Ενώ «η ελληνική βιομηχανία αντιμετωπίζει, ήδη, πολύ υψηλές τιμές ενέργειας και αυξημένο κόστος για την επίτευξη των κλιματικών στόχων που έχει θέσει η ΕΕ», θεωρώντας ότι «οι δυνατότητες μείωσης της κατανάλωσης φυσικού αερίου είναι πολύ περιορισμένες και θέτουν σε κίνδυνο την ομαλή λειτουργία ιδίως σε σημαντικούς κλάδους έντασης ενέργειας», το Green Tank (ελληνική πράσινη δεξαμενή σκέψης) σημειώνει τα εξής σε πρόσφατη έκθεσή του:
Του ΦΙΛΗ ΚΑΪΤΑΤΖΗ
«Για να διατηρηθεί η Ελλάδα ανάμεσα στα κράτη-μέλη της ΕΕ των 27 με τις καλύτερες κλιματικές επιδόσεις στους τομείς του ΣΕΔΕ (Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών) (σ.σ. ή αλλιώς του συστήματος τιμολόγησης άνθρακα) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι απαραίτητη η συνέχιση της πορείας της απολιγνιτοποίησης, αλλά με παράλληλη υποκατάσταση της χρήσης ορυκτού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή, από τις ΑΠΕ (σ.σ. η εξάρτηση της ηλεκτροπαραγωγής μας είναι έως και 40% από το φυσικό αέριο).
Πρόκειται για επισήμανση που αγνοεί τη σημερινή πραγματικότητα με τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία και τις αυξημένες ανάγκες σε φυσικό αέριο που έχει η Ευρωπαϊκή Βιομηχανία», σχολίασε στέλεχος της αγοράς.
Το Green Tank, που με την έκθεσή του αυτή αναλύει τις τάσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (ΑΘ) στην Ελλάδα και την ΕΕ, στους τομείς που υπάγονται στο ΣΕΔΕ, και συγκρίνει τις εκπομπές ΑΘ του 2021 με προηγούμενες χρονιές, αναφέρει ως «σημαντική τη θέση του Ευρωκοινοβουλίου υπέρ του αποκλεισμού των επενδύσεων σε όλα τα ορυκτά καύσιμα (συμπεριλαμβανομένου και του ορυκτού αερίου)».
Η πράσινη δεξαμενή σκέψης τονίζει ότι «σε εθνικό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι απολύτως αναγκαία η μείωση των εκπομπών από την ενεργοβόρο βιομηχανία, καθώς, δίχως τη συνεισφορά του κλάδου, είναι πρακτικά αδύνατη η επίτευξη των κλιματικών στόχων. Για αυτόν τον λόγο κρίνεται απαραίτητη η επίσπευση της κατάργησης των δωρεάν δικαιωμάτων προς τη βιομηχανία, το αργότερο έως το 2032, και η περαιτέρω ενίσχυση των προτύπων (benchmarks) που καθορίζουν την κατανομή των δωρεάν δικαιωμάτων ανάμεσα στις βιομηχανίες, με στόχο αυτή να προωθήσει τον πράσινο μετασχηματισμό των βιομηχανικών διεργασιών».
Η πράσινη δεξαμενή σκέψης εξηγεί ότι «οι εκπομπές από ορυκτό αέριο αυξάνονται σταθερά τα τελευταία χρόνια. Ειδικότερα, το 2021 αυξήθηκαν κατά 67% σε σχέση με το 2013, ενώ σε σχέση με το 2020 παρουσιάστηκαν αυξημένες κατά 16%. Ως αποτέλεσμα, για πρώτη φορά από την έναρξη λειτουργίας του ΣΕΔΕ, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από μονάδες που καίνε ορυκτό αέριο ήταν περισσότερες από αυτές των λιγνιτικών μονάδων». Και παρατηρεί ότι «το μεγαλύτερο μερίδιο των εκπομπών του κλάδου προέρχεται από τις εγκαταστάσεις παραγωγής τσιμέντου και τα διυλιστήρια. Πιο συγκεκριμένα, το 2021 οι εκπομπές από την παραγωγή τσιμέντου αντιπροσώπευαν το 40% των συνολικών εκπομπών της ενεργοβόρου βιομηχανίας που εντάσσεται στο ΣΕΔΕ, ενώ σε σχέση με την αρχή της 3ης φάσης του ΣΕΔΕ κατέγραψαν μείωση 15%. Αντίθετη τάση παρουσίασαν οι εκπομπές από τα διυλιστήρια εμφανίζοντας αύξηση κατά 9% σε σχέση με το 2013 και διατηρώντας τη μερίδα του λέοντος των εκπομπών της ενεργοβόρου βιομηχανίας με 48% το 2021».
