, Παρασκευή
27 Ιανουαρίου 2023

Αποκαλυπτική έρευνα: Στα άδυτα της «Κιβωτού» και των ΜΚΟ

Ένας κόσμος με προσχηματικό ουμανιστικό προσδιορισμό προσφοράς στην κοινωνία, ασαφή ως επί το πλείστον χαρακτήρα, ανεξέλεγκτη και επικίνδυνη δράση που σε αρκετές περιπτώσεις απέχει από τον ρόλο της ύπαρξης του, αδιευκρίνιστες και «ύποπτες» πολλές φορές πηγές πόρων, αρκετά στελέχη και εθελοντές με άγνωστο και αδιαφανές παρελθόν και παρόν, συνθέτει τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα!

Στο παρελθόν, με αποκορύφωμα την προσφυγική κρίση, αποκαλύφθηκαν «σημεία και τέρατα» σε ό,τι αφορά τόσο τον αριθμό των οργανώσεων αυτών, όσο και τα πρόσωπα που τις πλαισιώνουν και,κυρίως, τους σκοπούς που εξυπηρετούσαν και με τη χρηματοδότησή τους να στοιχίζει στο κράτος πάνω από 1 δισ. ευρώ!

«Πάρτι» εκατομμυρίων

Ο «χορός» εκατομμυρίων προς κάθε είδους ΜΚΟ είχε ξεκινήσει ήδη από τη δεκαετία του 1990,με βάση τα στοιχεία που είχε συλλέξει η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας, που ερεύνησε το θέμα των «αμαρτωλών» ΜΚΟ τον Ιούνιο του 2011 και συνέταξε σχετικό πόρισμα, το οποίο με όλα τα στοιχεία παραδόθηκε στη Δικαιοσύνη.

Από τις αρχές του 2000 κατασπαταλήθηκαν εκατομμύρια για απίστευτους σκοπούς. Η Ελλάδα έγινε «μέγας χορηγός» για τα ραδιόφωνα της Κούβας, για να κατασκευαστούν δρόμοι στην Παλαιστίνη, να αναδασωθεί ο Αμαζόνιος και για να ενισχυθεί η ανάπτυξη της Ιορδανίας.

Μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα:

  1. Συνεισφορά στο πρόγραμμα εξυγίανσης της οικονομίας της Αλβανίας: 285.000.000 δρχ.
  2. Καταπολέμηση φυματιώσεως στη Βουλγαρία: 24.500.000 δρχ.
  3. Αναπτυξιακό πρόγραμμα στον Αμαζόνιο, αναδάσωση, οικολογικός τουρισμός: 15.000.000 δρχ.
  4. Οικονομική στήριξη του προγράμματος ανάπτυξης της Ιορδανίας: 142.500.000 δρχ.
  5. Αγορά ραδιοτηλεοπτικού εξοπλισμού, δωρεά στο Κρατ. Ινστ. Ραδιοτ. Κούβας: 8.300.000 δρχ.
  6. Αποκατάσταση οδικού δικτύου της Καλκιλίας στην Παλαιστίνη: 497.000.000 δρχ.
  7. Στήριξη Προϋπολογισμού Παλαιστίνης: 285.000.000 δρχ.
  8. Επαναπατρισμός Τσετσένων στη Ρωσία: 2.900.000 δρχ.

Εκτός από όλα αυτά, από το 2000 έως το 2010,«χορός» δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ στήθηκε από πολλά υπουργεία με εκατοντάδες ΜΚΟ.

