Στην Ελλάδα έχουμε συνδυάσει τις μεταρρυθμίσεις με «βαριά» νομοθετήματα ή εκτενή έργα επί εδάφους. Όμως τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα έγινε η πιο άυλη και συνάμα ουσιαστική μεταρρύθμιση. Και δεν είναι άλλη από τη λειτουργία του gov.gr, με 1.500 υπηρεσίες και 1,2 δισ. ψηφιακές συναλλαγές το 2022, γεγονός που αποτελεί ένα τεράστιο άλμα μπροστά.
Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ
Πρόκειται για μια μεγάλη κατάκτηση, που όμως πρέπει να συνεχιστεί και στο μέλλον. Στην πορεία αυτή προς το μέλλον, ο ρόλος των δήμων θα είναι καθοριστικός.
Όσοι ασχολούμαστε με την Αυτοδιοίκηση, γνωρίζουμε πως η περίοδος που διανύουμε είναι ίσως η πιο ενδιαφέρουσα για τους δήμους όσον αφορά την υιοθέτηση έργων και δράσεων, με αιχμή του δόρατος τα έργα για τις «έξυπνες πόλεις».
Για πρώτη φορά έχουμε στη διάθεσή μας τόσο πολλά χρήματα και προγράμματα. Πρώτη φορά «τρέχουν» τόσες δυναμικές πρωτοβουλίες που αφορούν τον μετασχηματισμό των δήμων μας: Ταμείο Ανάκαμψης, παλιό και νέο ΕΣΠΑ, «Αντώνης Τρίτσης» κ.ά.
Πρέπει, λοιπόν, να δούμε με ποιον τρόπο θα πιάσουν τόπο τα χρήματα που έχουμε στη διάθεσή μας και πώς θα αντιμετωπίσουμε με τον καλύτερο τρόπο τις παθογένειες του χθες.
Παθογένειες όπως το κενό ανάμεσα στην ψηφιακή στρατηγική, στο σχέδιο δράσης και στην υλοποίηση. Η αίσθηση αποκλειστικής ιδιοκτησίας των δεδομένων σε πολλές υπηρεσίες, η μη εφαρμογή κοινών αρχών σχεδιασμού των συστημάτων και κυρίωςη απουσία απλοποίησης διαδικασιών κατά τον σχεδιασμό των έργων πληροφορικής. Γιατί δεν αρκεί να ψηφιοποιήσεις απλά και μόνο το κράτος και τις διαδικασίες του όπως αυτές ήδη λειτουργούν, διότι τότε το μόνο που πετυχαίνεις είναι να ψηφιοποιείς το πρόβλημα το οποίο προσπαθείς να λύσεις. Ψηφιοποιείται το… χάος;
Η πρόκληση που έχουμε μπροστά μας είναι να καταφέρουμε να σχεδιάσουμε, να υλοποιήσουμε και να παραλάβουμε έργα τα οποία θα δουλεύουν, θα καλύπτουν πραγματικές μας ανάγκες και θα δια-λειτουργούν. Έργα που θα μείνουν στους δήμους ως παρακαταθήκη για να μπορέσουν να γίνουν πραγματικά πιο ψηφιακοί και πιο «έξυπνοι».
Για να το πετύχουμε αυτό, θα πρέπει να πάμε λίγο ανάποδα, να κάνουμε reverse engineering. Δηλαδή, να κινηθούμε από το πρόβλημα προς τη λύση.Με τη διάγνωση του πραγματικού προβλήματος θα είναι εφικτός ο εντοπισμός της ιδανικής λύσης που προσαρμόζεται στο πρόβλημα αλλά και στις ανάγκες και ιδιαιτερότητες του κάθε δήμου ξεχωριστά.
Γιατί κάθε δήμος είναι διαφορετικός και οι εφαρμογές που προτείνονται θα πρέπει να ταιριάζουν στις ιδιαίτερες ανάγκες του.
Κρίσιμη σημασία έχει τα έργα να δρομολογηθούν εγκαίρως, ώστε να υπάρξει απορροφητικότητα, χωρίς όμως να παρεκκλίνουμε από τον βασικό στόχο, που είναι κυρίως η αποτελεσματικότητα.
Η λέξη-κλειδί στο χτίσιμο των έξυπνων πόλεων του μέλλοντος, όσο και δεν είναι προφανής, είναι η εμπιστοσύνη. Η εμπιστοσύνη ανάμεσα στη διοίκηση και τους πολίτες. Με τα έργα που σχεδιάζουμε και υλοποιούμε να νιώθουν οι πολίτες ότι κάποιος τους ακούει, αφουγκράζεται τις ανάγκες, τις αγωνίες, τα προβλήματά τους, κάποιος προνοεί, ελέγχει, επεμβαίνει και προσπαθεί να τα επιλύει.
Η έξυπνη ή ακόμη καλύτερα ευφυής πόλη του μέλλοντος θα είναι μια κοινωνικά ευαίσθητη πόλη, που δεν θα αφήνει κανέναν πίσω της, αντίθετα,θα κάνει κάθε μέρα που θα περνά καλύτερη τη ζωή των πολιτών της, ισότιμα και χωρίς αποκλεισμούς.
Η ευφυής πόλη του μέλλοντος έχει αισθήσεις. Βλέπει, ακούει, αλληλεπιδρά, αντιλαμβάνεται, έχει ανακλαστικά. Και σε αυτή την πόλη όλοι πρέπει να έχουν τη θέση και τη δυνατότητα να την ακολουθήσουν. Αυτό απαιτεί να δοθεί έμφαση στον παράγοντα των δεξιοτήτων, ώστε να μπορούν οι πολίτες να ακολουθήσουν τις ραγδαίες εξελίξεις που συντελούνται.
Στον τομέα αυτό οι δήμοι οφείλουν να δώσουν ιδιαίτερο βάρος,γιατί πολλές φορές μέσα στην αγωνία μας να εξελιχθούμε και να ψηφιοποιηθούμε, παραβλέπουμε να δούμε αν η κοινωνία συμπορεύεται με τα ψηφιακά μας βήματα. Γιατί αν επιτρέψουμε να δημιουργείταιχάσμα από την αρχή, αυτό μετά είναι δύσκολο να κλείσει.
Σκοπός μας δεν πρέπει να είναι η τεχνολογική εξέλιξη στη λειτουργία των δήμων μας, αλλά το πώς θα κάνουμε καλύτερη τη ζωή των ανθρώπων μας. Στο πώς τελικά κάνοντας χρήση της τεχνολογίας ο πολίτης θα νιώσει πως κάτι αλλάζει γύρω του και θα εμπιστευτεί και πάλι το κράτος και τους δήμους, για να ζήσει καλύτερα, ασφαλέστερα, ευτυχέστερα. Αυτό είναι το στοίχημα που πρέπει να κερδίσουμε.
*Ο Δημήτρης Παπαστεργίου είναι Δήμαρχος Τρικκαίων, πρόεδρος Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLITICAL




