Οδηγοί φορτηγών από τη Βόρεια Μακεδονία προχώρησαν από το μεσημέρι στο κλείσιμο τελωνείων σε συνοριακές διελεύσεις της χώρας με κράτη της ζώνης Σένγκεν (Ελλάδα, Βουλγαρία), καθώς και με γειτονικές χώρες εκτός Σένγκεν (Αλβανία, Κόσοβο).
Ο αποκλεισμός αφορά αποκλειστικά τα εμπορευματικά οχήματα και εφαρμόζεται σε συνολικά εννέα συνοριακές διελεύσεις: τρεις προς την Ελλάδα (απέναντι από τους Ευζώνους, τη Δοϊράνη και τη Νίκη Φλώρινας), τρεις προς τη Βουλγαρία, δύο προς την Αλβανία και μία προς το Κόσοβο. Παράλληλα, η κυριότερη συνοριακή διέλευση με τη Σερβία έχει αποκλειστεί από Σέρβους οδηγούς φορτηγών. Η κυκλοφορία επιβατικών αυτοκινήτων και λεωφορείων διεξάγεται κανονικά.
Η Ένωση Μεταφορέων της Βόρειας Μακεδονίας (MAKAMTRANS) ανακοίνωσε ότι ο αποκλεισμός των συνοριακών διελεύσεων για τα εμπορευματικά οχήματα που εξέρχονται από τη χώρα τέθηκε σε ισχύ σήμερα, Δευτέρα 26 Ιανουαρίου, στις 12:00 το μεσημέρι (13:00 ώρα Ελλάδας). Ο αποκλεισμός για τα φορτηγά που επιθυμούν να εισέλθουν στη Βόρεια Μακεδονία θα ξεκινήσει από τα μεσάνυχτα. Η Ένωση, όπως ανέφερε προσανατολίζεται σε επταήμερο αποκλεισμό των συνόρων, ωστόσο, σε περίπτωση θετικών εξελίξεων μέσα στην εβδομάδα, η στάση τους ενδέχεται να επαναξιολογηθεί.
Στις κινητοποιήσεις συμμετέχουν επίσης μεταφορείς από τη Σερβία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Μαυροβούνιο, οι οποίοι από το μεσημέρι προχώρησαν σε αποκλεισμούς τελωνείων με χώρες της ζώνης Σένγκεν και άλλες γειτονικές χώρες, διαμαρτυρόμενοι για την εφαρμογή του νέου Συστήματος Εισόδου/Εξόδου (EES) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στις κινητοποιήσεις δεν συμμετέχουν οδηγοί από την Αλβανία και το Κόσοβο.
Οι ενώσεις μεταφορέων των τεσσάρων χωρών των Δυτικών Βαλκανίων ζητούν την εξαίρεση των επαγγελματιών οδηγών φορτηγών από τον κανονισμό που προβλέπει μέγιστη παραμονή 90 ημερών ανά εξάμηνο στη ζώνη Σένγκεν. Όπως υποστηρίζουν, οι οδηγοί δεν μπορούν να εξισώνονται με τουρίστες, καθώς μετακινούνται για καθαρά επαγγελματικούς λόγους.
Η πρόεδρος της “MAKAMTRANS”, Μπιλιάνα Μουτάτοφσκα, τόνισε ότι βασικό αίτημα των μεταφορέων είναι η επίλυση του ζητήματος της καταγραφής της παραμονής των επαγγελματιών οδηγών στη ζώνη Σένγκεν βάσει του κανόνα των 90 ημερών ανά εξάμηνο. Προειδοποίησε, παράλληλα, ότι η εφαρμογή των νέων κανόνων ενδέχεται να επιφέρει σοβαρές επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και στην οικονομία της χώρας, αλλά και συνολικά στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων.
Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Βόρειας Μακεδονίας και υπουργός Μεταφορών, Αλεξάνταρ Νικόλοσκι, χαρακτήρισε την εφαρμογή του συστήματος EES ως σοβαρό οικονομικό πρόβλημα, επισημαίνοντας ότι ενδέχεται να αναστείλει την εξαγωγική δραστηριότητα και να αυξήσει το κόστος μεταφορών, καθιστώντας τις εγχώριες επιχειρήσεις λιγότερο ανταγωνιστικές στην ευρωπαϊκή αγορά.
Αντιθέτως, ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα Εσωτερικών Υποθέσεων, Μάρκους Λεμέρτ, διευκρίνισε πρόσφατα ότι το Σύστημα Εισόδου/Εξόδου δεν εισάγει νέες απαιτήσεις για τη βραχεία διαμονή στη ζώνη Σένγκεν, αλλά στοχεύει στη βελτίωση της εφαρμογής των υφιστάμενων κανόνων και στη συστηματική ανίχνευση παρατυπιών. Όπως σημείωσε, το όριο των 90 ημερών ανά εξάμηνο παραμένει αμετάβλητο, ενώ προβλέπεται ευελιξία για τους μεταφορείς, ιδίως για όσους διασχίζουν συχνά τα ίδια σύνορα.
Το νέο ηλεκτρονικό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EES), το οποίο καταγράφει την είσοδο και έξοδο υπηκόων τρίτων χωρών μέσω βιομετρικών στοιχείων (φωτογραφία και δακτυλικά αποτυπώματα), αντί της παραδοσιακής σφράγισης διαβατηρίων, άρχισε να εφαρμόζεται σταδιακά από τις 12 Οκτωβρίου 2025, με πλήρη εφαρμογή από τις 10 Απριλίου 2026.