Ανάμεσα στις πιο προκλητικές περιπτώσεις, τόσο ως προς τα ποσά όσο και ως προς τον σκοπό των ΜΚΟ, είναι οι εξής:

  1. Αναπτυξιακή Συνεργασία Αλληλεγγύη/ΑΣΑ: 3.057.365,44 ευρώ
  2. Ορθόδοξος Σύνδεσμος «Ο Απόστολος Παύλος»: 1.599.413,06 ευρώ.
  3. Διεθνές Αναπτυξιακό Κέντρο: 1.359.776,23 ευρώ.
  4. Αναπτυξιακή Αλληλεγγύη/«Αριστοτέλης»: 1.419.935,36 ευρώ.
  5. Δίκτυο για τη Δημοκρατία στη ΝΑ Ευρώπη: 2.492.728,17 ευρώ.
  6. Αλληλεγγύη: 23.126.871,01 ευρώ.
  7. Μια Γη: 1.124.572, 80 ευρώ.
  8. Ίδρυμα Ορμυλία Παναγιά η Ανθρωπινή: 590.003,64 ευρώ.
  9. Δίκτυο Εμπειρογνωμόνων Αθήνας ANCE:664.239, 37 ευρώ.
  10. «Ιάσων» εθελοντική οργάνωση αειφορίας περιβάλλοντος: 609.883,00 ευρώ.
  11. «Άρσις» οικονομική οργάνωση υποστήριξης νέων: 702.069,75 ευρώ.
  12. Πρωτοβουλία κοινωνικής αλληλεγγύης και οικονομικής ανάπτυξης: 850.363,00 ευρώ.
  13. Η Εν Αθήναις Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία – Κοινωφελές Σωματείο Ιδιωτικού Δικαίου: 3.319.565,50 ευρώ.
  14. «Οικουμενική»: 3.840.274,94 ευρώ.
  15. Ελληνοαλβανικός Σύνδεσμος Φιλίας «Ο Σωκράτης»: 837.000 ευρώ.
  16. «Οικουμενική Δελφική Ένωση»: 190.000 ευρώ.
  17. «Νόμος και Φύση»: 359.000 ευρώ.
  18. Λειτουργοί Υγείας της Αγάπης: 384.000 ευρώ.
  19. «Πορευθέντες»: 895.000 ευρώ.
  20. «Νερό για τον Άνθρωπο και την Ειρήνη»: 309.000 ευρώ.
  21. Εταιρεία για την Ανεξιθρησκεία και την Ανάπτυξη των Λαών: 258.000 ευρώ.

Το τελευταίο σκάνδαλο

Η κορυφή του παγόβουνου θέλει μέχρι σήμερα το έργο 600 ΜΚΟ να βρίσκεται στα χέρια της Δικαιοσύνης.Τραπεζικά αρχεία, τιμολόγια που έχουν κοπεί στην αλλοδαπή, πλαστά (και μη) παραστατικά γίνονται ακόμα φύλλο και φτερό εν μέσω έντονης δυσαρέσκειας τόσο από την κοινή γνώμη, που παρατηρεί ακόμη μία πτυχή διαφθοράς στην ελληνική πραγματικότητα, όσο και πολλών ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται χρόνια στον χώρο και θεωρούν ότι η ζημιά που υφίστανται είναι τεράστια –μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά– διαμαρτύρονται.

Τελευταία υπόθεση που πήρε τον δρόμο προς τα εισαγγελικά γραφεία είναι αυτή της «Human Rights 360», όπου γίνεται λόγος για μία περίεργη διαδρομή εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ, τα οποία, αντί να κατευθύνονται στο ανθρωπιστικό έργο της οργάνωσης, κατέληγαν να μεταφέρονται από τον έναν λογαριασμό στον άλλον. Όπως φαίνεται, κεντρικό ρόλο στην υπόθεση της ροής χρήματος έχουν ο ιδρυτής της ΜΚΟ και συγγενικά του πρόσωπα.Το πόρισμα συνέταξε η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες.

