Στην ανάγκη ενίσχυσης της πολυμέρειας, του σεβασμού στο διεθνές δίκαιο και της θέσπισης αυστηρότερων κανόνων για την τεχνητή νοημοσύνη εστίασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
Ο πρωθυπουργός παρουσίασε παράλληλα τις ελληνικές θέσεις για μια σειρά από κρίσιμα διεθνή ζητήματα, μεταξύ άλλων τη θαλάσσια ασφάλεια, τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το Κυπριακό, τον πόλεμο στην Ουκρανία και την κρίση στο Σουδάν.
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στον ρόλο της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, σημειώνοντας ότι η χώρα πλησιάζει στο τέλος του δεύτερου έτους της θητείας της και προετοιμάζεται να αναλάβει την προεδρία του Συμβουλίου τον επόμενο μήνα. Όπως τόνισε, σε μια περίοδο που χαρακτήρισε «εξαιρετικά επικίνδυνη», η ανάγκη αναζωογόνησης της πολυμέρειας γίνεται ακόμη πιο επιτακτική.
Στο επίκεντρο η θαλάσσια ασφάλεια
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη θαλάσσια ασφάλεια, χαρακτηρίζοντας τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) παράδειγμα επιτυχημένης πολυμερούς συνεργασίας.
Όπως υποστήριξε, η UNCLOS αποτελεί το δεσμευτικό νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο οι διαφορές μπορούν να επιλύονται ειρηνικά και όχι μέσω της χρήσης βίας.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις εντάσεις που καταγράφονται από τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα έως τον Ινδο-Ειρηνικό, προειδοποιώντας για τις επιπτώσεις που έχουν οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και η πίεση σε στρατηγικές θαλάσσιες οδούς στις εφοδιαστικές αλυσίδες, τις αγορές ενέργειας και την επισιτιστική ασφάλεια.
Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι η Ελλάδα θα διατηρήσει τη θαλάσσια ασφάλεια ως «υψηλή προτεραιότητα» κατά την προεδρία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που δημιουργούν οι αναδυόμενες τεχνολογίες.
«Η Ελλάδα είναι γεφυροποιός»
Παρουσιάζοντας τον ρόλο της χώρας στην ευρύτερη περιοχή, ο κ. Μητσοτάκης χαρακτήρισε την Ελλάδα «γεφυροποιό» και όχι «ταραχοποιό», αναφερόμενος στις στρατηγικές συνεργασίες της στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο.
Για τη Γάζα, ζήτησε την αποτελεσματική εφαρμογή του ειρηνευτικού σχεδίου που συμφωνήθηκε το προηγούμενο έτος, υποστηρίζοντας ότι η Χαμάς δεν μπορεί να έχει ρόλο στο μέλλον της περιοχής. Παράλληλα, επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στη λύση των δύο κρατών.
Ο πρωθυπουργός εξέφρασε επίσης ανησυχία για τις εξελίξεις στη Δυτική Όχθη, ενώ αναφέρθηκε στις προσπάθειες για την ενίσχυση του Λιβάνου και την αποτροπή κενού ασφαλείας μετά τη λήξη της εντολής της UNIFIL.
Για τη Συρία, τάχθηκε υπέρ μιας χώρας χωρίς αποκλεισμούς και ξένες παρεμβάσεις, με μεγαλύτερη προστασία των θρησκευτικών και εθνοτικών κοινοτήτων.
Το μήνυμα προς την Τουρκία
Στο σκέλος των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα τα τελευταία τρία χρόνια έχει καταβάλει σταθερή προσπάθεια για τη βελτίωση των σχέσεων, την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και τη διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας.
Επανέλαβε τη θέση ότι η UNCLOS αποτελεί το θεσμικό πλαίσιο για την επίλυση της ελληνοτουρκικής διαφοράς σχετικά με την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών.
Παράλληλα, τόνισε ότι ο διάλογος δεν μπορεί να συνυπάρχει, όπως ανέφερε, με μονομερείς ενέργειες που αμφισβητούν τη διεθνή έννομη τάξη ούτε με απειλές πολέμου ως απάντηση στην άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων.
Κυπριακό: «Λυδία λίθος» για τον ΟΗΕ
Για το Κυπριακό, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στα 52 χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και τη συνεχιζόμενη τουρκική παρουσία στο νησί, χαρακτηρίζοντας το Κυπριακό «λυδία λίθο» για την αξιοπιστία των Ηνωμένων Εθνών.
Η Ελλάδα, όπως είπε, στηρίζει τις προσπάθειες του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, με στόχο την επανένωση της Κύπρου, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Στήριξη στην Ουκρανία – Έκκληση για ειρήνη στο Σουδάν
Αναφερόμενος στην Ουκρανία, ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας προς το Κίεβο και καταδίκασε τις επιθέσεις κατά αμάχων και μη στρατιωτικών υποδομών.
Υποστήριξε ότι η διπλωματία πρέπει να οδηγήσει σε άμεση κατάπαυση του πυρός και σε διαρκή ειρήνη, στη βάση των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ουκρανία πρέπει να έχει αποφασιστικό λόγο για το μέλλον της και ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να απουσιάζει από τις διαπραγματεύσεις.
Για το Σουδάν, ζήτησε τον τερματισμό των ξένων παρεμβάσεων, λογοδοσία για εγκλήματα πολέμου και μια αξιόπιστη πολιτική διαδικασία υπό σουδανική ιδιοκτησία.
Αναφορά στην ελληνική οικονομία
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στον οικονομικό μετασχηματισμό της Ελλάδας, κάνοντας λόγο για ανάπτυξη ταχύτερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αύξηση των ξένων επενδύσεων, μείωση του δημόσιου χρέους, ψηφιοποίηση και βελτίωση του κόστους δανεισμού.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ελλάδα θα αξιοποιήσει την προεδρία της στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027, με στόχο, όπως είπε, μια Ευρώπη πιο ανταγωνιστική, πιο ασφαλή και πιο ικανή να υπερασπίζεται τον εαυτό της.
«Πρέπει να γίνει γρήγορα» η ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην τεχνητή νοημοσύνη, προειδοποιώντας για τους κινδύνους που, όπως υποστήριξε, μπορεί να προκύψουν από μια ανεξέλεγκτη ανάπτυξή της.
Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στις πιθανές επιπτώσεις στην απασχόληση, στη συγκέντρωση πλούτου και στις ανθρώπινες σχέσεις.
Ο πρωθυπουργός τάχθηκε κατά της αποκλειστικής προσφυγής στην εθελοντική αυτορρύθμιση των εταιρειών τεχνολογίας και ζήτησε ένα πλαίσιο αδειοδότησης των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης, με συγκεκριμένες απαιτήσεις για τις ανθρώπινες αξίες, τη διαφάνεια και την ασφάλεια.
Παραλληλίζοντας τη ρύθμιση της ΤΝ με εκείνη της πυρηνικής τεχνολογίας, υποστήριξε ότι αντίστοιχη διαδικασία πρέπει να προχωρήσει άμεσα, καταλήγοντας στο μήνυμα: «Το ίδιο πρέπει να γίνει τώρα, και πρέπει να γίνει γρήγορα».
