Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το ελληνικό Σχέδιο Δράσης για τη μεταρρύθμιση του συστήματος αγροτικών επιδοτήσεων, ανοίγοντας το δρόμο για την άμεση καταβολή της προκαταβολής (70%) της βασικής ενίσχυσης του 2025.
Παράλληλα, δρομολογείται η πληρωμή και άλλων ενισχύσεων από τον Πυλώνα Ι και ΙΙ της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), καθώς και από μικρότερα προγράμματα που είχαν καθυστερήσει λόγω γενικότερων προβλημάτων στον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Τρία επίπεδα οφελών για τη χώρα και τους αγρότες
Με την έγκριση του Σχεδίου Δράσης, οι Έλληνες αγρότες και η χώρα ωφελούνται σημαντικά σε τρία επίπεδα:
- Αξιόπιστο και διαφανές σύστημα διαχείρισης και ελέγχων: Το νέο ΟΣΔΕ συμμορφώνεται πλήρως με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, διασφαλίζοντας ότι δεν θα υπάρξουν νέες καθυστερήσεις στις πληρωμές ή πρόστιμα για τη χώρα.
- Κοινωνική δικαιοσύνη στην κατανομή των επιδοτήσεων: Τέλος στα «πανωγραψίματα» και τις αδικίες: οι επιδοτήσεις θα δίνονται με βάση τα πραγματικά δεδομένα κάθε αγρότη και κτηνοτρόφου. Έτσι οι έντιμοι παραγωγοί θα δουν μεγαλύτερα οφέλη.
- Μέγιστη αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων: Αν η φετινή κατανομή της βασικής ενίσχυσης αφήσει περιθώριο για λιγότερα χρήματα, θα υπάρξει συμπληρωματική κατανομή μέσω της συνδεδεμένης ενίσχυσης, των οικολογικών σχημάτων ή άλλων προγραμμάτων, ώστε να διασφαλιστεί ότι κανένα ευρώ δεν χάνεται.
Το μεταβατικό σύστημα πληρωμών για το 2025
Το νέο σχέδιο, σε συνδυασμό με τη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, καθορίζει τα κριτήρια λειτουργίας του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου το 2026, ενώ προβλέπει υβριδικό μεταβατικό σύστημα για το 2025.
Βασικά σημεία του μεταβατικού συστήματος:
- Δήλωση αγροτεμαχίων: Για τον υπολογισμό των εκτάσεων, είναι υποχρεωτική η δήλωση του Αριθμού Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) για όλα τα αγροτεμάχια, και σε ειδικές περιπτώσεις η δήλωση Κωδικού Αριθμού Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ). Μικρά αγροτεμάχια έως 20 στρέμματα μπορούν να δηλωθούν με ΚΑΕΚ. Οι παραγωγοί θα κληθούν να διορθώσουν αναντιστοιχίες μέσω του συστήματος AGRI SNAP, ώστε να πληρωθούν τα επιλέξιμα αγροτεμάχια.
- Υπολογισμός ζωικού κεφαλαίου: Ο αριθμός των ζώων προσδιορίζεται με αντικειμενικά στοιχεία: τιμολόγια πώλησης γάλακτος και κρέατος, αγορές ζωοτροφών, στοιχεία από ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ και MYDATA. Εφαρμόζεται ειδική μεθοδολογία για τη διασφάλιση του όρου «ενεργός γεωργός», συμπεριλαμβανομένων και στοιχείων σφαγών, λαμβάνοντας υπόψη τον μεγαλύτερο τεκμηριωμένο αριθμό ζώων.
- Βοσκότοποι: Η κατανομή επιλέξιμης γης βασίζεται στην παραγωγική δραστηριότητα των κτηνοτρόφων. Οι ενισχύσεις δίνονται μόνο εκεί όπου πράγματι βόσκουν τα ζώα. Δημόσιοι βοσκότοποι κατανέμονται στο νομό ή στον όμορο νομό, ενώ ιδιωτικοί βοσκότοποι λαμβάνουν ενίσχυση μόνο για τη διατήρηση με ελάχιστη βοσκοφόρτωση 0,2 ΜΜΖ/ha. Όπου οι διαθέσιμοι βοσκότοποι δεν επαρκούν, θα υπάρξει συμπληρωματική κατανομή μέσω ενστάσεων.
- Δικαίωμα ένστασης: Οι αγρότες και κτηνοτρόφοι θα μπορούν να υποβάλουν ενστάσεις για τυχόν προβλήματα και να διορθώσουν αδικίες στις πληρωμές.
Το σύστημα πληρωμών και ελέγχων για το 2026
- Νέος ψηφιακός γεωχωρικός χάρτης: Δημιουργείται ένας ακριβής ψηφιακός χάρτης της χώρας με χρήση δορυφορικών εικόνων υψηλής ανάλυσης και τεχνητής νοημοσύνης, για σαφή διαχωρισμό επιλέξιμων και μη εκτάσεων.
- Καταγραφή αιγοπροβάτων: Θα δημιουργηθεί ενιαία ψηφιακή βάση για όλα τα ζώα, με ηλεκτρονικό «βώλο» και σύνδεση με το ΟΣΔΕ.
- Πιο αποτελεσματικοί έλεγχοι: Οι έλεγχοι θα γίνονται στοχευμένα, με χρήση εργαλείων ανάλυσης κινδύνου και διασταυρώσεις με φορολογικά, κτηματολογικά και παραγωγικά δεδομένα. Οι επιτόπιοι έλεγχοι θα διενεργούνται από μικτά κλιμάκια με προκαθορισμένα πρωτόκολλα, περιορίζοντας τη διακριτική ευχέρεια.
- Πλήρης έλεγχος ιδιοκτησίας: Οι ιδιοκτησίες θα διασταυρώνονται με στοιχεία του Εθνικού Κτηματολογίου και του Μητρώου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ, εξασφαλίζοντας τη διαφάνεια.
