Η πορεία της ελληνικής οικονομίας, οι επενδύσεις, οι μισθοί και η ακρίβεια βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνέντευξης που παραχώρησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Wall Street Journal και στον δημοσιογράφο Gordon Fairclough. Ο πρωθυπουργός έκανε έναν απολογισμό της οικονομικής πορείας της χώρας από το 2019 μέχρι σήμερα, αναφέρθηκε στις αλλαγές που έχουν συντελεστεί, αλλά και στις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην επόμενη ημέρα της οικονομίας, θέτοντας ως βασικές προτεραιότητες την αύξηση των εισοδημάτων, την προσέλκυση νέων επενδύσεων και τη διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι υπάρχει ακόμη δρόμος μέχρι οι θετικές οικονομικές επιδόσεις να αποτυπωθούν πιο ουσιαστικά στην καθημερινότητα των πολιτών.
Στη συνέντευξή του, ο πρωθυπουργός επιχείρησε να αποτυπώσει τη διαδρομή της ελληνικής οικονομίας από τα χρόνια της κρίσης μέχρι σήμερα, δίνοντας έμφαση στη δημοσιονομική εξυγίανση, στους ρυθμούς ανάπτυξης, στη μείωση του δημόσιου χρέους και στην ενίσχυση της επενδυτικής δραστηριότητας. Δεν απέφυγε, ωστόσο, να αναφερθεί στις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι πολίτες, με την ακρίβεια και το επίπεδο των μισθών να βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης.
Αν και παρουσίασε τη βελτίωση των οικονομικών επιδόσεων ως αποτέλεσμα μιας διαφορετικής πορείας που ακολούθησε η χώρα, παραδέχθηκε ότι τα αποτελέσματα δεν έχουν περάσει ακόμη στον βαθμό που θα ήθελε στο διαθέσιμο εισόδημα και στο βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων.
«Έχουμε φτάσει ακόμα σε αυτό το σημείο; Η ειλικρινής απάντηση είναι όχι, δεν είμαστε εκεί όπου θέλω να είμαστε», ανέφερε, δίνοντας το στίγμα της βασικής πρόκλησης για την επόμενη περίοδο.
Από την κρίση και την απώλεια του 25% του ΑΕΠ στη βελτιωμένη εικόνα των αγορών
Για να περιγράψει το μέγεθος της αλλαγής στην ελληνική οικονομία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην κατάσταση που παρέλαβε το 2019, υπενθυμίζοντας τις τεράστιες απώλειες που είχε υποστεί η χώρα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Η Ελλάδα είχε χάσει το 25% του ΑΕΠ της, έχοντας περάσει μια παρατεταμένη περίοδο ύφεσης και δημοσιονομικής αστάθειας.
Επτάμισι χρόνια αργότερα, σύμφωνα με την εικόνα που παρουσίασε ο πρωθυπουργός, η οικονομία βρίσκεται σε σαφώς διαφορετική θέση. Οι ρυθμοί ανάπτυξης κινούνται πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, τα πρωτογενή πλεονάσματα έχουν επιστρέψει και το δημόσιο χρέος ακολουθεί πτωτική πορεία.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στην αντιμετώπιση της Ελλάδας από τις διεθνείς χρηματαγορές, χρησιμοποιώντας το κόστος δανεισμού ως ένδειξη της αλλαγής του κλίματος εμπιστοσύνης προς τη χώρα.
«Σε μια εποχή που οι παγκόσμιες αγορές ομολόγων βρίσκονται σε κατάσταση αναταραχής, η Ελλάδα δανείζεται με χαμηλότερο επιτόκιο από τέσσερις εκ των επτά χωρών του G7», σημείωσε.
Όπως υποστήριξε, η δημοσιονομική σταθερότητα δημιουργεί πλέον μεγαλύτερα περιθώρια για την άσκηση οικονομικής πολιτικής, επιτρέποντας στην κυβέρνηση να συνεχίσει τις παρεμβάσεις για την ενίσχυση των εισοδημάτων και τις φορολογικές ελαφρύνσεις, χωρίς να χρειαστεί να επιστρέψει σε λογικές γενικευμένης λιτότητας.
Η ακρίβεια εξακολουθεί να «ροκανίζει» τις αυξήσεις στους μισθούς
Το πιο δύσκολο κομμάτι της συζήτησης αφορούσε την πραγματική αγοραστική δύναμη των Ελλήνων. Ο δημοσιογράφος της Wall Street Journal έθεσε το ζήτημα των σχετικά χαμηλών μισθών, αλλά και του γεγονότος ότι το ΑΕΠ δεν έχει επιστρέψει στα επίπεδα που βρισκόταν πριν από την οικονομική κρίση.