Σε αντίθεση με άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, επισημαίνει το Green Tank, «που ιστορικά είχαν μεγάλη εξάρτηση από στερεά ορυκτά καύσιμα (όπως η Πολωνία και η Βουλγαρία), η Ελλάδα μείωσε σημαντικά τις εκπομπές ΑΘ στο ΣΕΔΕ (περίπου -54% το 2021 σε σχέση με το 2005), πετυχαίνοντας μάλιστα την τέταρτη καλύτερη επίδοση στην ΕΕ των 27, πολύ κοντά στην πρώτη, της Πορτογαλίας (-57%). Αυτή η επίδοση επιτεύχθηκε λόγω της ραγδαίας μείωσης της λιγνιτικής παραγωγής τα τελευταία χρόνια (-77% το 2021 σε σχέση με το 2013) στην Ελλάδα και θα ήταν πολύ μεγαλύτερη, αν την ίδια περίοδο δεν σημειωνόταν μεγάλη αύξηση στις εκπομπές από τις μονάδες ορυκτού αερίου κατά σχεδόν 67%, καθώς και αν οι ενεργοβόρες βιομηχανίες κατόρθωναν να μειώσουν το ανθρακικό τους αποτύπωμα περισσότερο από το σχεδόν αμελητέο 3%».
Στην ίδια έκθεση, εξετάζονται οι επιδόσεις των κρατών-μελών ξεχωριστά: Φαίνεται ότι υπάρχουν χώρες που πέτυχαν ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις μειώνοντας τις εκπομπές CO2 κατά περισσότερο από 50%, σε σχέση με το 2005, αλλά και χώρες με πολύ χειρότερες κλιματικές επιδόσεις. Στην πρώτη θέση λοιπόν βρίσκεται η Πορτογαλία, και με πολύ μικρή διαφορά ακολουθούν η Δανία (-55%), η Ρουμανία (-54,5%) και η Ελλάδα (-53,9%) Αντίθετα, οι χώρες με τις χειρότερες κλιματικές επιδόσεις στις εκπομπές CO2 του ΣΕΔΕ είναι η Ιρλανδία (-9,5%), η Πολωνία (-13,3%) και η Κύπρος (-14,9%).
Στην Ελλάδα, «όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, η σημαντική μείωση που επιτεύχθηκε στις συνολικές εκπομπές του ΣΕΔΕ οφείλεται κυρίως στη μείωση στις εκπομπές του τομέα της καύσης κατά 54% το 2021 σε σχέση με το 2013, η οποία είναι πολύ μεγαλύτερη σε σχέση με τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο (-28%). Αντίθετα, οι εκπομπές της βιομηχανίας, για το ίδιο χρονικό διάστημα, μειώθηκαν μόνο κατά 3%, ποσοστό μικρότερο από την αντίστοιχη μείωση που παρατηρήθηκε κατά μέσο όρο στην ΕΕ των 27 (-7%).
Παρόλο που το 2020 (πανδημία και lockdown πανευρωπαϊκά) οι εκπομπές όλων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων στην Ελλάδα μειώθηκαν σε σχέση με το 2019, αυτή η τάση αντιστράφηκε το 2021 (οικονομική ανάκαμψη), με αποτέλεσμα να επανέλθουν σχεδόν στα επίπεδα του 2019 (-1,5% το 2021 σε σχέση με το 2019 και +9% σε σχέση με το 2020)».
Στην έκθεση διευκρινίζεται ότι «η εξέλιξη της μείωσης των εκπομπών τα τελευταία χρόνια, όσο και η διαφοροποίηση των κύριων πηγών CO2 στην Ελλάδα, αντικατοπτρίζεται και στις αλλαγές που παρατηρούνται στις 10 μονάδες που εξέπεμψαν τις μεγαλύτερες ποσότητες αερίων του θερμοκηπίου στην Ελλάδα ανά έτος. Ενώ το 2013 οι πρώτες έξι μονάδες της λίστας ήταν λιγνιτικές, αυτό σταδιακά άλλαξε, με τις λιγνιτικές μονάδες να μειώνουν τις εκπομπές τους πιο πολύ από το 2019 και έπειτα, και να δίνουν τη θέση τους σε μονάδες ορυκτού αερίου. Στις δύο μονάδες ορυκτού αερίου που εισήλθαν στο «top 10» το 2020 (ΑΗΣ Λαυρίου, Aluminium-Μυτιληναίος), το 2021 προστέθηκε και η μονάδα αερίου της ΔΕΗ “Μεγαλόπολη 5”, που αύξησε τις εκπομπές της σε σχέση με το 2020 κατά 50%».
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLITICAL





