Κοντά σε πολιτική λύση για το ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα των στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων σε ελβετικό φράγκο φαίνεται να βρίσκεται το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, έπειτα από μήνες εντατικών διαβουλεύσεων με τις τράπεζες και τους servicers.
Το μοντέλο που εξετάζεται προβλέπει τον διαχωρισμό των δανειοληπτών σε τρεις κατηγορίες, ανάλογα με την οικονομική τους κατάσταση, με στόχο να προσφερθούν εξατομικευμένες ρυθμίσεις και να περιοριστεί η μακροχρόνια αβεβαιότητα λόγω της κυμαινόμενης ισοτιμίας.
Μια καθυστερημένη αλλά απαραίτητη παρέμβαση
Η Ελλάδα άργησε να κινηθεί στο συγκεκριμένο ζήτημα, με αποτέλεσμα το συνολικό χρέος σε ελβετικό φράγκο να έχει παραμείνει διογκωμένο για αρκετά χρόνια. Όπως παραδέχονται αρμόδιες πηγές, η πολυετής κρίση που αντιμετώπισαν οι ελληνικές τράπεζες καθυστέρησε τις σχετικές πρωτοβουλίες.
Σήμερα όμως, με τον τραπεζικό τομέα θωρακισμένο, οι συνθήκες επιτρέπουν πλέον την εξεύρεση οριστικής λύσης. Οι διαβουλεύσεις υπό τον Υπουργό Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη έχουν προχωρήσει σημαντικά και εστιάζουν σε μια λύση:
-
Δίκαιη και βιώσιμη, που δεν θα διαταράξει το οικοδόμημα του Ηρακλή.
-
Προσαρμοσμένη στις ιδιαιτερότητες κάθε δανειολήπτη.
-
Με πλήρη συναίνεση των δανειοληπτών, ώστε να αποφεύγονται μελλοντικές αμφισβητήσεις.
Η αρχιτεκτονική της λύσης
Το σχέδιο που διαμορφώνεται προβλέπει τον διαχωρισμό των δανειοληπτών σε τρεις κατηγορίες:
-
Ευάλωτοι δανειολήπτες — Θα προβλέπεται κούρεμα της οφειλής και ευνοϊκότερη συνολική ρύθμιση.
-
Μη ευάλωτοι αλλά με δυσκολίες εξυπηρέτησης — Θα παρέχονται ευνοϊκές ρυθμίσεις και προσαρμογή της ισοτιμίας.
-
Υπόλοιποι δανειολήπτες — Θα μπορούν να ενταχθούν στη λύση με διαφορετικές παραμέτρους, χωρίς αποκλεισμό.
Η λύση θα προβλέπει υποχρεωτικά τη μετατροπή του δανείου σε ευρώ, καταργώντας τον κίνδυνο της συναλλαγματικής διακύμανσης. Το τελικό κόστος θα επιμεριστεί μεταξύ τραπεζών και δανειοληπτών, με στόχο να διαφυλαχθεί η σταθερότητα του συστήματος εγγυήσεων του Ηρακλή.
Η πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού θα αποτελέσει τον βασικό μηχανισμό εφαρμογής της λύσης.
Το πρόβλημα σε αριθμούς
Σήμερα, το ζήτημα αφορά περίπου 40.000 δανειολήπτες, με συνολικό χαρτοφυλάκιο 4,5 δισ. ευρώ (από 7 δισ. ευρώ αρχικά):
-
3 δισ. ευρώ δάνεια παραμένουν εξυπηρετούμενα.
-
1,5 δισ. ευρώ έχει μεταβιβαστεί σε servicers.
Η πολυπλοκότητα προκύπτει ακριβώς από την ανάγκη να μην δημιουργηθούν προβλήματα στις εγγυήσεις του Ηρακλή, δεδομένου ότι ένα σημαντικό μέρος των δανείων έχει τιτλοποιηθεί.
Το μοντέλο της Κύπρου ως οδηγός
Η εμπειρία άλλων χωρών προσφέρει χρήσιμα παραδείγματα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το κυπριακό μοντέλο “split and freeze”, που διαχώρισε τα δάνεια σε:
-
Βιώσιμο μέρος — Ρυθμίστηκε σε νέα βάση.
-
Παγωμένο μέρος — Πάγωσε χωρίς τοκισμό και διαγράφηκε εν μέρει ή εξ ολοκλήρου.
Αντίστοιχες προσεγγίσεις υιοθετήθηκαν σε:
-
Ουγγαρία — Υποχρεωτική μετατροπή σε τοπικό νόμισμα.
-
Κροατία — Υποχρεωτική μετατροπή με σταθερή ισοτιμία υπέρ του δανειολήπτη.
-
Πολωνία και Σλοβενία — Ενίσχυση δικαστικής προστασίας και εθελοντικές λύσεις.
Η επόμενη φάση
Με τις συζητήσεις στο τελικό στάδιο, το οικονομικό επιτελείο αναμένεται να καταθέσει το πλήρες σχέδιο ρύθμισης εντός του καλοκαιριού. Η επιτυχής εφαρμογή του θα λύσει ένα από τα τελευταία εκκρεμή ζητήματα της κρίσης, κλείνοντας ένα κεφάλαιο οικονομικής ανασφάλειας για δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά.