Ο πρωθυπουργός δεν αμφισβήτησε ότι οι αποδοχές των εργαζομένων εξακολουθούν να αποτελούν αδύναμο σημείο. Αντιθέτως, αναγνώρισε ότι, παρά τις αυξήσεις που έχουν καταγραφεί από το 2019, η άνοδος του κόστους ζωής έχει περιορίσει σημαντικά το όφελος που φτάνει τελικά στην τσέπη των πολιτών.
«Η κρίση του κόστους ζωής και η γενική αύξηση των τιμών των αγαθών έχει καταστήσει μη ορατό ένα μεγάλο μέρος αυτής της αύξησης», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μάλιστα, χαρακτήρισε την ακρίβεια ως την πρώτη ανησυχία των Ελλήνων, αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για ένα πρόβλημα χωρίς εύκολη ή άμεση λύση. Η κυβερνητική απάντηση, όπως την περιέγραψε, βασίζεται σε έναν συνδυασμό στοχευμένων παρεμβάσεων για τη στήριξη των εισοδημάτων, φορολογικών μειώσεων και διατήρησης υψηλών ρυθμών ανάπτυξης.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο να συνεχιστεί η βελτίωση των οικονομικών μεγεθών, αλλά να αποκτήσει αυτή η βελτίωση πιο απτό αντίκρισμα στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Το σχέδιο Μητσοτάκη μέχρι το 2027: Περισσότερο εισόδημα και νέες επενδύσεις
Με ορίζοντα τις εθνικές εκλογές του 2027, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε το περίγραμμα των προτεραιοτήτων που θέλει να θέσει στο επίκεντρο της επόμενης περιόδου. Έκανε λόγο για ένα νέο συμβόλαιο με τους πολίτες, το οποίο θα έχει ως βασικούς άξονες την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, τη μείωση της ανεργίας και την περαιτέρω ενίσχυση των μισθών.
Κεντρικός οικονομικός στόχος παραμένει η διατήρηση ρυθμών ανάπτυξης τουλάχιστον διπλάσιων από εκείνους της ευρωζώνης. Για να επιτευχθεί αυτό, όπως εξήγησε, δεν αρκεί η αξιοποίηση των παραδοσιακών πλεονεκτημάτων της χώρας. Απαιτούνται νέες επενδύσεις και ουσιαστική διεύρυνση της παραγωγικής βάσης.
Στο πλαίσιο αυτό, ξεκαθάρισε ότι η ελληνική οικονομία δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στον τουρισμό και στην αγορά ακινήτων. Αντίθετα, υπάρχουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης σε τομείς όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η αγροδιατροφή, η φαρμακοβιομηχανία, η εφοδιαστική αλυσίδα, η ναυτιλία και η τεχνολογία.
Η διεύρυνση της επενδυτικής δραστηριότητας σε αυτούς τους κλάδους αποτελεί, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, βασική προϋπόθεση ώστε η ανάπτυξη να αποκτήσει πιο σταθερά και μακροπρόθεσμα χαρακτηριστικά, δημιουργώντας παράλληλα περισσότερες θέσεις εργασίας και καλύτερα αμειβόμενες ευκαιρίες απασχόλησης.
Η κριτική στην περίοδο ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ και το πολιτικό μήνυμα για τις κάλπες
Από την οικονομική πορεία της χώρας, η συζήτηση πέρασε και στις πολιτικές επιλογές που διαμόρφωσαν τα χρόνια μετά την κρίση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης άσκησε κριτική στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, υποστηρίζοντας ότι οι υποσχέσεις για εύκολες λύσεις είχαν ως αποτέλεσμα να επιδεινωθεί η κατάσταση και να παραταθεί χωρίς λόγο η οικονομική περιπέτεια της Ελλάδας κατά τέσσερα χρόνια.
Παράλληλα, σημείωσε ότι εκείνη η περίοδος επιβάρυνε ακόμη περισσότερο την εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντι στο πολιτικό σύστημα, καθώς δημιουργήθηκαν προσδοκίες που, όπως υποστήριξε, δεν μπορούσαν να εκπληρωθούν.
