Ένα βίντεο διάρκειας περίπου 56 δευτερολέπτων και τρεις φωτογραφίες που τέθηκαν στη διάθεση της «Κ» προσθέτουν ένα νέο και ιδιαίτερα σοβαρό κεφάλαιο στην υπόθεση των ανεξέλεγκτων αποθέσεων απορριμμάτων στη Σιθωνία.
Στο οπτικό υλικό διακρίνεται λευκό φορτηγό ανοιχτού τύπου, το οποίο φέρει στην πόρτα την ευκρινή επιγραφή: «Δήμος Σιθωνίας – Διεύθυνση Καθαριότητας – Νέου Μαρμαρά».
Το όχημα βρίσκεται σε χώρο που περιβάλλεται από βλάστηση και παρουσιάζει εικόνα εκτεταμένης συσσώρευσης απορριμμάτων. Στο έδαφος διακρίνονται παλέτες, ξύλα, κλαδιά, τμήματα επίπλων, στρώματα, πλαστικά, μεταλλικά αντικείμενα και άλλα ογκώδη υλικά.
Τι ακριβώς καταγράφει το βίντεο
Στα πρώτα δευτερόλεπτα, στην καρότσα του οχήματος φαίνονται ξύλινα και άλλα υλικά. Ένα άτομο μετακινεί αντικείμενα από το πίσω μέρος της καρότσας και τα αφήνει στο έδαφος, ανάμεσα στους ήδη σχηματισμένους σωρούς.
Στη συνέχεια το φορτηγό μετακινείται σε άλλο σημείο του ίδιου χώρου. Το ίδιο άτομο ανεβαίνει στην καρότσα και συνεχίζει να χειρίζεται τα υλικά που έχουν απομείνει.
Η αλληλουχία των εικόνων δείχνει, επομένως, ότι όχημα με τα διακριτικά του Δήμου Σιθωνίας μεταφέρει και ξεφορτώνει υλικά σε έναν χώρο όπου έχουν ήδη συσσωρευτεί μεγάλες ποσότητες απορριμμάτων.
Χώρος μεταφόρτωσης ή ανεξέλεγκτη απόθεση;
Το κεντρικό ερώτημα δεν είναι αν το όχημα φέρει τα διακριτικά του Δήμου. Αυτό προκύπτει ευκρινώς από τις φωτογραφίες. Ούτε αν πραγματοποιείται εκφόρτωση υλικών. Και αυτό καταγράφεται στο βίντεο.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πού ακριβώς γίνεται η εκφόρτωση και με ποια άδεια. Είναι η συγκεκριμένη έκταση καταγεγραμμένη στο Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων; Διαθέτει περιβαλλοντική αδειοδότηση; Υπάρχει απόφαση για τη χρήση της ως προσωρινού σημείου συγκέντρωσης ογκωδών; Προβλέπονται μέτρα πυροπροστασίας, περίφραξη, επιτήρηση και τακτική απομάκρυνση των υλικών;
Ή πρόκειται για έναν χώρο στον οποίο τα απορρίμματα συγκεντρώνονται χωρίς τις απαιτούμενες εγκρίσεις και χωρίς ελεγχόμενη διαχείριση; Ο χαρακτηρισμός της έκτασης ως παράνομης χωματερής δεν μπορεί να γίνει μόνο από ένα δημοσίευμα. Απαιτεί αυτοψία των αρμόδιων υπηρεσιών, έλεγχο των αδειών, των υπηρεσιακών εγγράφων και των παραστατικών μεταφοράς. Η εικόνα, όμως, είναι αρκετή για να καταστήσει τον έλεγχο επιβεβλημένο και επείγοντα.
Μετά τη συλλογή, πού καταλήγουν τα ογκώδη;
Το νέο υλικό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή έρχεται μετά τις αλλεπάλληλες καταγγελίες για αυτοσχέδιους μπαζότοπους και χώρους απόθεσης σε Νικήτη, Τορώνη, Συκιά και Νέο Μαρμαρά.
Σε προηγούμενη τοποθέτησή του για το φαινόμενο, ο δήμαρχος Σιθωνίας είχε αναφέρει ότι είχε αρχίσει οργανωμένη συλλογή ογκωδών απορριμμάτων, αποδίδοντας παράλληλα σημαντικό μέρος του προβλήματος στην ανεξέλεγκτη συμπεριφορά περιοίκων, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένη τουριστική κίνηση.
