Σε πεδίο δράσης για επιτήδειους προερχόμενους και από βαλκανικές χώρες έχει εξελιχθεί η αγορά ακινήτων και στη Βόρεια Ελλάδα, με τους «εισαγόμενους» παραμεσίτες να συμπληρώνουν το …έργο των εγχώριων, με πρακτικές που συχνά λειτουργούν σε βάρος των ιδιοκτητών, των αγοραστών και του κράτους.
Αξιοποιώντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σαν «βιτρίνα» με εμπορεύματα, όπου επιδεικνύονται διαθέσιμα ακίνητα στη Χαλκιδική, την Πιερία ή και τη Θεσσαλονίκη, οι δήθεν μεσίτες αποδεικνύονται ιδιαίτερα ευρηματικοί ως προς τις μεθόδους τους, άλλοτε εξαπατώντας πλήρως τους υποψήφιους αγοραστές, άλλοτε «πλασάροντας» ακίνητα με προβληματικό καθεστώς κι άλλοτε στερώντας φορολογικά έσοδα από το κράτος. Ουκ ολίγοι είναι οι ιδιοκτήτες ακινήτων από τα Βαλκάνια, οι οποίοι υπενοικιάζουν τα σπίτια που έχουν αγοράσει στη Βόρεια Ελλάδα, διαφημίζοντάς τα μέσω Facebook ή Instagram, χωρίς να αποδίδουν ούτε ένα ευρώ φόρων στο κράτος και χωρίς να απασχολούν Έλληνες εργαζόμενους.
Τα κενά στο νομικό πλαίσιο και η έλλειψη επαρκών αξιόπιστων πλατφορμών διάθεσης ακινήτων φαίνεται ότι προσφέρουν χώρο δραστηριοποίησης στους παραμεσίτες κάθε είδους και προέλευσης κι αυτό δεν αφορά μόνο τον ελληνικό Βορρά, αλλά το σύνολο της χώρας, με έμφαση στις περιοχές με τουριστικό ενδιαφέρον.
Τα παραπάνω επισημαίνουν, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, εκπρόσωποι μεσιτών, με αφορμή νέα κρούσματα εξαπάτησης πολιτών στη Χαλκιδική, που αναφέρονται σε δημοσίευμα της ηλεκτρονικής εφημερίδας voria.gr. Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, αλλοδαποί -κυρίως Βαλκάνιοι- εμφανίζονται το τελευταίο χρονικό διάστημα ως μεσίτες ή ιδιοκτήτες ακινήτων στη Χαλκιδική, με τα οποία στην πραγματικότητα ουδεμία σχέση έχουν. Τα ακίνητα διαφημίζονται στα social media στις χώρες τους, χωρίς οι ιδιοκτήτες να έχουν ιδέα κι αν εμφανιστούν ενδιαφερόμενοι, οι επιτήδειοι εισπράττουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερες προκαταβολές από όσο το δυνατόν περισσότερους και στη συνέχεια …εξαφανίζονται.
Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του Συλλόγου Κτηματομεσιτών-Μεσιτών και Αστικών Συμβάσεων Νομού Χαλκιδικής, Γρηγόριος Στιβαχτάρης, το θέμα συζητήθηκε προχτές Τρίτη, στη γενική συνέλευση του φορέα. Ο κ. Στιβαχτάρης συμπλήρωσε πως τέτοια φαινόμενα δεν είναι σπάνια: «Έχουμε χαμένες προκαταβολές, που υποψήφιοι αγοραστές κατέβαλαν σε υποτιθέμενους μεσίτες, παραεμπόριο, ανθρώπους που εισπράττουν προκαταβολές για ακίνητα, εν αγνοία των ίδιων τους των ιδιοκτητών» παρατηρεί, ενώ προσθέτει πως, σύντομα, συνάδελφός του θα κινήσει νομικές ενέργειες για το ζήτημα και θα υπάρξουν εξελίξεις. Σε ό,τι αφορά το φαινόμενο της παραμεσιτείας (σ.σ. που δεν εντάσσεται στο ίδιο πλαίσιο με την απάτη), επισημαίνει πως οι άνθρωποι που την ασκούν είναι τόσο Έλληνες, όσο και ξένοι, προερχόμενοι από βαλκανικές χώρες, κυρίως τη Βόρεια Μακεδονία και τη Βουλγαρία.
Εκατοντάδες κρούσματα στην Πιερία
Εκατοντάδες είναι κάθε χρόνο τα κρούσματα παραμεσιτείας στην Πιερία, όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος της εκεί Ένωσης Μεσιτών, Σταύρος Δαραξής. «Κυκλώματα παραμεσιτών υπάρχουν ιδίως από βαλκανικές χώρες. Χρησιμοποιούν ιστοσελίδες στις χώρες τους και νοικιάζουν ή και πουλάνε ακίνητα στην Ελλάδα. Ειδικά στις ενοικιάσεις, το ελληνικό κράτος δεν παίρνει ούτε ένα ευρώ από φόρους, κανένας ντόπιος δεν εργάζεται, ενώ ακόμη και τα τρόφιμα που καταναλώνουν οι ενοικιαστές συχνά τα φέρνουν από τις χώρες τους -δηλαδή δεν υπάρχει κανένα οικονομικό όφελος για την τοπική και εθνική οικονομία» επισημαίνει.
