Στο ευρύ κοινό έχουν περάσει διάφορες λανθασμένες αντιλήψεις για τους παιδεραστές. Αρχικά, πιστευόταν ότι οι παιδεραστές ήταν ηλικιωμένοι, βρόμικοι άνθρωποι του περιθωρίου, που παραμόνευαν στα πάρκα για να μπορέσουν να απομονώσουν τα παιδιά. Με άλλα λόγια, ο παιδεραστής είχε κάποια εξωτερικά χαρακτηριστικά που τον έκαναν εύκολα αναγνωρίσιμο. Στη συνέχεια, η εικόνα του παιδεραστή ταυτίστηκε με «αγνώστους», οι οποίοι πρόσφεραν κάποιο δέλεαρ στα παιδιά και ιδιαίτερα στα κορίτσια (π.χ., καραμέλες, παγωτό ή ακόμα και μια βόλτα με αυτοκίνητο).
Από τη δεκαετία του ’80 και μετά, η παιδεραστία ήταν ένα φαινόμενο που συνέβαινε μέσα στο σπίτι του θύματος και ταυτίστηκε με την αιμομιξία. Είναι γεγονός ότι οι παιδεραστές μπορεί να είναι άγνωστοι ή να είναι μέλη της οικογένειας. Όμως στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, τα θύματα γνωρίζουν τους θύτες τους, καθώς αυτοί δραστηριοποιούνται στους ίδιους χώρους με αυτά (π.χ., αθλητικές ομάδες, κατηχητικό, σχολείο, κ.ά.). Έτσι, λοιπόν, οι θύτες θα πρέπει να αναζητούνται στο στενό και ευρύτερο περιβάλλον των παιδιών. Επιπρόσθετα, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι οι παιδεραστές στις περισσότερες περιπτώσεις δεν ασκούν σωματική βία, σε αντίθεση με ό,τι προβάλλεται σε τηλεοπτικά ή κινηματογραφικά σενάρια.
Σχετικά με τα αίτια της παιδεραστίας, οι παιδεραστές παρουσιάζουν ανωμαλίες στη λειτουργία του μετωπιαίου λοβού, μιας εγκεφαλικής δομής που σχετίζεται με τον έλεγχο των παρορμήσεων και της εξαρτητικής συμπεριφοράς (Berlin & Krout, 1994∙ Cohran & Cole, 2010).
Οι επιστήμονες του χώρου της ψυχικής υγείας υπογραμμίζουν ότι δεν υπάρχει θεραπεία για την παιδεραστία. Έτσι, προκύπτει το ερώτημα αν η κοινωνία και τα παιδιά είναι εντελώς απροστάτευτα απέναντι στους παιδεραστές. Υπάρχουν λύσεις που προτείνονται σε επίπεδο πρόληψης αλλά και αντιμετώπισης της διαταραχής.
Ωστόσο, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις που οι γονείς ή και κάθε ενήλικας θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη του ως δείκτες σεξουαλικής προτίμησης προς παιδιά ή εφήβους:
- Συχνές μετακινήσεις ή μετακομίσεις (όταν γίνονται οι θύτες αντιληπτοί).
- Ενήλικες άνω των 25 που ζουν μόνοι ή με τους γονείς τους και με πολύ περιορισμένη δραστηριότητα για εύρεση συντρόφου.
- Υπερβολικό ενδιαφέρον για τα παιδιά.
- Ο κύκλος γνωριμιών, συνεργάτες και φίλοι είναι πολύ νεότεροι άνθρωποι, με παράλληλη απουσία συνομηλίκων.
- Εύκολος εντοπισμός των πιο ευάλωτων θυμάτων.
- Προσφωνούν τα παιδιά με επίθετα, όπως «αγνός/ή», «αθώος/α», κ.ά.
- Έχουν πρόσβαση σε παιδιά, σε δραστηριότητες που δεν συμμετέχουν άλλοι ενήλικες και μπορούν να ταυτιστούν πολύ ευκολότερα με τα παιδιά παρά με ενήλικες.
- Αποπλανούν παρέχοντας προσοχή, στοργή ή και δώρα.
- Φωτογραφίζουν παιδιά και διαμορφώνουν τον χώρο τους, ώστε να είναι θελκτικός σε παιδιά ή προεφήβους.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι αυτά τα χαρακτηριστικά είναι μόνο ενδείξεις και όχι αποδείξεις, από μόνα τους δεν σημαίνουν τίποτα. Η συνύπαρξη, όμως, κάποιων από αυτά τα χαρακτηριστικά μπορεί να δημιουργήσει υποψίες που ίσως να σώσουν ένα παιδί από μια πιθανή σεξουαλική κακοποίηση.
Συμπερασματικά, οι παιδεραστές δεν έχουν κάποια εμφανή εξωτερικά χαρακτηριστικά που θα κινητοποιήσουν τα παιδιά ή τους γονείς τους ότι πρόκειται για μια «επικίνδυνη γνωριμία». Αντιθέτως, στη συντριπτική πλειονότητά τους είναι «καλοί άνθρωποι», που δείχνουν αληθινό ενδιαφέρον για τα παιδιά. Οι γονείς πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η προστασία των παιδιών τους ξεκινά από τη διαμόρφωση σχέσεων εμπιστοσύνης μαζί τους, ώστε να μην μπορεί ένα τρίτο πρόσωπο να εισβάλει και να τα εκμεταλλευτεί και παράλληλα αυτή η σχέση να θωρακίζει τα παιδιά με δύναμη για να μπορούν να προσεγγίζουν τους γονείς τους και να αποκαλύπτουν τα προβλήματά τους χωρίς να φοβούνται την αποδοκιμασία και την απόρριψη. Η κοινωνία απέναντι στα πιο ειδεχθή εγκλήματα δεν είναι ποτέ απροστάτευτη, αρκεί να είναι ευαισθητοποιημένη, ενημερωμένη και πρόθυμη να καταγγείλει τις εγκληματικές ενέργειες. Η σιωπή μπορεί να προστατεύει μια οικογένεια από τον στιγματισμό, αλλά εκθέτει σε κίνδυνο τα μέλη της για επαναθυματοποίηση στο μέλλον και αφήνει απροστάτευτες όλες τις υπόλοιπες οικογένειες μιας κοινότητας.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLITICAL
