«Ένα ταξίδι είναι η ζωή», η στήλη της ψυχοθεραπεύτριας Νέλης Βυζαντιάδου εμπνευσμένη από το ομώνυμο βιβλίο της
«Σε μια διαδρομή, όπως αυτή του ταξιδιού της ζωής μας, έχουμε την προοπτική των θέσεων του οδηγού, του συνοδηγού και του ταξιδιώτη από τις οποίες μπορούμε να περάσουμε και να επιλέξουμε από κάποια στιγμή και μετά σε ποια ή ποιες θα μείνουμε περισσότερο και ποια ή ποιες θα αποφύγουμε».
(απόσπασμα από το βιβλίο μου με τίτλο «Ένα ταξίδι είναι η ζωή»)
Πολλοί είναι αυτοί που παρομοιάζουν τη ζωή με ένα ταξίδι. Ένα ταξίδι όμοιο με κάθε ταξίδι που επιχειρούμε να κάνουμε και που επομένως προϋποθέτει όλα εκείνα που αναδεικνύουν ένα ταξίδι σε πετυχημένο. Για παράδειγμα χρειαζόμαστε μια καλή προετοιμασία, την κατάλληλη παρέα, έναν ενδιαφέροντα προορισμό και πάει λέγοντας. Δεν υπάρχουν μυστικές συνταγές για να είναι πετυχημένο το ταξίδι της ζωής μας. Αρκεί να είμαστε έτοιμοι να ταξιδέψουμε, να ανακαλύψουμε, να αιφνιδιαστούμε, να μάθουμε, να θυμηθούμε, να ξεχάσουμε, να προχωρήσουμε, να σταματήσουμε και να ζήσουμε.
Το να είσαι οδηγός σημαίνει ότι είσαι υπεύθυνος για την ασφάλεια του ταξιδιού και ότι είσαι εσύ αυτός που αποφασίζει και παίρνει πρωτοβουλίες καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού. Οφείλεις ασφαλώς να είσαι προσεκτικός και να νοιάζεσαι για τους ταξιδιώτες και τις ανάγκες τους. Από την άλλη το να είσαι συνοδηγός συνεπάγεται να μοιράζεσαι κάποιες ευθύνες του ταξιδιού με τον οδηγό χωρίς όμως να έχεις εσύ την πρώτη και κύρια αρμοδιότητα. Είναι σίγουρα καλύτερο να ξέρεις να οδηγείς γιατί έτσι μπορείς να μοιραστείς ευθύνες με τον οδηγό και να τον ξεκουράσεις όποτε χρειαστεί. Τέλος το να είσαι ταξιδιώτης σου διασφαλίζει τη δυνατότητα να απολαμβάνεις τη διαδρομή αρκεί να εμπιστεύεσαι τον οδηγό και να συμμορφώνεσαι με τις οδηγίες και τις αποφάσεις του. Χρειάζεται να αφήνεσαι κυριολεκτικά και ουσιαστικά στα χέρια του προκειμένου να φτάσεις στον προορισμό σου.
Τι συμβαίνει άραγε όταν διαλέγεις μια από τις παραπάνω θέσεις; Όταν αποφασίζεις να αναλάβεις τη θέση και τις υποχρεώσεις ενός οδηγού, διαπιστώνεις ότι δυσκολεύεσαι πολύ να εμπιστευθείς κάποιον άλλον για να του δώσεις το τιμόνι έστω και για μια μικρή διαδρομή. Ενδέχεται μάλιστα να γίνεσαι πολύ αυστηρός, επικριτικός και απαιτητικός με αποτέλεσμα αυτός, που μπήκε για λίγο στη θέση σου, να θέλει να τα παρατήσει και να μην ενδιαφέρεται άλλο να σε ξεκουράσει ή να ασχοληθεί με τις ανάγκες σου καθώς θα συνειδητοποιεί ότι δεν είσαι πρόθυμος να αποχωριστείς τα ηνία.
Μήπως λοιπόν δεν επιθυμείς να είσαι κάτι άλλο στη ζωή σου πέρα από οδηγός; Μήπως αδυνατείς να αφήσεις κάποιον άλλον να βγει μπροστά και να πάρει αποφάσεις που θα αφορούν και σένα ή την κοινή σας πορεία; Κι αν ναι, πώς επηρεάζει αυτό τη σχέση σας;
Όταν γίνεσαι συνοδηγός θα πρέπει αρχικά να παραδέχεσαι τις ικανότητες του οδηγού και να θαυμάζεις το έργο του. Είναι επίσης σημαντικό να ξεκαθαρίζεις μαζί του αν θα είναι αυτός που θα αποφασίζει για όλα ή αν θα μοιράζεστε αυτή τη διαδικασία. Από τη θέση του συνοδηγού είναι απαραίτητο να γνωρίζεις όλα όσα κάνει ένας οδηγός και να έχεις συμφωνήσει με τον οδηγό για το πότε και πώς θα εναλλάσσονται οι ρόλοι σας. Με άλλα λόγια πότε και πώς θα γίνεσαι από συνοδηγός οδηγός και εκείνος από οδηγός συνοδηγός.
Μήπως όμως φοβάσαι να αναλάβεις τις ευθύνες ενός οδηγού και προτιμάς να είσαι συμπληρωματικός και δεύτερος; Μήπως κάνεις πίσω μπροστά στην εμπειρία και ικανότητα του οδηγού με συνέπεια να μην αναπτύσσεις ποτέ το δικό σου δυναμικό; Κι αν ναι, πώς επηρεάζει αυτό τη σχέση σας;
Όταν είσαι ταξιδιώτης κανείς δεν περιμένει από σένα να κάνεις κάτι συγκεκριμένο πέρα από το να ακολουθείς τις οδηγίες του οδηγού και του συνοδηγού. Μπορείς να επιλέξεις πώς θα αξιοποιήσεις τη διαδρομή, τι θα δεις, τι θα μάθεις για αυτό που βλέπεις, πώς θα κάνεις αξέχαστη αυτήν την εμπειρία. Ο ταξιδιώτης διαφέρει από τον οδηγό ως προς το πώς αντιλαμβάνεται και αξιοποιεί τη διαδρομή του ταξιδιού της ζωής. Ο οδηγός έχει το νου του διαρκώς στο πρακτικό κομμάτι της διαδρομής και επικεντρώνεται στο πώς θα οδηγήσει ώστε να διασφαλίσει ένα ασφαλές και άνετο ταξίδι στους ταξιδιώτες. Δεν ενδιαφέρεται να απολαύσει τη διαδρομή παρά μόνο τον απασχολεί η ασφάλεια όλων. Άλλωστε για έναν έμπειρο οδηγό η διαδρομή έχει γίνει ρουτίνα. Ακόμα όμως κι αν διανύει μια διαδρομή για πρώτη φορά ξέρει καλά πως δεν έχει τα προνόμια του ταξιδιώτη. Η ευθύνη του είναι πολύ μεγαλύτερη από την ανάγκη του να ανακαλύψει ή να περάσει καλά. Ο ταξιδιώτης πάλι απολαμβάνει τα αξιοθέατα και δεν ασχολείται με τίποτε άλλο πέρα από το στόχο αυτού του ταξιδιού.
Αν αναρωτιέσαι αν ένας οδηγός υπήρξε κάποτε ταξιδιώτης στη ζωή του, η απάντηση είναι απλή. Φυσικά και ναι. Είναι πολλοί όμως οι οδηγοί που έχουν ξεχάσει την τελευταία φορά που ήταν ταξιδιώτες, δηλαδή ξέγνοιαστοι και κάποιοι άλλοι που δεν πρόλαβαν καν να απολαύσουν το ρόλο του ταξιδιώτη καθώς έγιναν από νωρίς οδηγοί αναλαμβάνοντας ευθύνες που δεν αντιστοιχούσαν στην ηλικία τους. Κι όταν μάθει κανείς από μικρός να είναι οδηγός δύσκολα αποφασίζει κάτι άλλο είτε γιατί δεν θέλει να είναι κάτι άλλο από αυτό που έμαθε να είναι, είτε γιατί δεν εμπιστεύεται τους άλλους για να είναι οδηγοί στο ταξίδι, στο οποίο θα μπορούσε ή θα ήθελε να είναι ταξιδιώτης.
Περίπλοκοι ρόλοι και την ίδια στιγμή απλοί. Σημασία έχει τι θα αποφασίσεις εσύ να κάνεις μαζί τους. Πού νιώθεις πιο άνετα; Ποιος ρόλος είναι πιο κοντά στις ανάγκες σου; Δεν σου ζητώ να μου πεις το ρόλο που ξέρεις να παίζεις πιο καλά γιατί δεν με ενδιαφέρει να μάθω πού είσαι καλός. Με ενδιαφέρει να μάθω πού είσαι ευτυχισμένος.
Τροφή για σκέψη: Αν στη θέση του οδηγού ή/και του συνοδηγού βάλεις το γονιό και στη θέση του ταξιδιώτη το παιδί, τι αναμνήσεις έρχονται στο μυαλό σου και τι σκέψεις κάνεις;
Υ.Γ. Στο επόμενο άρθρο θα δούμε τι ακριβώς συμβαίνει όταν ένας οδηγός ερωτεύεται έναν ταξιδιώτη.
