Με βάση τις πρώτες διαθέσιμες δορυφορικές εκτιμήσεις, σύμφωνα με το WWF, από τα τέλη Ιουλίου έως και σήμερα έχουν ήδη επηρεαστεί περισσότερα από 180.000 στρέμματα στις μεγαλύτερες πυρκαγιές σε Κρήτη, Πάρο, νότια Βοιωτία και δυτική Αττική.
Καθώς εκκρεμούν οι τελικές χαρτογραφήσεις για αρκετές ακόμη πληγείσες περιοχές, η συνολική καμένη έκταση από τις πυρκαγιές αυτής της περιόδου, εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεράσει τα 200.000 στρέμματα.
Παράλληλα, πάνω από 10.000 πολίτες και επισκέπτες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες και τα καταλύματά τους, ενώ οι πυρκαγιές προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές σε κατοικίες, αγροτικές εγκαταστάσεις, καλλιέργειες, ελαιώνες, υποδομές και τοπικές επιχειρήσεις, επιβαρύνοντας σημαντικά τις τοπικές κοινωνίες και οικονομίες.
Όπως υπογραμμίζει το WWF, ένα μεγάλο μέρος των καμένων εκτάσεων αφορά μακία (σ.σ. πυκνή θαμνώδης βλάστηση), φρυγανικά οικοσυστήματα και πευκοδάση, τα οποία διαθέτουν φυσικούς μηχανισμούς αναγέννησης μετά από πυρκαγιά. Ωστόσο, η φυσική αυτή δυνατότητα δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση αποκατάστασης.
Η ένταση της καύσης, η ξηρασία, η διάβρωση, η έντονη βόσκηση, η απώλεια εδάφους και κυρίως, οι αλλεπάλληλες πυρκαγιές στις ίδιες περιοχές, μπορούν να μεταβάλουν μόνιμα την πορεία ανάκαμψης ενός οικοσυστήματος.
Ιδιαίτερη ανησυχία, τονίζει το WWF, προκαλούν οι περιοχές που έχουν καεί ξανά σε διάστημα μικρότερο των 20 ετών και αποτελούν τη σημαντικότερη προτεραιότητα για την εκτίμηση της δυνατότητας φυσικής αναγέννησης.
Η δυτική Αττική αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς η συχνότητα των πυρκαγιών μειώνει σημαντικά την ικανότητα των δασικών οικοσυστημάτων να ανακάμψουν φυσικά, αυξάνοντας τον κίνδυνο μόνιμης υποβάθμισης και ερημοποίησης. Ειδικότερα, στην πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στα τέλη Ιουλίου, κάηκαν συνολικά 102.000 στρέμματα.
Από αυτά, τα 28.280 στρέμματα είχαν καεί ξανά μέσα στην τελευταία εικοσαετία (Χάρτης 1), γεγονός που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο αποτυχίας της φυσικής αναγέννησης και ενδέχεται να καταστήσει αναγκαίες στοχευμένες παρεμβάσεις αποκατάστασης.
‘Αμεσες προτεραιότητες
Το WWF επισημαίνει ότι η ολοκλήρωση των δορυφορικών χαρτογραφήσεων και των επιτόπιων επιστημονικών ελέγχων είναι απαραίτητη για την πλήρη αποτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των πυρκαγιών, αλλά και για τον σχεδιασμό των κατάλληλων παρεμβάσεων αποκατάστασης την αμέσως επόμενη ημέρα.
Πιο συγκεκριμένα, θα πρέπει άμεσα να γίνει συνολική χαρτογράφηση των καμένων περιοχών για την ιεράρχηση των περιοχών που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο αποτυχίας φυσικής αναγέννησης, διάβρωσης και μακροχρόνιας υποβάθμισης των οικοσυστημάτων. Επίσης, καίριο ζήτημα είναι η προώθηση της πλήρους εφαρμογής όλων των διατάξεων του νέου νόμου για την πρόληψη και καταστολή των δασικών πυρκαγιών «Ενεργή Μάχη», ο οποίος υιοθετήθηκε την άνοιξη του τρέχοντος έτους.
Ο Νίκος Γεωργιάδης, επικεφαλής χερσαίου προγράμματος στο WWF Ελλάς, δήλωσε: «Βρισκόμαστε εν μέσω αντιπυρικής περιόδου και μόλις στην αρχή του παραδοσιακά πιο ‘δύσκολου’ μήνα. Τα έως τώρα περιστατικά υπενθυμίζουν με τον πιο δραματικό τρόπο, ότι η χώρα χρειάζεται να επενδύσει συστηματικά στην πρόληψη.
Η αποτελεσματική διαχείριση της δασικής καύσιμης ύλης, η δημιουργία πιο ανθεκτικών τοπίων με τον άνθρωπο στο επίκεντρο, η συντήρηση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, η ενίσχυση της επιστημονικής παρακολούθησης, η θωράκιση των τοπικών κοινωνιών και η ολοκληρωμένη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη μείωση του κινδύνου απέναντι στις ολοένα συχνότερες και εντονότερες πυρκαγιές. Πολλά από τα παραπάνω θα γίνουν πραγματικότητα αν εφαρμοστεί γρήγορα και σωστά ο νέος νόμος ‘Ενεργή Μάχη’».
