Ένα κτίριο των Αυτοκρατορικών χρόνων που χρησιμοποιoύνταν για 600 χρόνια, σπουδαία κεραμική εισηγμένη τους αρχαϊκούς χρόνους και μια τρίκλιτη Βασιλική του 8ου αιώνα έβγαλε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη φέτος στη Λύκτο/Λύττο κάνοντας τις ανασκαφές, που λαμβάνουν χώρα εκεί, υψίστης σημασίας.
Ο Καθηγητής Άγγελος Χανιώτης μίλησε στο Cretapost για την ιστορία των ανασκαφών στη Λύττο.
Το δικό του ενδιαφέρον είχε ξεκινήσει ήδη από το 1986, όταν η πρώτη επιγραφή που δημοσίευσε, ήταν από την Λύττο και είχε βρει ο Γιώργος Ρεθεμνιωτάκης. Ήταν μια τιμητική επιγραφή για τη γυναίκα του Αυτοκράτορα. Κάνοντας τότε έρευνα διαπίστωσε πως η Λύττος έχει δώσει πολλές επιγραφές, αν και δεν έχει ανασκαφεί.
Οι τομείς
Πέρασαν πολλά χρόνια από τότε και μόλις το 2021 ξεκίνησε στην Λύκτο/Λύττο χρηματοδοτούμενο ανασκαφικό πρόγραμμα με 3 τομείς.
Ο πρώτος τομέας είναι αφιερωμένος στην πρώιμη εποχή κατοίκησης στη Λύκτο και διευθύνεται από τον Καθηγητή Αντώνη Κοτσώνα, έχουν βρεθεί εξαιρετικής ποιότητας κεραμικά εισηγμένα από Αθήνα, Σπάρτη, Κόρινθο.
Ο δεύτερος τομέας που τον διευθύνει ο Καθηγητής Άγγελος Χανιώτης είναι η Λύττος των Αυτοκρατορικών χρόνων (2ος-3ος αι.), εκπροσωπείται από ένα τεράστιο κτίριο δημόσιας χρήσης, Βουλευτήριο, δηλαδή χώρος συνεδρίασης της Βουλής και Σεβαστείο, χώρος λατρείας του Αυτοκράτορα.
Ο τρίτος τομέας που τον διευθύνει η Προϊσταμένη της ΕΦΑ Ηρακλείου, κυρία Συθιακάκη, αφορά μια τρίκλητη Βασιλική με μήκος 23 μέτρα και σώζεται σε πολύ καλή κατάσταση , χρονολογείται τον 8ο αιώνα.
Τα ευρήματα
Ο Καθηγητής Χανιώτης αναφέρθηκε στο κτίριο δημόσιας χρήσης, χρησιμοποιήθηκε για 600 χρόνια με πολλές φάσεις, επισκευές και αναδιαμορφώσεις χώρων. Στην αρχική του φάση ήταν ένα κτίριο πολυτελές που καλύπτονταν από πολύχρωμα μάρμαρα, με επιστήλια από άσπρο μάρμαρο.
Το συγκεκριμένο κτίριο ήταν πολύ εντυπωσιακό και δέσποζε στην περιοχή, ήταν ορατό από απόσταση πολλών χιλιομέτρων, γιατί το συνολικό του ύψος πρέπει να ήταν πάνω από 6 μέτρα! Βρέθηκε ένα πολυτελές βοτσαλωτό δάπεδο και 11 βάθρα αγαλμάτων του Τραϊανού και της οικογένειάς του.
Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα, φέτος, είναι ένας σιδερένιος κρίκος, όπου δένονταν εκεί τα ζώα που επρόκειτο να θυσιαστούν στον Αυτοκράτορα. Οι κρίκοι είναι γνωστοί μόνο από παραστάσεις και είναι σπάνιο να τους ανακαλύψει αρχαιολόγος.
Για όλα τα ευρήματα του φετινού ανασκαφικού προγράμματος θα γίνει εκδήλωση στο Καστέλλι την Παρασκευή 04/08 στο Καστέλλι.
Ποια ήταν η Λύττος
Η πόλη της Λύκτου/Λύττου ήταν το αντίπαλο δέος της Κνωσού. Ήταν η αρχαιότερη πόλη της Κρήτης, κυρίαρχη στα Ανατολικά του νησιού, ενώ πήρε μέρος και στον Τρωικό Πόλεμο. Είχε δύο επίνεια, ένα στο Βορρά, στη Χερσόνησο και ένα στο Νότο, στον Κερατόκαμπο, πράγμα που σημαίνει πως ήταν μια μεγάλη εμπορική δύναμη. Η Κνώσιοι έκαναν πολλές προσπάθειες να την κατακτήσουν και το κατάφεραν μόνο τον 3ο αιώνα π.Χ.
