Σύμφωνα με έρευνα της Ierax Analytix, οι καταναλωτές εγκαταλείπουν τα φρέσκα προϊόντα και στρέφονται σε τροφές χαμηλής διατροφικής αξίας, ενώ οι 2 στους 3 κοιτούν πρώτα την τιμή και μετά την ετικέτα με τα συστατικά.
Tου ΚΩΣΤΑ ΠΑΠΠΑ
Η ακρίβεια που παρατηρείται στα προϊόντα των σουπερμάρκετ κάνει τους Έλληνες να επιλέγουν τα φτηνότερα από αυτά. Το αποτέλεσμα είναι να μην επιλέγουν πλέον τα βασικά διατροφικά στοιχεία της μεσογειακής διατροφής και να στρέφονται σε φτηνότερα προϊόντα με απροσδιόριστες συνέπειες για την υγεία τους. Τα στοιχεία που προκύπτουν από την πανελλαδική έρευνα της Ierax Analytix δείχνουν ότι από το κύμα ακρίβειας επηρεάζονται περισσότερο τα άτομα άνω των 50 ετών, ενώ το 75% των ερωτώμενων απαντά πως οι επιλογές τους έχουν επηρεαστεί από την ακρίβεια.
Όπως σημειώνει ο ιδρυτής της Ierax Anatylix Χάρης Λαλάτσης, «η οικονομική κατάσταση που εκφράζει το νοικοκυριό των καταναλωτών παίζει σημαντικό ρόλο στις διατροφικές συνήθειες. Συγκεκριμένα, το 41% όσων είναι άνετα οικονομικά δεν έχει επηρεαστεί καθόλου από την αύξηση τιμών, τη στιγμή που το αντίστοιχο ποσοστό για όσους δεν τα βγάζουν πέρα είναι 2%. Για την τελευταία κατηγορία οι μισοί δήλωσαν πως έχουν επηρεαστεί σε πολύ μεγάλο βαθμό». Σημαντικό επίσης είναι το γεγονός ότι το 41% δηλώνει πως καταναλώνει λιγότερες υγιεινές τροφές σε σχέση με έξι μήνες πριν. Αυτό δείχνει μια μεγάλη απόκλιση από το υγιεινό και φρέσκο φαγητό (λαχανικά, φρούτα), σύμφωνα με τον κ. Λαλάτση. Αντίστοιχα, ένα ποσοστό 16% αγοράζει περισσότερο πρόχειρο φαγητό (junk food), άρα τρέφεται με περισσότερες κενές θερμίδες σε σχέση με παλαιότερα.
Το 66% αγοράζει λιγότερα
Βάσει της έρευνας, ένα ποσοστό 66% των ερωτώμενων το τελευταίο εξάμηνο αγοράζει λιγότερα τρόφιμα λόγω της ακρίβειας και αυτή η αλλαγή φαίνεται κυρίως στις μεγαλύτερες ηλικίες άνω των 50 ετών, όπου το ποσοστό είναι 75%, τη στιγμή που το αντίστοιχο ποσοστό των νέων 18-30 ετών είναι 57%. Παράλληλα, η οικονομική κατάσταση φαίνεται ότι παίζει σημαντικό ρόλο στην ποσότητα των τροφίμων που αγοράζει ένας καταναλωτής, αφού το 93% όσων δεν τα βγάζουν πέρα οικονομικά πλέον ψωνίζει λιγότερα τρόφιμα. Οι ίδιοι παρατηρείται ότι πλέον αγοράζουν λιγότερα φρέσκα τρόφιμα σε σχέση με όσους βρίσκονται σε μια πιο άνετη οικονομική κατάσταση.
Επιπλέον, το 67% των ερωτώμενων, σε σύγκριση με το προηγούμενο εξάμηνο, πλέον κοιτάζει περισσότερο την τιμή των τροφίμων ανεξαρτήτως ηλικίας. Βέβαια, όσο αυξάνεται η ηλικία φαίνεται ότι οι ερωτώμενοι το νιώθουν αυτό σε μεγαλύτερο βαθμό. Ακόμη και όσοι είναι άνετα οικονομικά φαίνεται ότι πλέον κοιτούν περισσότερο τις τιμές σε σύγκριση με παλιότερα (75%). Βέβαια, πιο έντονα φαίνεται ότι επηρέασε όσους δεν είναι οικονομικά άνετοι.
Επιλέγουν το φτηνό junk food
Το 32% των ερωτώμενων δήλωσε ότι πλέον ενδιαφέρεται λιγότερο για την ποιότητα των τροφίμων σε σχέση με έξι μήνες. Αυτό συνεπάγεται ότι το 1/3 απομακρύνεται από το κριτήριο της ποιότητας των τροφίμων και άρα στρέφεται σε πιο «επικίνδυνα» για την υγεία φαγητά.
«Τα τελευταία περίπου 20 χρόνια σχεδόν σε όλο τον κόσμο είχαμε το φαινόμενο του premiumization. Αυτό σήμαινε πως καθώς περισσότεροι καταναλωτές αποκτούσαν χρήματα, προτιμούσαν την ποιότητα έναντι της τιμής. Άρα τα φθηνά προϊόντα έμπαιναν κάπως στο περιθώριο και τα ακριβά/ξεχωριστά/διαφορετικά ανέβαιναν στις επιλογές τους», σχολιάζει ο κ. Λαλάτσης. Ωστόσο, όπως επισημαίνει, οι συνεχείς αυξήσεις σε ενέργεια, πληθωρισμό και υλικά μαζί με την πανδημία μείωσαν έντονα και απότομα το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Οι περισσότεροι άλλαξαν τις καταναλωτικές τους συνήθειες και στράφηκαν προς το φθηνό φαγητό. Αυτό, όπως εξηγεί ο κ. Λαλάτσης, κρύβει μια μεγάλη παγίδα.
Συγκεκριμένα, στην Αμερική έχουν γίνει πολλές μελέτες που υποστηρίζουν ότι η μεγάλη διαφορά στην τιμή μεταξύ των φρέσκων και υγιεινών τροφών (πχ, ολικής άλεσης, βιολογικά, χωρίς συντηρητικά) και του πρόχειρου φαγητού (junk food με θερμίδες, ζάχαρη και λίπη) έχει προκαλέσει μια μεγάλη ανισορροπία στην κοινωνία, καθώς οι φτωχότεροι άνθρωποι αναγκαστικά στρέφονται σε τρόφιμα που δεν είναι υγιεινά και άρα αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας στο μέλλον. «Όταν δύο μπέργκερ κοστίζουν το μισό από ό,τι μια σαλάτα με φρέσκα λαχανικά, τότε καταλαβαίνουμε ότι η επιλογή για όσους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα είναι αναγκαστική», σημειώνει και συμπληρώνει: «Πολλοί υποστηρίζουν πως οι παχύσαρκοι στην Αμερική δεν είναι οι πλούσιοι, αλλά συνήθως εκείνοι στα χαμηλότερα οικονομικά στρώματα».
