεδα κατανάλωσης αλκοόλ ανά κάτοικο παγκοσμίως, τη μεγαλύτερη συχνότητα έντονης επεισοδιακής κατανάλωσης αλκοόλ και τα χαμηλότερα ποσοστά αποχής από το αλκοόλ. Η κατανάλωση αλκοόλ, σε συνδυασμό με την παχυσαρκία και άλλους παράγοντες κινδύνου για ηπατική νόσο, οδηγεί σε αυξημένα ποσοστά ηπατικής νόσου τελικού σταδίου και καρκίνου του ήπατος. Το αλκοόλ εκτιμάται ότι ευθύνεται για περίπου το 40% των 287.000 πρόωρων θανάτων που σχετίζονται με το ήπαρ στην Ευρώπη κάθε χρόνο, αν και ο πραγματικός αριθμός ενδέχεται να είναι υψηλότερος.
Σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι ηπατικές παθήσεις πλήττουν ήδη σοβαρά τον πληθυσμό εργάσιμης ηλικίας, καθώς οι θάνατοι από ηπατικές παθήσεις που σχετίζονται με το αλκοόλ και από μη διαγνωσμένη ή μη θεραπευμένη ιογενή ηπατίτιδα συμβαίνουν συχνά δεκαετίες νωρίτερα σε σχέση με άλλες χρόνιες παθήσεις. Οι ηπατίτιδες Β και C ευθύνονται για περισσότερο από το 85% των σχεδόν 57.000 ετήσιων θανάτων που σχετίζονται με HIV, φυματίωση και ιογενείς ηπατίτιδες στην ΕΕ και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.
«Η Ευρώπη χρειάζεται έναν διαφορετικό τρόπο αντιμετώπισης», επισημαίνει ο Τζέφρι Λάζαρους, καθηγητής στη Σχολή Δημόσιας Υγείας και Πολιτικής Υγείας του City University of New York, επικεφαλής της ομάδας Δημόσιας Υγείας για το Ήπαρ στο ISGlobal και πρόεδρος της σειράς του Lancet Europe. «Όταν μιλάμε για υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, αλκοολούχα ποτά και γενικά ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες, ουσιαστικά μιλάμε για κίνδυνο ηπατικής νόσου. Όταν μιλάμε για διαβήτη, παχυσαρκία και καθιστική ζωή, μιλάμε επίσης για τον ίδιο κίνδυνο. Χρειαζόμαστε ισχυρότερες πολιτικές και παρεμβάσεις δημόσιας υγείας και παρεμβάσεις για να αντιμετωπιστεί αυτό το φορτίο της νόσου», τονίζει.
Όπως προσθέτει, «πρέπει να αλλάξει και η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας. Δεν έχει νόημα να εξετάζονται οι πολίτες για αρτηριακή πίεση, χοληστερόλη και βάρος, αλλά όχι για ηπατική ίνωση».
Οι συγγραφείς προειδοποιούν επίσης ότι εκατομμύρια άνθρωποι με χρόνια ηπατική νόσο παραμένουν αδιάγνωστοι. Η έγκαιρη διάγνωση μέσω της πρωτοβάθμιας φροντίδας και των κοινοτικών υπηρεσιών υγείας, με χρήση εξετάσεων και μη επεμβατικών μεθόδων αξιολόγησης της ηπατικής ίνωσης, θα μπορούσε να αποτρέψει την εξέλιξη σε ίνωση, κίρρωση, καρκίνο του ήπατος και πρόωρο θάνατο.
Μεταξύ των βασικών προτάσεων της σειράς περιλαμβάνονται η ενσωμάτωση της ηπατικής υγείας στις στρατηγικές πρόληψης μη μεταδοτικών νοσημάτων και καρκίνου, η ευθυγράμμιση των πολιτικών για το ήπαρ με τις πολιτικές για τον διαβήτη, την παχυσαρκία, το αλκοόλ, τις καρδιαγγειακές παθήσεις, τη σωματική δραστηριότητα και τη διατροφή, η ενίσχυση των συστημάτων επιτήρησης και έγκαιρης διάγνωσης, η βελτίωση της πρόσβασης σε θεραπεία, η εφαρμογή αυστηρότερων πολιτικών για το αλκοόλ και η αντιμετώπιση του στίγματος και των εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Σύνδεσμος για τη σειρά επιστημονικών δημοσιεύσεων για την ηπατική νόσο:
https://www.thelancet.com/series-do/chronic-liver-disease
