Οι αναβλητικοί τύποι μπορεί να δίνουν την εντύπωση ότι είναι καμουφλαρισμένοι τεμπέληδες. Ωστόσο, η επιστημονική έρευνα αποδεικνύει ότι αυτό δεν ισχύει. Πολύ πιο σύνθετοι ψυχολογικοί παράγοντες, όπως η χαμηλή αυτοεκτίμηση ή ο φόβος αποτυχίας ή και της επιτυχίας, μοιάζουν να είναι καθοριστικοί για τη δημιουργία μιας τέτοιας συμπεριφοράς.
Αναζητώντας τα συναισθήματα που κρύβονται πίσω από την αναβλητικότητα, διαπιστώνουμε ότι κυρίαρχο είναι το άγχος για την επίτευξη του «τέλειου» αποτελέσματος – δηλαδή η αγωνία για τελειομανία. Υπάρχει μια κακή εικόνα του εαυτού και χαμηλή αυτοεκτίμηση, αφού το τέλειο δεν υπάρχει. Αγωνιώντας τόσο πολύ για το αποτέλεσμα, φθάνει κάποιος να αποφεύγει να παίρνει απόφαση για κάτι.
Η αναβολή βέβαια προσελκύει πολλούς διότι προσφέρει βραχυπρόθεσμη ανακούφιση! Κάτω από την πίεση και την ένταση εξαιτίας πολλών υποχρεώσεων, η αναβολή μειώνει άμεσα την ένταση και το στρες.
Η αναβλητικότητα προσφέρει μια ψευδαίσθηση ελευθερίας. Μας κάνει να πιστεύουμε ότι έχουμε αμέτρητες ώρες στη διάθεσή μας, αλλά τελικά μας τις κλέβει. Μας γοητεύει υποσχόμενη ένα ξέγνοιαστο παιχνίδι, αλλά το μόνο που μας προσφέρει είναι μια «Σκοτεινή Παιδική Χαρά». Αυτή η παιδική χαρά έχει τις ίδιες διασκεδαστικές δραστηριότητες με την αληθινή παιδική χαρά, αλλά εφόσον δεν θα έπρεπε να είσαι εκεί, η εμπειρία είναι φορτωμένη με ενοχή και ανησυχία.
Ο αναβλητικός άνθρωπος έχει μια ψεύτικη αίσθηση ασφάλειας. Αισθάνεται αισιόδοξος ότι όλα είναι υπό έλεγχο, οπότε υπάρχει άφθονος χρόνος για τεμπελιά. Συχνά υποτιμά τον χρόνο που χρειάζεται για να ολοκληρώσει μια υποχρέωση, πχ υπολογίζει ότι θα χρειαστεί 30 λεπτά ενώ απαιτούνται 2 ώρες για την ολοκλήρωσή της.
Αυτός είναι ο λόγος που η αναβλητικότητα παρομοιάζεται με την πιστωτική κάρτα: η χρήση της είναι εύχρηστη και διασκεδαστική στην αρχή, αλλά μετά έρχεται ο λογαριασμός μαζί με τους τόκους και η εξόφληση γίνεται με συναισθήματα τρόμου, άγχους και απέχθειας για τον εαυτό μας.
Παρ’ όλα αυτά, είναι δύσκολο να σταματήσει η συνήθεια της απραξίας γιατί είναι αυτοτροφοδοτούμενη. Ένας καλός βαθμός (ή μερικές φορές απλώς ένας βαθμός πάνω από τη βάση) είναι απόδειξη ότι το σύστημα που ακολουθούμε δουλεύει και ότι η απόδοση υπό πίεση είναι απαραίτητη και αποτελεσματική. Δυστυχώς το κόστος για την αναβλητικότητα δεν είναι μόνο ο χρόνος που χάνουμε αλλά και η ενίσχυση της λανθασμένης πεποίθησης ότι η εργασία που πρέπει να κάνουμε δεν μπορεί παρά να είναι δυσάρεστη.
Επίσης, ο αναβλητικός άνθρωπος, ενώ γίνεται έμπειρος στην αποφυγή, δεν καταφέρνει να αναπτύξει σημαντικές ικανότητες όπως ο σχεδιασμός, η οργάνωση, η ανάπτυξη της σκέψης και η προσοχή στη λεπτομέρεια.
Η θεραπεία για αυτό το πρόβλημα είναι δύσκολη, γιατί η αναβλητικότητα είναι μια προσπάθεια να αντιμετωπιστούν βαθύτερα προβλήματα που μπορεί και να μην έχουμε συνειδητοποιήσει, όπως ο θυμός, η τελειομανία και η αυτοαμφισβήτηση. Παρόλο που η αναβλητικότητα απομακρύνει προσωρινά το άγχος που σχετίζεται με αυτά τα προβλήματα, οι βαθύτερες αιτίες παραμένουν.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLITICAL
