Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού αναγνωρίζει ότι η παιδική ηλικία είναι μια ευάλωτη στιγμή και ότι τα παιδιά χρειάζονται ειδική φροντίδα και προστασία.
Υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 20 Νοεμβρίου 1989 με σκοπό να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα παιδιά, μετατρέποντάς τα από παθητικούς αποδέκτες φιλανθρωπίας σε ανθρώπινα όντα με ξεχωριστά δικαιώματα.
Είναι το πρώτο παγκόσμιο σύνολο νομικά δεσμευτικών δικαιωμάτων που ισχύουν για όλα τα παιδιά. Αν και έχει επικυρωθεί από κάθε χώρα της γης, με εξαίρεση τις Ηνωμένες Πολιτείες, και είναι η πιο ευρέως επικυρωμένη συμφωνία για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην παγκόσμια ιστορία, κατάφωρες παραβιάσεις των δικαιωμάτων των παιδιών γίνονται παγκοσμίως και καθημερινά.
Η φτώχεια (1 στα 6 παιδιά στον πλανήτη ζει σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας) αποτελεί κομβικό σημείο παραβιάσεων των δικαιωμάτων των παιδιών. Εξαιτίας της πάρα πολλά παιδιά, όχι μόνο δεν έχουν ένα αξιοπρεπές επίπεδο ζωής (όπως ορίζει το άρθρο 27 της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού), αλλά εγκαταλείπουν το σχολείο, αναγκάζονται να δουλέψουν, εκτίθενται σε πάσης φύσης εκμετάλλευση.
Σε ιδιαίτερα ευάλωτες συνθήκες ζουν και οι ασυνόδευτοι ανήλικοι μετανάστες και πρόσφυγες που βρίσκονται μακριά από τις οικογένειες και το σπίτι τους σε ένα ξένο περιβάλλον μετά από ένα ταξίδι, το οποίο συχνά είναι δύσκολο και τραυματικό.
Η γνώση των δικαιωμάτων των παιδιών αποτελεί ζωτικό στοιχείο για την προσωπική ενδυνάμωσή τους καθώς τους επιτρέπει να αντιληφθούν ότι έχουν αξιοπρέπεια, φωνή, και ότι αξίζουν τον σεβασμό των συμπολιτών τους. Ειδικά για τα παιδιά που έχουν βιώσει επώδυνες και τραυματικές καταστάσεις, η κατανόηση των δικαιωμάτων τους μπορεί να λειτουργήσει ως βάση για ένα καλύτερο μέλλον, ένα μέλλον προοπτικής και ελπίδας. Στις δομές φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων, στόχος του προσωπικού είναι να διασφαλίσει ότι, στην πορεία τους προς την ένταξη, τα παιδιά αυτά μαθαίνουν τα δικαιώματά τους, αναγνωρίζουν και αντιλαμβάνονται την αξία και τη σημασία τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Νοεμβρίου εκτιμάται ότι στην Ελλάδα βρίσκονται 2.167 ασυνόδευτοι μετανάστες, εκ των οποίων το 90% είναι αγόρια και το 16% είναι κάτω των 15 ετών. Από αυτούς 1.305 διαμένουν σε Κέντρα Φιλοξενίας, 192 σε διαμερίσματα ημιαυτόνομης διαβίωσης, 150 σε Δομές Επείγουσας Φιλοξενίας, 403 σε Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης & Κλειστές Ελεγχόμενες Δομές και 117 σε Ελεγχόμενες Δομές Φιλοξενίας Αιτούντων Άσυλο
Το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου με στόχο την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης σε θέματα δικαιωμάτων του παιδιού, διοργανώνει στο πλαίσιο του Προγράμματος Συνεργασίας Ελβετίας -Ελλάδας μια ξεχωριστή εκδήλωση για την προώθηση της γνώσης και της κατανόησης αυτών των θεμελιωδών δικαιωμάτων, την Τρίτη 19 Νοεμβρίου 2024, από τις 17:30 ως τις 19:30, στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» του Δήμου Αθηναίων (Ηρακλειδών 66).
Με τη συμμετοχή τους σε εργαστήρια δημιουργικής έκφρασης και μέσω της αλληλεπίδρασης τους με τους ίδιους τους θεσμούς, τα παιδιά θα μιλήσουν για τις εμπειρίες τους, τις σκέψεις τους και τον τρόπο που αντιλαμβάνονται τα δικαιώματά τους. Η εκδήλωση θα είναι μια γιορτή για τα παιδιά αλλά και μια γέφυρα επικοινωνίας ανάμεσα στην κοινωνία και τη νέα γενιά, φωτίζοντας τις προκλήσεις αλλά και τις δυνατότητες που υπάρχουν για την προάσπιση των δικαιωμάτων τους.
«Οι δράσεις μας στο υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, οι δράσεις του τομέα Ένταξης και της Γενικής Γραμματείας Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής προστασίας και η συνεργασία μας με τους εταίρους μας, όπως αυτή με την ελβετική κυβέρνηση, αποσκοπούν στην προστασία των ανηλίκων που φθάνουν στη χώρα μας μέσα από έναν κοινό αγώνα για την διασφάλιση των δικαιωμάτων τους. Είναι σημαντικό τα παιδιά να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους», δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Σοφία Βούλτεψη που διαχειρίζεται το χαρτοφυλάκιο της ένταξης και συμπληρώνει: «Εξίσου σημαντικό ωστόσο είναι να γνωρίζουν και τις υποχρεώσεις τους. Αντιμετωπίζουμε προβλήματα παραβατικότητας και είμαστε υποχρεωμένοι να τα αναδεικνύουμε και αυτά, διότι δικαιώματα χωρίς υποχρεώσεις δεν υπάρχουν. Η εκ μέρους των παιδιών συνειδητοποίηση των δικαιωμάτων τους βοηθά με την κατάλληλη καθοδήγηση να αντιληφθούν και τις υποχρεώσεις τους».