Οι νέες εικόνες μετατοπίζουν πλέον το ερώτημα:
Δεν αρκεί να πληροφορούνται οι δημότες ότι τα ογκώδη συλλέγονται. Πρέπει να γνωρίζουν πού μεταφέρονται, με ποια διαδικασία, σε ποια εγκατάσταση παραδίδονται και ποια παραστατικά συνοδεύουν τη διαχείρισή τους.
Διότι η οργανωμένη αποκομιδή δεν ολοκληρώνεται όταν ένα αντικείμενο απομακρύνεται από έναν δρόμο ή ένα σπίτι. Ολοκληρώνεται όταν οδηγείται σε νόμιμο και ελεγχόμενο προορισμό.
Ο νόμος απαγορεύει την ανεξέλεγκτη απόθεση
Ο ν. 4819/2021 απαγορεύει ρητά την εγκατάλειψη, την απόρριψη και την ανεξέλεγκτη διαχείριση αποβλήτων. Προβλέπει, επίσης, ότι η διάθεσή τους πρέπει να πραγματοποιείται με ασφαλή τρόπο, ώστε να προστατεύονται η ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Ο ίδιος νόμος προβλέπει διοικητικές και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ποινικές συνέπειες, ακόμη και όταν εμπλέκονται δήμοι ή φορείς διαχείρισης αποβλήτων. Η διαπίστωση παράβασης στη συγκεκριμένη περίπτωση ανήκει αποκλειστικά στις αρμόδιες ελεγκτικές και δικαστικές αρχές.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος αναφέρει ότι οι καταγγελίες για παράνομες αποθέσεις πρέπει να απευθύνονται στον οικείο δήμο, στην αρμόδια περιφερειακή υπηρεσία περιβαλλοντικού ελέγχου και στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Όταν υπάρχει μεγάλης έκτασης ή σοβαρός περιβαλλοντικός κίνδυνος, αρμοδιότητα ελέγχου έχουν και οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος.
Η υπόθεση της Ποτίδαιας
Το ζήτημα των ανεξέλεγκτων χωματερών στη Χαλκιδική έχει ήδη απασχολήσει τις εισαγγελικές αρχές.
Τον Ιούνιο διατάχθηκε επείγουσα προκαταρκτική εξέταση για τον χώρο ανεξέλεγκτης απόθεσης κοντά στη γέφυρα της Ποτίδαιας και σε πευκόφυτη περιοχή. Αντικείμενο της έρευνας είναι το ενδεχόμενο παραβάσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, ενώ κλήθηκαν να εξεταστούν και οι ευθύνες εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η νέα περίπτωση στη Σιθωνία δεν μπορεί να εξομοιωθεί αυτομάτως με εκείνη της Ποτίδαιας. Το υλικό, όμως, δικαιολογεί έναν αντίστοιχα σοβαρό διοικητικό και περιβαλλοντικό έλεγχο, ώστε να αποσαφηνιστεί αν πρόκειται για νόμιμη εγκατάσταση ή για πρακτική που παραβιάζει τους κανόνες διαχείρισης αποβλήτων.
Η ανάγκη άμεσης αυτοψίας γίνεται ακόμη μεγαλύτερη λόγω της γειτνίασης του χώρου με βλάστηση και της παρουσίας ξύλων, κλαδιών, πλαστικών και άλλων δυνητικά εύφλεκτων υλικών, στην καρδιά της αντιπυρικής περιόδου. Η Πολιτική Προστασία εξέδιδε τις συγκεκριμένες ημέρες καθημερινούς χάρτες κινδύνου πυρκαγιάς, ενώ στη Χαλκιδική εφαρμόστηκαν περιορισμοί πρόσβασης σε ευαίσθητες δασικές περιοχές.
Γιατί το ζήτημα δεν είναι μόνο ποιος άφησε τα απορρίμματα στον χώρο. Είναι ποιος έδωσε την εντολή, ποιος γνώριζε, ποιος έλεγξε και ποιος μπορεί να αποδείξει, με έγγραφα και όχι με λόγια, ότι η διαχείρισή τους ήταν νόμιμη.
Σε έναν τόπο που ζει από το δάσος, τη θάλασσα και το φυσικό του περιβάλλον, η απάντηση δεν μπορεί να είναι η σιωπή.
