Έξι χρόνια μετά την έναρξη λειτουργίας του gov.gr, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε απολογισμό της ψηφιακής μεταρρύθμισης του κράτους, υποστηρίζοντας ότι η τεχνολογία απέδειξε στην πράξη πως μπορεί να αποτελέσει τον καταλύτη για βαθιές αλλαγές στη δημόσια διοίκηση και στην καθημερινότητα των πολιτών.
Μιλώντας στην εκδήλωση του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης με τίτλο «6 χρόνια gov.gr: Κλικ και έγινε!», ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην περίοδο πριν από τις εκλογές του 2019, όταν, όπως είπε, μαζί με τον τότε υπουργό Κυριάκο Πιερρακάκη και μια μικρή ομάδα συνεργατών σχεδίασαν τη δημιουργία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και τη μεγάλη ψηφιακή μεταρρύθμιση που ακολούθησε.
Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι κατά τη θητεία του στο Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης η ηλεκτρονική διακυβέρνηση αποτελούσε ουσιαστικά έναν τίτλο χωρίς πραγματικές αρμοδιότητες, καθώς δεν υπήρχε έλεγχος διαδικασιών και δεδομένων που να επιτρέπει τη χάραξη μιας ενιαίας στρατηγικής. Όπως ανέφερε, η δημιουργία ενός ισχυρού υπουργείου με οριζόντιες αρμοδιότητες αποτέλεσε προϋπόθεση ώστε η τεχνολογία να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο μετασχηματισμού του κράτους.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι το βασικό ερώτημα που έθεταν οι πολίτες το 2019 ήταν εάν το κράτος μπορεί να αλλάξει και τόνισε ότι η πορεία του gov.gr απέδειξε πως η αλλαγή αυτή είναι εφικτή. Επισήμανε ότι το σημαντικότερο στοιχείο της ψηφιακής μετάβασης είναι πως το κράτος άρχισε να λειτουργεί από την οπτική γωνία του πολίτη και όχι από την οπτική γωνία της διοίκησης, εξοικονομώντας χρόνο και πόρους και περιορίζοντας τη γραφειοκρατία.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σύνδεση της ψηφιοποίησης με τη διαφάνεια. Όπως ανέφερε, πίσω από κάθε περιττή διαδικασία, πίσω από κάθε έγγραφο που δεν χρειάζεται και πίσω από κάθε ταλαιπωρία του πολίτη μπορεί να κρύβονται φαινόμενα διαφθοράς, υπόγειων συναλλαγών και πελατειακών σχέσεων. Τόνισε ότι όσο απλοποιούνται οι διαδικασίες και το κράτος γίνεται ταυτόχρονα απρόσωπο αλλά και φιλικό προς τον πολίτη, τόσο περιορίζονται τα περιθώρια τέτοιων πρακτικών.
Ως παραδείγματα ανέφερε την επιτάχυνση στην έκδοση των συντάξεων, που πλέον ολοκληρώνεται σε έναν μήνα αντί για χρόνια, καθώς και την ηλεκτρονική επίδοση των κλήσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, υποστηρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο εξαλείφονται οι λόγοι πολιτικών παρεμβάσεων σε διοικητικές διαδικασίες.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε την ψηφιακή μεταρρύθμιση «άλμα λογοδοσίας και δημοκρατικής ευθύνης» και σημείωσε ότι η τεχνολογία, όπως εφαρμόζεται από την κυβέρνηση, έχει σαφές κοινωνικό πρόσημο. Όπως ανέφερε, στόχος είναι η ισότιμη αντιμετώπιση όλων των πολιτών, η καλύτερη εξυπηρέτηση των κατοίκων απομακρυσμένων περιοχών και η διευκόλυνση των ατόμων με αναπηρία στις συναλλαγές τους με το Δημόσιο.
Ο κ. Μητσοτάκης υποστήριξε ότι το ψηφιακό άλμα της Ελλάδας υπήρξε μεγαλύτερο από εκείνο πολλών ευρωπαϊκών χωρών και ανέφερε ως παράδειγμα το ψηφιακό πιστοποιητικό εμβολιασμού κατά την περίοδο της πανδημίας, το οποίο εξελίχθηκε σε ευρωπαϊκή πολιτική. Παράλληλα σημείωσε ότι χώρες, όπως η Γερμανία, αναζητούν πλέον ελληνική τεχνογνωσία για ζητήματα ψηφιακής διακυβέρνησης.
Αναφερόμενος στη λειτουργία του κράτους, τόνισε ότι η επιτυχία δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς τη δημιουργία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και χωρίς τη συνεργασία του με τα υπόλοιπα υπουργεία. Επισήμανε ότι η ψηφιοποίηση διαδικασιών αποδίδει πολιτικά οφέλη σε ολόκληρη την κυβέρνηση και επικαλέστηκε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τον ψηφιακό φάκελο ασθενούς και τη δυνατότητα ηλεκτρονικού προγραμματισμού ιατρικών ραντεβού.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην τεχνητή νοημοσύνη, την οποία χαρακτήρισε επόμενο μεγάλο βήμα του ψηφιακού μετασχηματισμού. Όπως ανέφερε, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αναλάβει επαναλαμβανόμενες εργασίες, επιτρέποντας στους δημόσιους υπαλλήλους να ασχολούνται με αντικείμενα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας. Παράλληλα υπογράμμισε ότι δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες εξοικονόμησης πόρων, ιδίως στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων, όπου μπορεί να συμβάλει στον εξορθολογισμό διαδικασιών και στην καλύτερη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων.
Ο πρωθυπουργός έκανε επίσης αναφορά στις νέες υπηρεσίες που θα αξιοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, επιτρέποντας στους πολίτες να επικοινωνούν με το gov.gr μέσω φυσικής ομιλίας, όπως θα συνομιλούσαν με έναν υπάλληλο ΚΕΠ.
Κοιτάζοντας προς το 2027, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η τεχνολογία θα εξακολουθήσει να αποτελεί κεντρικό άξονα του κυβερνητικού σχεδιασμού, με στόχο τον περαιτέρω μετασχηματισμό του κράτους και τη βελτίωση της σχέσης του με τον πολίτη, με βασικές αρχές τον σεβασμό και την αξιοπρέπεια.
Κλείνοντας την ομιλία του, ευχαρίστησε τους εργαζόμενους του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και των εποπτευόμενων φορέων, τονίζοντας ότι τίποτε από όσα παρουσιάστηκαν δεν θα μπορούσε να είχε υλοποιηθεί χωρίς έναν πυρήνα αφοσιωμένων στελεχών που πίστεψαν στις δυνατότητες της τεχνολογίας.
Παράλληλα έθεσε ως επόμενο στόχο τη δημιουργία ενός ισχυρού πυρήνα δημοσίων υπαλλήλων με υψηλή τεχνολογική εξειδίκευση, οι οποίοι θα μπορούν να αναπτύσσουν και να υποστηρίζουν κρίσιμα ψηφιακά συστήματα χωρίς εξάρτηση από εξωτερικούς συνεργάτες.
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, επανέλαβε μια φράση που, όπως είπε, είχε διατυπώσει ο Κυριάκος Πιερρακάκης στα πρώτα βήματα του εγχειρήματος: «Να κόψουμε το “δεν”. Αυτά γίνονται στην Ελλάδα και έγιναν. Και μπορούν να γίνουν ακόμα πολλά περισσότερα».
