Γράφει ο Αντώνης Μπάγιος*
Μετά την παταγώδη αποτυχία του Υπουργείου Πολιτικής Προστασίας, της Περιφέρειας και του γνωστού ΝΠΙΔ προς διαχείριση ενός ακόμη ακραίου φυσικού φαινομένου, μπορεί κανείς εκ των υστέρων να διαπιστώσει, εξετάζοντας με περισσότερη ψυχραιμία τα δεδομένα,ότι το ελληνικό κράτος παρουσιάζει στη διαχρονικότητα του μία σαφέστατη διαχειριστική και εκτελεστική ανεπάρκεια, αν όχι ανικανότητα, σε επίπεδο πολιτικής προστασίας τα τελευταία τουλάχιστον δεκαπέντε χρόνια. Από τις πυρκαγιές και την απώλεια μεγάλου μέρους του πράσινου πλούτου της χώρας, μέχρι τις πλημμύρες,απουσιαζόντων αντιπλημμυρικών έργων και πλέον τα χιόνια.
Αυτό που συνέβη στην Αθήνα ήταν αδικαιολόγητο,ήταν όμως και αποκαλυπτικό. Ήταν αδικαιολόγητο γιατί ο πολύωρος εγκλωβισμός των ανθρώπων στις κεντρικές οδούς αρμοδιότητας της Περιφέρειας αλλά και στην Αττική Οδό, ο μη καθαρισμός των δρόμων καθ’ όλη τη διάρκεια του φαινομένου, η μη ρύθμιση της κυκλοφορίας (με την έννοια ότι δε βρέθηκε κάποιος αρμόδιος να σταματήσει τους ανθρώπους από την πορεία εγκλωβισμού τους στους μποτιλιαρισμένους δρόμους), η μη πρόβλεψη γενικής αργίας εκ των προτέρων, εφόσον αυτό ήταν απαραίτητο (για να κρίθηκε ως απαραίτητο για τα σχολεία, προφανώς και ήταν), η μη απαγόρευση κυκλοφορίας των βαρέων οχημάτων (όπως συνέβη πέρυσι στα πλαίσια αντιμετώπισης της «Μήδειας»), η έλλειψη με λίγα λόγια οποιουδήποτε επιχειρησιακού σχεδίου, σε κανένα φυσικό φαινόμενο δεν οφείλεται.
Όσο χιόνι και να έριχνε, λιγότερο η περισσότερο,το αποτέλεσμα δυστυχώς ήταν προδιαγεγραμμένο. Η πολυνομία, το άκαμπτο σύστημα συντρεχουσών αρμοδιοτήτων που εμποδίζει ακόμη και την παραμικρή εκτελεστική ευελιξία, η παρεμβολή του Ελεγκτικού Συνεδρίου που καθιστά τις αναθέσεις συμβάσεων έργου, σε αρκετές περιπτώσεις, ετεροχρονισμένα εκπληρούμενες σε σχέση πάντα με το χρόνο ενδιαφέροντος εκπλήρωσης, αλλά και σε ορισμένες περιπτώσεις η πολιτική ανεπάρκεια σε επίπεδο προσώπων, νομοτελειακά οδηγούν και θα οδηγούν σε καταστάσεις όπως η εν λόγω. Πέραν του αδικαιολογήτου, το συμβάν ήταν και αποκαλυπτικό, με την έννοια ότι μας δόθηκε η ευκαιρία να επιβεβαιώσουμε πως τουλάχιστον σε επίπεδο πολιτικής προστασίας, επιτελικό κράτος δεν υπάρχει. Αν θέλουμε να είμαστε ακραιφνώς ειλικρινείς, η εν λόγω κατάσταση μάλλον παραπέμπει σε οργάνωση τριτοκοσμικής, ούτε καν βαλκανικής χώρας. Από τα ευρωπαϊκά δεδομένα μας χωρίζουν έτη φωτός, η δε δικαιολογία ότι στις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης χιονίζει συχνότερα και γι’ αυτό το λόγο οι βορειοευρωπαίοι είναι συνηθισμένοι στην επιτυχή αντιμετώπισή των φαινομένων είναι άλλη μία πρόφαση,που προσπαθεί να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα.
Το γεγονός λοιπόν ότι φαινόμενα έντονης χιονόπτωσης δεν είναι συνηθισμένα,δε δίνει στο κράτος την ευχέρεια να αποτυγχάνει δικαιολογημένα, επειδή είμαστε «Νότιοι».Με αυτή τη λογική θα μπορούσε ενδεχομένως να συναχθεί ότι μόνο με συνθήκες ηλιοφάνειας και ήπιου μεσογειακού κλίματος θα πρέπει οι πολίτες να περιμένουν αποτελέσματα από το κράτος, ενώ για κάθε χειμωνιάτικο, ακραίο καιρικό φαινόμενο θα πρέπει ως «Νότιοι» να θεωρούμε δεδομένη την αποτυχία αντιμετώπισης του. Επίσης αποκαλυπτική ήταν η αποποίηση ευθυνών από όλους τους αρμόδιους.
Ο καθένας τους, εδώ και μέρες, αποδίδει την διαμορφωθείσα κατάσταση σε μία συγκεκριμένη από όλες τις αιτίες πρόκλησης της, η οποία συγκεκριμένη αιτία «τυγχάνει» να ανήκει στην αρμοδιότητα άλλου προσώπου, με αποτέλεσμα όλοι οι αρμόδιοι να ζητούν συγγνώμη και να αναγνωρίζουν τα λάθη αλλά κανείς να μην ευθύνεται εν τέλει πολιτικά. Ευτυχώς, ο Κυριάκος Μητσοτάκης βγήκε μπροστά, ζήτησε συγγνώμη για λάθη άλλων και επέβαλε ένα αξιοσημείωτο πρόστιμο στην εταιρία, η οποία θα καταβάλει ένα αρκετά μεγάλο ποσό σε όσους ανθρώπους ταλαιπωρήθηκαν. Όμως αυτό το πιστώνεται ο ίδιος, ως Πρωθυπουργός. Η υπόσχεση πάλι για ένα επιτελικό κράτος, τουλάχιστον σε επίπεδο πολιτικής προστασίας, αγνοείται σοβαρά. Το ερώτημα είναι: αν δεν επιτεύχθηκε εδώ και τρία περίπου χρόνια διακυβέρνησης, πότε θα επιτευχθεί;
- Ο Αντώνης Μπάγιος είναι φοιτητής Νομικής του ΑΠΘ