Κατά τον έλεγχο αποκαλύφθηκε ότι, μέσα από ένα πολυδαίδαλο σύστημα συνάψεων σχέσεων έργου, επιχειρούνταν η δικαιολόγηση μεταφοράς κεφαλαίων που συνολικά ξεπερνούν και τα 210.000 ευρώ.Ποσά που αρχικώς λάμβανε η «Human Rights 360» προκειμένου να τα αξιοποιεί στην ανθρωπιστική της δράση, ωστόσο κατευθύνονταν μέσα από συμφωνίες σε άλλες συνεργαζόμενες ΜΚΟ. Ταυτόχρονα, δε, η δράση της ήταν επικίνδυνα αντεθνική, επιζήμια για τις σχέσεις της χώρας με τους γείτονές της και απροκάλυπτα ύποπτη. Νέα στοιχεία αμφισβήτησαν ξεκάθαρα και διέψευσαν τα περί νεκρού παιδιού στον Έβρο, και εξέθεσαν τη«HumanRights360» που είχε καταθέσει την προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για την υπόθεση των 38 γυμνών μεταναστών. Οι Αρχές αποκάλυψαν όσους εκμεταλλεύτηκαν το περιστατικό και πιο συγκεκριμένα τη συγκυρία προς ίδιον όφελος, διασπείροντας ανακρίβειες στον διεθνή και εγχώριο Τύπο.

Το μεγάλο φαγοπότι

Οι διάφορες ΜΚΟ στην Ελλάδα έχουν λίγες δεκαετίες που μπήκαν στη ζωή μας, με πρόσχημα την ευελιξία τους και την ουδετερότητά τους από κυβερνητικές προθέσεις ή σκοπιμότητες. Οποιοσδήποτε με ισχυρές γνωριμίες, συγκεκριμένους στόχους και…θράσος μπορούσε να ιδρύσει μία ΜΚΟ, με πρόσχημα κάποια δράση υπέρ του περιβάλλοντος ή υπέρ ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων.Κατάφερναν,δε,να εξασφαλίζουν μεγάλες χρηματοδοτήσεις από διεθνείς οργανισμούς και κυβερνήσεις, τις οποίες διαχειρίζονται αυτόνομα και ανεξέλεγκτα!Όσο πιο βαρύγδουπος είναι ο τίτλος της αποστολής τους, τόσο και μεγαλύτερες οι χρηματοδοτήσεις!

Πέτυχαν, μάλιστα, να επιβάλουν τη χρηματοδότησή τους από κράτη και διεθνείς φορείς, με αποφάσεις που υποχρεώνουν τα κράτη και τους φορείς να καταβάλλουν τεράστια ποσά ανάλογα με το ΑΕΠ τους!

Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι οι ΜΚΟ απασχολούν περί τους 8.000-10.000 «εθελοντές» με παχυλούς μισθούς, που δεν υπόκεινται φυσικά σε κανένα ελληνικό μισθολογικό καθεστώς ως αυτόνομες και ανεξάρτητες οργανώσεις!

Μειοψηφία οι συνεπείς

Δεν αποκλείεται ανάμεσα στις εκατοντάδες ΜΚΟ να υπάρχουν και κάποιες που πραγματικά επιτελούν κοινωνικό έργο και είναι αντάξιες της αποστολής τους, αλλά στην πορεία κατάντησαν τραγική μειοψηφία και επικράτησαν οι τυχοδιωκτικές, με μοναδικό σκοπό τον προσπορισμό άφθονου και εύκολου χρήματος με διάφορες προσχηματικές δράσεις, εκμεταλλευόμενες τον ανθρώπινο πόνο αλλά και την παραδοσιακή ελληνική φιλανθρωπία, για να δημιουργήσουν κοινωνικά ερείσματα.

Φαγοπότι που ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ κάνουν εδώ και σχεδόν έξι χρόνια οι ΜΚΟ στην Ελλάδα, εκμεταλλευόμενες την ανοργανωσιά του κράτους απέναντι στο προσφυγικό ζήτημα.Τα χρήματα προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και δίδονται στις ΜΚΟ μέσω της Ύπατης Αρμοστείας και του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης, από τα 2,3 δισ. που έχουν ξοδευτεί από το 2016 για την αντιμετώπιση του ζητήματος, τα μισά–δηλαδή το 50%– τα έχουν εισπράξει οι ΜΚΟ!

