Το ιχθυέλαιο λέγεται ότι έχει πάρα πολλά οφέλη για την υγεία της καρδιάς. Αλλά ανταποκρίνεται πραγματικά στα τόσα φανταστικά ακούγονται γι’ αυτό;
Αποδεικνύεται ότι στην καλύτερη περίπτωση, οι κάψουλες (συμπληρώματα) ιχθυελαίου δεν είναι πιθανό να κάνουν πολύ καλό στην υγεία σας και στη χειρότερη, μπορούν πραγματικά να αυξήσουν τον κίνδυνο για εγκεφαλικό.
Ο προληπτικός καρδιολόγος, δρ. Luke Laffin, διαχωρίζει την πραγματικότητα από τη… φαντασία, όσον αφορά τα συμπληρώματα ιχθυελαίου.
Τι κάνει το ιχθυέλαιο
Οι υποστηρικτές ισχυρίζονται ότι το ιχθυέλαιο μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, μειώνοντας την αρτηριακή πίεση και τη χοληστερόλη. Αυτό συμβαίνει επειδή τα συμπληρώματα ιχθυελαίου είναι μια μορφή ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, τα οποία έχουν μελετηθεί εδώ και δεκαετίες και έχουν αποδεδειγμένα οφέλη για την υγεία της καρδιάς.
Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα είναι απαραίτητα θρεπτικά συστατικά που βρίσκονται σε ψάρια όπως η ρέγκα, ο άγριος σολομός, ο τόνος και το σκουμπρί. Το σώμα σας δεν μπορεί να τα φτιάξει μόνο του, γι’ αυτό και τα ψάρια που είναι πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα είναι τόσο σημαντικό μέρος μιας υγιεινής διατροφής.
Η επαρκής κατανάλωση ωμέγα-3 συμβάλλει στα εξής:
- Χαμηλότερα επίπεδα τριγλυκεριδίων
- Χαμηλότερη πίεση αίματος
- Μείωση κινδύνου θρομβώσεων αίματος
- Μείωση κινδύνου για τον σχηματισμό πλάκας στις αρτηρίες
- Μείωση της φλεγμονής στο σώμα
Τα μη συνταγογραφούμενα συμπληρώματα ιχθυελαίου περιέχουν χαμηλή δόση (περίπου 1 γραμμάριο) δύο διαφορετικών ωμέγα-3 λιπαρών οξέων: δοκοσαεξανοϊκό οξύ (DHA) και εικοσαπεντανοϊκό οξύ (EPA). Τα συνταγογραφούμενα χάπια ιχθυελαίου περιέχουν περίπου 4 γραμμάρια είτε συνδυασμού DHA/EPA είτε καθαρού EPA.
Λειτουργούν τελικά τα συμπληρώματα ιχθυελαίου;
Όσον αφορά τα μη συνταγογραφούμενα συμπληρώματα ιχθυελαίου, υπάρχει μόνο μια αλήθεια: Δεν υπάρχει πραγματική απόδειξη ότι κάνουν και πολλά στην υγεία.
«Γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι που καταναλώνουν υψηλά επίπεδα ωμέγα-3 λιπαρών οξέων τρώγοντας ψάρια έχουν χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων. Αλλά αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί σε μελέτες σχετικά με τις μη συνταγογραφούμενες δόσεις ιχθυελαίου».
Τα υπάρχοντα δεδομένα απλώς δεν είναι πολύ πειστικά, επισημαίνει ο δρ. Laffin.
«Υπήρξαν πολύ μεγάλες μελέτες από πολύ αξιόπιστους οργανισμούς και δεν έδειξαν καμία διαφορά στην μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου ή σε άλλα οφέλη για την υγεία».
Το συνταγογραφούμενο ιχθυέλαιο ενέχει κάποιες ανησυχίες
Όσον αφορά το συνταγογραφούμενο ιχθυέλαιο, υπάρχουν ορισμένες αντικρουόμενες και αμφιλεγόμενες πληροφορίες που πρέπει να καταλάβετε.
«Είναι ένας τομέας επιστημονικής διαμάχης», λέει ο δρ. Laffin. «Πολλοί καρδιολόγοι έχουν πάρει τη θέση ότι τα στοιχεία δεν είναι πολύ καλά για τα οφέλη των συνταγογραφούμενων ιχθυελαίων. Χρειαζόμαστε περισσότερες μελέτες για να μπορέσουμε να δώσουμε μια ισχυρή σύσταση για την λήψη αυτών των προϊόντων».