Με αυτό το σκεπτικό, ο πρωθυπουργός συνέδεσε το νέο συμβόλαιο που προτείνει με την ανάγκη για μεγαλύτερη πολιτική αξιοπιστία, συγκεκριμένες δεσμεύσεις και μετρήσιμα αποτελέσματα. Έστειλε, μάλιστα, σαφές μήνυμα ενόψει της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης, παρουσιάζοντας τη σταθερότητα ως βασικό ζητούμενο σε μια περίοδο διεθνούς αβεβαιότητας.
«Πιστεύω ότι το πραγματικό δίλημμα στις επόμενες εκλογές είναι ανάμεσα στη ρεαλιστική ελπίδα και στους πειραματισμούς, ιδίως σε μία συγκυρία κατά την οποία η σταθερότητα είναι απαραίτητη», δήλωσε.
Επέμεινε, επίσης, ότι οι πολιτικές υποσχέσεις που δεν συνοδεύονται από αντίστοιχα αποτελέσματα μπορούν να διαβρώσουν τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ κυβέρνησης και κοινωνίας, υπογραμμίζοντας εμμέσως τη σημασία της συνέπειας ανάμεσα στις προεκλογικές δεσμεύσεις και στην κυβερνητική πράξη.
Τι θα πρέπει να κάνει η Γαλλία με το δημοσιονομικό της έλλειμμα
Η ελληνική εμπειρία αποτέλεσε αφορμή και για μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από τις οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ερωτηθείς για τα διδάγματα που μπορεί να αντλήσει η Ευρώπη από την ελληνική περίπτωση, ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι οι μεταρρυθμίσεις μπορούν να φέρουν αποτελέσματα ακόμη και όταν συνοδεύονται από σημαντικό πολιτικό κόστος.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Γαλλία, τονίζοντας ότι η επόμενη κυβέρνησή της θα βρεθεί αντιμέτωπη με την ανάγκη περιορισμού του δημοσιονομικού ελλείμματος. Όπως επισήμανε, η συγκεκριμένη υποχρέωση δεν προκύπτει μόνο από την ανάγκη συμμόρφωσης με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες, αλλά και από τις απαιτήσεις των ίδιων των αγορών.
Σχολιάζοντας, μάλιστα, το ενδεχόμενο εφαρμογής περιοριστικών δημοσιονομικών μέτρων, ανέφερε ότι, εφόσον αυτά κρίνονται αναγκαία, είναι προτιμότερο να λαμβάνονται στην αρχή μιας κυβερνητικής θητείας. Ο λόγος είναι ότι οι άμεσες επιπτώσεις τους στην οικονομία και στην κοινωνία είναι συνήθως επώδυνες, επομένως η εφαρμογή τους νωρίς αφήνει περισσότερο χρόνο για να αποδώσουν οι αλλαγές.
Διεθνείς αναταράξεις και πληθωρισμός: Οι κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία
Κλείνοντας τη συνέντευξη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν οι διεθνείς εξελίξεις στην ελληνική οικονομία, με ιδιαίτερη έμφαση στις πολεμικές συγκρούσεις και στις αναταράξεις που προκαλούν στις αγορές.
Παρότι εκτίμησε ότι οι εξωτερικές πιέσεις θα δυσκολέψουν την οικονομική πορεία της χώρας, εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς τη δυνατότητα διατήρησης της συνολικής κατεύθυνσης.
«Όχι, δεν θα μας βγάλουν από την πορεία μας, αλλά θα μας δυσκολέψουν», είπε, απαντώντας σε σχετική ερώτηση.
Εξήγησε ότι οι γεωπολιτικές συγκρούσεις μπορούν να μεταφερθούν γρήγορα στην πραγματική οικονομία, επηρεάζοντας τις τιμές και ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις. Πρόκειται, άλλωστε, για ένα ζήτημα με άμεσες πολιτικές συνέπειες, καθώς η αύξηση του κόστους ζωής επηρεάζει την καθημερινότητα των πολιτών και τη σχέση τους με τις κυβερνήσεις.
«Ο πληθωρισμός έχει μεγάλο πολιτικό κόστος», ήταν το μήνυμα που προέκυψε από την τοποθέτησή του, με τον πρωθυπουργό να επαναλαμβάνει παράλληλα ότι η διατήρηση της δημοσιονομικής ισορροπίας παραμένει αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Προειδοποίησε, ουσιαστικά, ότι μια περαιτέρω επιδείνωση του διεθνούς περιβάλλοντος θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετα εμπόδια και να περιορίσει τα περιθώρια οικονομικών παρεμβάσεων.