Όπως εξηγεί, οι παραμεσίτες λειτουργούν με δύο τρόπους: ο πρώτος είναι πως έχουν αγοράσει κάποιο ακίνητο στην Ελλάδα, που το ανεβάζουν προς ενοικίαση σε ιστοσελίδες ή μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην πατρίδα τους και όταν κάποιος συμπατριώτης τους το νοικιάσει, παίρνουν «μαύρα» χρήματα. Ο δεύτερος τρόπος είναι πως κάποιοι έρχονται από τη χώρα τους στην Ελλάδα, βλέπουν στις σελίδες των ελληνικών μεσιτικών γραφείων ποια ακίνητα είναι διαθέσιμα προς ενοικίαση ή και πώληση, και πηγαίνουν και πιάνουν απευθείας τους ιδιοκτήτες των ακινήτων, υποσχόμενοι να βρουν γρήγορα αγοραστές. Στη συνέχεια προβάλλουν τα ακίνητα μέσω Facebook και Instagram στις χώρες τους και αν βρεθεί αγοραστής, αυτός πληρώνει με μετρητά.
«Πρόκειται για ένα φαινόμενο που πλέον είναι πάρα πολύ σύνηθες, με μεγάλη έξαρση την τελευταία πενταετία- οκταετία» συμπληρώνει ο κ. Δαραξής και καλεί τους ιδιοκτήτες να προσέχουν σε ποιον/α μεσίτη πάνε, να βεβαιώνονται ότι αυτός/η είναι πιστοποιημένος/η, να διασταυρώνουν τις αξιολογήσεις που έχει το μεσιτικό γραφείο, να ελέγχουν τους τίτλους ιδιοκτησίας και να μην πληρώνουν με μετρητά.
Τα κενά από τα οποία «τρυπώνουν» οι επιτήδειοι
Πώς, όμως, διαθέτουν περιθώριο δραστηριοποίησης οι παραμεσίτες; Δεν τους «φρενάρει» ο νόμος; Σύμφωνα με τον μεσίτη Νίκο Μανομενίδη, επίτιμο πρόεδρο της Ένωσης Μεσιτών Ακινήτων Πιστοποιημένων Πραγματογνωμόνων Ελλάδας και συγγραφέα του βιβλίου «Εκτιμήσεις ακινήτων και νέα νομοθεσία για τους μεσίτες ακινήτων», η νομοθεσία του 2012 περί μεσιτείας έχει αρκετά κενά, που διευκολύνουν τους επιτήδειους.
Στην πραγματικότητα, υποστηρίζει, δεν είναι ρυθμισμένο ποιος μπορεί να επιδεικνύει ακίνητα, ενώ επιπλέον δεν υπάρχει ουσιαστικός έλεγχος στη διαφήμιση ακινήτων. «Αν υποστηρίζεις ότι ένα γάλα έχει λιπαρά 3,5% και δεν έχει, αυτό είναι παράνομο. Στην αγορά ακινήτων, αυτό δεν υπάρχει. Όποιος θέλει μπορεί να διαφημίζει ένα ακίνητο ως εμβαδού 80 τμ, ενώ στην πραγματικότητα είναι 67 και έχει 10 τμ ημιυπαίθριους, που ουδέποτε τακτοποιήθηκαν. Από τα μεταχειρισμένα ακίνητα που διαφημίζονται, το 99% δεν είναι σωστά δημοσιευμένο. Κι αυτό διότι για να δημοσιοποιήσεις ένα ακίνητο, πρέπει να έχει ενεργειακό πιστοποιητικό και για να εκδοθεί ενεργειακό πιστοποιητικό (ΠΕΑ) χρειάζεται να υπάρχει ταυτότητα κτηρίου. Στα μεταχειρισμένα ακίνητα, το ποσοστό όσων έχουν ταυτότητα κτηρίου ας είναι 0,1%» υποστηρίζει ο κ. Μανομενίδης.
Όπως λέει, οι παραμεσίτες ευδοκιμούν διότι ουσιαστικά το κράτος κι ο υποψήφιος αγοραστής δεν μπορούν εύκολα να ελέγξουν, αν κάποιος έχει πάρει εντολή από τον ιδιοκτήτη να πουλήσει ένα ακίνητο ή αν το ακίνητο είναι ώριμο για να πουληθεί. Ο μόνος τρόπος να ελεγχθεί αυτό το φαινόμενο είναι ο εξής: αν κάποιος θέλει να πουλήσει ένα ακίνητο, μαζί με την αγγελία να υπάρχει υποχρεωτικά το ΑΤΑΚ (Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου), γιατί αυτό μπορεί να το κάνει μόνο ο ιδιοκτήτης ή ο μεσίτης που έχει εξουσιοδοτήσει, όχι ο παραμεσίτης. «Πιθανώς, όμως, το βασικό πρόβλημα στην Ελλάδα να είναι ότι δεν έχουμε επαρκείς αξιόπιστες πλατφόρμες, σε αντίθεση με χώρες όπως οι ΗΠΑ, όπου αυτό που βλέπεις, αυτό παίρνεις. Στην Ελλάδα μπαίνεις σε μια πλατφόρμα και βλέπεις δέκα διαφορετικές καταχωρήσεις για το ίδιο ακίνητο, με διαφορετικά τετραγωνικά η καθεμία» παρατηρεί. Όσον αφορά τις αδιαφανείς υπενοικιάσεις, επισημαίνει ότι είναι πάρα πολύ διαδεδομένο φαινόμενο, ακόμη και για ακίνητα που έχουν αποκτηθεί μέσω «Χρυσής Βίζας», όπου αυτό απαγορεύεται, ενώ σε ό,τι αφορά την παραμεσιτεία από Βαλκάνιους, σημειώνει ότι πολλοί εξ αυτών ξεκινούν ως συνεργάτες επίσημων μεσιτών και αφού μάθουν τη δουλειά και αποκτήσουν γνωριμίες, «αρχίζουν να κάνουν μόνοι τους παιχνίδι».