Νέο μητρώο

Η κυβέρνηση μέσα από το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, αφού διαπίστωσε ότι ουδείς γνωρίζει πόσες ΜΚΟ δραστηριοποιούνται στα νησιά και στην ενδοχώρα, πόσες προσφέρουν υπηρεσίες μέσα στα Κέντρα Υποδοχής Προσφύγων και πόσες έξω από αυτά, αποφάσισε να συντάξει νέο μητρώο καταγραφής τους, προκειμένου να βάλει μια τάξη στο χάος.

Η απόφαση καταγραφής των ΜΚΟ θεωρήθηκε αναγκαία, μετά τις καταγγελίες από δημάρχους και περιφερειάρχες για κομπίνες, ασυδοσία, «ύποπτες» δράσεις και ενέργειες, καθώς και για την προέλευση κάποιων ΜΚΟ για τις οποίες ουδείς γνωρίζει από πού κρατάει η σκούφια τους και ποιος είναι ο πραγματικός τους ρόλος στην αντιμετώπιση του προσφυγικού-μεταναστευτικού ζητήματος.

Μάλιστα, δεν είναι λίγες οι φορές που οι δήμαρχοι και οι περιφερειάρχες έχουν προβληματιστεί από κάποιες ΜΚΟ, οι οποίες δεν δηλώνουν την προέλευσή τους και τις πηγές χρηματοδότησής τους, με τη δικαιολογία ότι δεν τους πληρώνουν τις εργασίες τους, ούτε το ελληνικό κράτος ούτε η ΕΕ, άρα δεν είναι υποχρεωμένοι να λογοδοτήσουν σε καμία Αρχή!

Ο ύποπτος ρόλος τους και η αμφιλεγόμενη δράση τους έχουν διαπιστωθεί επανειλημμένως από διάφορα σκάνδαλα που αποκαλύπτονται αλλά δεν τιμωρούνται, λόγω της «ανεξάρτητης» και ανεξέλεγκτης δράσης τους.Το ίδιο ισχύει και για εκείνες που προσφέρουν προστασία στις ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού (γυναίκες και παιδιά), με πρόσφατο και ανατριχιαστικό παράδειγμα, τις καταγγελίες και τα όσα αποκαλύφθηκαν στη ΜΚΟ «Η Κιβωτός του Κόσμου».

Πίσω από την αλήθεια

Πρόκειται για οργανώσεις που έγιναν σταδιακά γνωστές από την ηχηρή παρουσία τους κατά τη διάρκεια μεγάλων ανθρωπιστικών κρίσεων, καθώς και για ορισμένα τρανταχτά κάθε είδους σκάνδαλα.

Στο προσφυγικό, για παράδειγμα, οι ΜΚΟ έλυσαν επιφανειακά και πρόσκαιρα μερικές μόνο από τις πτυχές του προβλήματος. Απορρόφησαν, δε, για τις δικές τους ανάγκες το μεγαλύτερο μέρος από τα κονδύλια που διατίθενται σχετικά από διεθνείς οργανισμούς, δημόσιους ή ιδιωτικούς, και μόνο ένα ελάχιστο τμήμα από αυτά τα ποσά ξοδεύεται για τις άμεσες ανάγκες των προσφύγων.

Όλα αυτά έγιναν σε καθεστώς αδιαφάνειας, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο στη δομή και τη λειτουργία τους ή στις σχέσεις των ΜΚΟ με τους «ωφελούμενους», δηλαδή τους πρόσφυγες, ή, τέλος, στις σχέσεις τους με τους εργαζόμενους σ’ αυτές.Από τη στιγμή όμως που κάποιες από τις οργανώσεις αυτές παραβιάζουν κατάφωρα την εργατική και ασφαλιστική νομοθεσία(2844/2018 απόφαση του Εφετείου Αθηνών) ή αφήνουν απλήρωτους ή απασχολούν μόνιμους εργαζόμενους με μπλοκάκι ή, τέλος, προβαίνουν σε απολύσεις συνδικαλιστών, μελών της διοίκησης ενός υπό σύσταση σωματείου, τότε το θέμα αυτομάτως αφορά όλους μας.

