Την άποψη ότι η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα στην ωριμότερη φάση της σε επίπεδο τεχνολογικού οικοσυστήματος εξέφρασε ο επιχειρηματίας Μιχάλης Στάγκος, μιλώντας στο 12ο Technology Forum. Όπως τόνισε, «είναι η μεγαλύτερη ευκαιρία μετά τη Μεταπολίτευση για όποιον θέλει να ξεκινήσει ή ήδη επιχειρεί».
Ο κ. Στάγκος, διαχειριστής του fund L-Stone Capital, το οποίο επενδύει σε νεοφυείς επιχειρήσεις με τα πρώτα τους έσοδα, εξήγησε ότι για πρώτη φορά στην Ελλάδα συγκροτείται ένα πλήρες επενδυτικό οικοσύστημα – από pre-seed μέχρι ώριμα στάδια – με συμμετοχή VCs, τραπεζών και δημόσιων εργαλείων στήριξης.
Παράλληλα, επεσήμανε τα δομικά προβλήματα νοοτροπίας που κρατούν πίσω την αγορά, λέγοντας ότι «το DNA δεν αλλάζει εύκολα» και πως η έλλειψη ουσιαστικής συνεργασίας περιορίζει τη δυναμική του χώρου. «Ο καθένας νομίζει ότι μπορεί να το κάνει καλύτερα μόνος του – κι αυτό τελικά κλείνει την αγορά», είπε χαρακτηριστικά.
Η χρηματοδότηση υπάρχει, αλλά λίγοι είναι έτοιμοι
Παρά τη σημαντική ανάπτυξη σε πλήθος επενδυτικών σχημάτων, η ελληνική αγορά «δεν έχει ακόμη βάθος», υποστήριξε ο Άγγελος Μαγκλής, ιδρυτής της Atlantis Consulting. «Δεν υπάρχουν αρκετά εξειδικευμένα pre-seed funds και, το κυριότερο, οι περισσότερες ομάδες δεν είναι πράγματι έτοιμες για επενδύσεις», σημείωσε, αναφέροντας ότι από 20 ομάδες που δηλώνουν επενδυτική ετοιμότητα, μόλις μία το αποδεικνύει στην πράξη.
Αντίστοιχα, ο δρ Ευάγγελος Κοσμίδης του νεοσύστατου Loggerhead Ventures στη Θεσσαλονίκη, εξήγησε ότι οι ελληνικές startups σε στάδιο ανάπτυξης δυσκολεύονται να αντλήσουν χρηματοδότηση και συχνά στρέφονται στο εξωτερικό. Υπογράμμισε επίσης την ανάγκη για θεματικά VCs, που να υποστηρίζουν συγκεκριμένους τομείς, όπως το climatech.
Σύμφωνα με τον Αντώνη Ηλία του TECS Capital, αν και το οικοσύστημα έχει φτάσει πλέον σε κεφαλαιοποίηση 10–12 δισ. ευρώ, υπολείπεται σε όραμα, εξοικείωση με διεθνή μοντέλα και φιλοδοξία παγκόσμιας κλίμακας. Ωστόσο, τόνισε ότι υπάρχει ανθρώπινο ταλέντο και επιμονή, στοιχεία που ενισχύουν τη δυναμική του οικοσυστήματος.
Τα ερευνητικά έργα ως εργαλείο και παγίδα
Αμφιλεγόμενος παραμένει ο ρόλος των ερευνητικών προγραμμάτων για τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη των startups. Ο κ. Κοσμίδης θεωρεί ότι η ύπαρξη ερευνητικής δραστηριότητας και IP ενισχύει την ασφάλεια των επενδυτών, ενώ ο κ. Μαγκλής προειδοποιεί ότι η μονοδιάστατη προσκόλληση στα ευρωπαϊκά grants μπορεί να αποπροσανατολίσει τις επιχειρήσεις.
«Μια startup χρειάζεται ξεχωριστές ομάδες για προϊόν και έρευνα, γιατί διαφορετικά δεν χτίζει ούτε αγορά ούτε εσωτερική στρατηγική», είπε χαρακτηριστικά. Υπογράμμισε δε ότι «τα πρώτα χρήματα πρέπει να προέρχονται από πελάτες, όχι από επιδοτήσεις», γιατί αυτό δείχνει πραγματική ζήτηση.
Η ελληνική startup σκηνή ωριμάζει, αλλά δεν έχει φτάσει ακόμη την κρίσιμη μάζα. Όπως σημειώθηκε, η κεφαλαιακή ανάπτυξη προηγείται της πολιτισμικής – και αυτό είναι το επόμενο στοίχημα. Να μετατραπεί η ελληνική καινοτομία από δυνατότητα σε διατηρήσιμη δυναμική.
