Ο συγγραφέας αφήνει το κοστούμι του ποινικολόγου και βρίσκει ελευθερία στην ταραγμένη θάλασσα της λογοτεχνίας
Ρεπορτάζ: Βασίλης Παπαναστούλης
Το βιβλίο «5 ευρώ, μέσα – έξω» του Νίκου Χατζηνικολάου τυπώθηκε τον Δεκέμβριο του 2024 από τις εκδόσεις «Ένεκεν», ωστόσο η επίσημη παρουσίασή του δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη, σχεδόν δέκα μήνες μετά την κυκλοφορία του. «Να κάνει πρώτα τον κύκλο του» είχε πει ο συγγραφέας την περασμένη άνοιξη. Το «εξωσχολικό», όπως το χαρακτηρίζει ο ίδιος, συγγραφικό του έργο συνδυάζει αλληγορική αφήγηση προσώπων και περνά έντονα μηνύματα στον αναγνώστη. Από τον Νίκο Παπάζογλου στον Ντοστογιέφσκι και από την παλιά Κω στη νέα Ελλάδα που δυσκολεύεται να μετασχηματίσει τις αξίες της σε σύγχρονο τρόπο ζωής, ο Χατζηνικολάου βγάζει το ακαδημαϊκό κοστούμι του ποινικολόγου και νιώθει πιο ελεύθερος στην ταραγμένη θάλασσα της λογοτεχνίας. Σαρκάζει και αυτοσαρκάζεται, μας καλεί να δούμε στον καθρέφτη το χωριό μας και την κοντόφθαλμη πρόοδό μας.
Ο Νίκος Χατζηνικολάου γεννήθηκε στην Κω. Ολοκλήρωσε όλες τις βαθμίδες των πανεπιστημιακών σπουδών του στη Θεσσαλονίκη, όπου ασκεί ποινική δικηγορία. Δίδαξε ποινικό δίκαιο και ποινική δικονομία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) και σε άλλες δημόσιες εκπαιδευτικές δομές. Έχει εκδώσει βιβλία και μελέτες στον χώρο των ποινικών επιστημών, ενώ έχει γράψει ποιήματα, διηγήματα και στίχους που κυκλοφόρησαν μεταξύ φίλων. Επιπλέον, έχει επιμεληθεί την έκδοση του δίσκου «Βαρύτητα» του συγκροτήματος «Μικρές Περιπλανήσεις».
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Στο οπισθόφυλλο διαβάζουμε: «Ο Μιχάλης Λεσπέρης φεύγει από το νησί για να βρει την αλήθεια και επιστρέφει από την πόλη για να γλιτώσει από το ψέμα. Στη θέση των στάβλων, των ελαιώνων και των μποστανιών βρίσκει πλυντήρια αυτοκινήτων. Προσφυγόπουλα τρίβουν τις λαμαρίνες των καμαρωτών ιδιοκτητών. Η υγρασία του νησιού διαβρώνει τα αυτοκίνητα και το χρήμα τους ανθρώπους. Δεν ξέρουν πια πώς να ερωτευτούν, πώς να ζήσουν, πώς να πεθάνουν».
Και πιο κάτω: «Επέστρεφε στο τέλος του φθινοπώρου. Έπεφτε ποτιστική βροχή που ξέπλενε τα πεζοδρόμια και τον γκριζογάλανο ουρανό. Η υγρασία διάβρωνε τις λαμαρίνες, σάπιζε τους τοίχους, τρυπούσε τις βρύσες, βασάνιζε τα ανθρώπινα κόκαλα. Αυτή, η χειμέρια νάρκη του τουριστικού τόπου και η φιλοδοξία της αλήθειας τον έσπρωξαν να δοκιμάσει την τύχη του αλλού».
Για την ιστορία: ο τίτλος ανήκει στον Νίκο Χατζηνικολάου, το έργο του εξωφύλλου είναι του Θεόφιλου Χατζημιχαήλ («Χωρική κόρη της νήσου Κέρκυρας», λεπτομέρεια), η φωτογραφία του εσωφύλλου της Άννας Παλαντζίδου. Ο Γιώργος Γιαννόπουλος σχεδίασε και επιμελήθηκε την έκδοση, ενώ τη φιλολογική επιμέλεια έκανε ο Κώστας Δρουγαλάς.
Κριτική από την Κω
Στην κριτική του για το «5 ευρώ, μέσα – έξω», ο συμπατριώτης του συγγραφέα, Γιάννης Κασιώτης, σημειώνει:
«Με αυτόν τον “παραπλανητικό” τίτλο κυκλοφορεί ένα υπέροχο βιβλίο με συγγραφέα τον Κώο δικηγόρο Νίκο Χατζηνικολάου.
Ένα βιβλίο που χαρίζει σε όποιον το διαβάσει μια μοναδική, διαχρονική αποτύπωση του κοινωνικού γίγνεσθαι του νησιού μας.
Ο συγγραφέας, πατώντας σε δύο βάρκες, καταφέρνει να ισορροπεί με μοναδική ακρίβεια και ευελιξία. Η μία βάρκα είναι η παλιά Κως με τις αρχέγονες ρίζες πλεγμένες στον κορμό της ιστορίας της και η άλλη η τουριστική Κως, με το ξήλωμα ή τη μετάλλαξη του ριζιμιού της.
Υπέροχη ελληνική γλώσσα – το ’χει το προσόν αυτό ο Νίκος. Τέλεια αφομοίωση των κοινωνικών δομών των δύο περιόδων στις οποίες ισορροπεί. Άψογη αλληγορική αφήγηση προσώπων με ψευδώνυμα, που όμως σε παραπέμπουν κατευθείαν στην ταυτότητά τους, περνώντας έντονα μηνύματα στον αναγνώστη.
Με αυτές τις αρετές, το «5 ευρώ, μέσα – έξω» αποτελεί μια έξοχη αφήγηση με σφιχτοδεμένη πλοκή, ρεαλιστικό αλλά και σατιρικό χαρακτήρα. Χαρμολύπη το καταστάλαγμά του, με την ισορροπία χαράς και λύπης. Ο συγγραφέας ισορροπεί άνετα στις δύο βάρκες.
Όσοι αγαπούν τα βιβλία, ας μην το χάσουν. Όσοι δεν τα αγαπούν, έχουν την ευκαιρία με το «5 ευρώ, μέσα – έξω» να τα αγαπήσουν.
Νικόλα, σ’ ευχαριστούμε. Μη σταματάς όμως. “Το έχεις” και αφού “το έχεις”, μας το οφείλεις. Μα προπαντός το οφείλεις στον τόπο μας».