Το κόλπο με το ΕΣΠΑ

Σε καθεστώς αδιαφάνειας και ελλιπούς αξιολόγησης λειτουργούν αρκετές Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, στο πλαίσιο της παροχής βοήθειας σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες.Οι ΜΚΟ, σε σύμπραξη με δήμους, έχουν ενταχθεί σε προγράμματα ΕΣΠΑ (2014-2020), ύψους άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ, στα οποία προβλέπεται η χρηματοδότηση, από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους, για τρία χρόνια, κοινωνικών παντοπωλείων, κοινωνικών φαρμακείων και συσσιτίων.

Παρότι, βάσει του κανονισμού λειτουργίας του υπουργείου Εργασίας για τις κοινωνικές δομές, οι ΜΚΟ είναι υποχρεωμένες να καταθέτουν πλήρη φάκελο και οικονομικό απολογισμό στα αρμόδια όργανα της Πολιτείας, σε αρκετές περιπτώσεις δεν συμμορφώνονται με τον κανονισμό, ενώ δεν τηρούν τους όρους και τα κριτήρια που προβλέπονται στις προκηρύξεις των περιφερειών.

Μάλιστα, ΜΚΟ που συμμετέχουν στο τρέχον ευρωπαϊκό πρόγραμμα, κατά το παρελθόν και σε τέσσερις τουλάχιστον περιπτώσεις που διαχειρίστηκαν κοινωνικές δομές, εκδιώχθηκαν από τις δημοτικές αρχές υπό το βάρος καταγγελιών για κακοδιαχείριση κονδυλίων, παραποίηση οικονομικών στοιχείων και χαμηλό επίπεδο παρεχόμενων υπηρεσιών.

Βάζει κανόνες η κυβέρνηση

Το χάος που επικρατούσε μέχρι πρόσφατα αντικατοπτρίζεται σε ένα παράδειγμα: Αστυνομικοί στην Ειδομένη, το 2016, διαπίστωσαν ότι μέλη ΜΚΟ του εξωτερικού εμφανίστηκαν ξαφνικά και προσπαθούσαν να πείσουν τους πρόσφυγες που είχαν συγκεντρωθεί εκεί να ξεσηκωθούν και να περάσουν τα σύνορα!Τότε, η μία και μοναδική υπάλληλος που υπήρχε στο γραφείο που ασχολείται με τα μητρώα των ΜΚΟ στο πρώην υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής είχε δεχτεί περίπου 300 αιτήματα από ΜΚΟ που ήθελαν να δραστηριοποιηθούν στην Ελλάδα.

Βασικός στόχος της κυβέρνησης είναι να μπει μια τάξη στο πώς μια οργάνωση μπορεί επίσημα να πάρει άδεια από το κράτος, αλλά και το πιο σημαντικό είναι ότι τώρα πια οι οργανώσεις αυτές θα ελέγχονται για το αν πραγματικά εφαρμόζουν τη διαδικασία που έχουν αναλάβει ή όχι.Ήδη συγκροτήθηκε μεικτό κλιμάκιο που θα αποτελείται από αστυνομικούς, εκπροσώπους της Γραμματείας Μετανάστευσης, υπαλλήλους του υπουργείου Εργασίας ακόμα και υπαλλήλους του υπουργείου Οικονομικών.

Η επιτροπή αυτή κάνει εφόδους και ελέγχους στις ΜΚΟ για τη λειτουργία τους και για τα πεπραγμένα τους.

Το πιο σημαντικό, όμως, είναι ότι τέθηκαν βασικές προϋποθέσεις για να μπορεί μια ΜΚΟ να πάρει πιστοποίηση.

Η εμπειρία, το προσωπικό, αλλά και η υπογραφή επίσημου μνημονίου συνεργασίας είναι μερικές από τις προϋποθέσεις, ενώ ο έλεγχος στο προσωπικό των οργανώσεων θα γίνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Ήδη έχουν ξεκινήσει να συντάσσονται οι υπουργικές αποφάσεις από το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, που θα βάζει το πλαίσιο και τους κανόνες μέσα στα οποία θα δραστηριοποιούνται πια οι ΜΚΟ.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