Μια μεγάλη μελέτη έδειξε ότι τα άτομα που έλαβαν ένα χάπι ιχθυελαίου καθαρού EPA μείωσαν τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου κατά 25%, σε σύγκριση με άτομα που έλαβαν εικονικό φάρμακο.
Αλλά αυτό το εικονικό φάρμακο στην πραγματικότητα δεν ήταν καθόλου εικονικό φάρμακο. Ήταν ορυκτέλαιο, το οποίο έκτοτε έχει αποδειχθεί ότι έχει κάποιες αρνητικές καρδιαγγειακές επιδράσεις, όπως η αύξηση της φλεγμονής.
«Αν το εικονικό φάρμακο κάνει κακά πράγματα, μπορεί να κάνει το φάρμακο να φαίνεται πιο καλό απ’ ό,τι στην πραγματικότητα είναι», εξηγεί ο δρ. Laffin.
Μια μελέτη του 2021 έδειξε ότι οι υψηλές δόσεις ιχθυελαίου δεν έχουν καμία επίδραση στην μείωση των σοβαρών καρδιακών συμβάντων σε άτομα υψηλού σχετικού κινδύνου. Εκείνη η μελέτη εξέτασε περισσότερους από 13.000 ασθενείς που έπαιρναν ήδη στατίνες για να μειώσουν τη χοληστερόλη τους. Το εικονικό φάρμακο ήταν αραβοσιτέλαιο, το οποίο πιστεύεται ότι είναι πιο ουδέτερο από το ορυκτέλαιο. Η μελέτη δεν βρήκε σημαντική μείωση στις πιθανότητες για τα εξής:
- Έμφραγμα
- Εγκεφαλικό
- Θάνατος
Η μελέτη ολοκληρώθηκε νωρίς όταν οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το ιχθυέλαιο δεν παρουσίαζε κανένα όφελος, ενώ αποδείχθηκε ότι αυξάνει τις πιθανότητες κολπικής μαρμαρυγής, μια μορφή αρρυθμίας που μπορεί να οδηγήσει σε εγκεφαλικό επεισόδιο.
«Εκείνοι που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο για καρδιακές παθήσεις δεν έχουν πολλές εξαιρετικές θεραπευτικές επιλογές εκτός από τις στατίνες. Επομένως σε ορισμένες περιπτώσεις τα οφέλη από το καθαρό ιχθυέλαιο EPA μπορεί να αντισταθμίζουν τους πιθανούς κινδύνους, αλλά προσωπικά το συνταγογραφώ με φειδώ», είπε ο δρ. Laffin.
Πιθανές παρενέργειες από την λήψη συμπληρωμάτων ιχθυελαίου
Η λήψη μη συνταγογραφούμενων συμπληρωμάτων ενέχει πάντα κινδύνους, καθώς είναι προϊόντα που δεν ελέγχονται πλήρως από τις υγειονομικές Αρχές.
«Είναι σώφρον να παίρνετε φάρμακα που έχουν αποδεδειγμένα οφέλη. Όσον αφορά το ιχθυέλαιο, στην καλύτερη περίπτωση απλά χάνετε χρήματα από συμπληρώματα που δεν κάνουν τίποτα. Στη χειρότερη, μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις», επισημαίνει ο δρ. Laffin.
Μάλιστα, ορισμένα συμπληρώματα ιχθυελαίου έχουν δοκιμαστεί από οργανώσεις καταναλωτών και βρέθηκε ότι είναι μολυσμένα με υδράργυρο.
Και ακόμη και αν είναι ασφαλή, τα χαμηλής δόσης συμπληρώματα ιχθυελαίου μπορεί να έχουν δυσάρεστες παρενέργειες, όπως:
- Δύσοσμη αναπνοή
- Ναυτία
- Στομαχικές διαταραχές
Το συνταγογραφούμενο και υψηλότερης δόσης ιχθυέλαιο συνοδεύεται από πρόσθετους κινδύνους:
- Κολπική μαρμαρυγή
- Αιμορραγία
Εάν διατρέχετε υψηλό κίνδυνο για καρδιακή νόσο, μιλήστε με τον γιατρό σας σχετικά με τις καλύτερες επιλογές για την μείωση του κινδύνου σας.
Και αν θέλετε απλώς να είστε σίγουροι ότι λαμβάνετε όλα τα οφέλη των ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, είναι καλύτερο να παραλείψετε τα συμπληρώματα ιχθυελαίου και να τρώτε απλά περισσότερα ψάρια στη διατροφή σας.
iatropedia.gr
