Μια ενιαία πιστοληπτική εικόνα για κάθε πολίτη και επιχείρηση δημιουργεί το νέο κρατικό σύστημα αξιολόγησης, το οποίο θα συνδυάζει οικονομικά δεδομένα από δημόσιες υπηρεσίες και ιδιωτικούς φορείς.
Το νέο credit score θα αποτυπώνει σε μία βαθμολογία τη συνολική οικονομική συμπεριφορά του ενδιαφερομένου. Στόχος είναι να συγκεντρωθούν πληροφορίες που μέχρι σήμερα βρίσκονταν σε διαφορετικά συστήματα, ώστε να διαμορφώνεται μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τη συνέπεια στις πληρωμές και τη δυνατότητα εκπλήρωσης οικονομικών υποχρεώσεων.
Τα φυσικά πρόσωπα θα κατατάσσονται σε έξι κατηγορίες πιστοληπτικής αξιολόγησης, ενώ για τις επιχειρήσεις προβλέπονται δέκα βαθμίδες. Η βαθμολογία θα εκδίδεται ηλεκτρονικά μέσα σε 24 ώρες και θα παραμένει σε ισχύ για διάστημα τριών μηνών.
Πώς θα υποβάλλεται η αίτηση
Η διαδικασία θα πραγματοποιείται μέσω ειδικής εφαρμογής στο gov.gr.
Ο πολίτης ή η επιχείρηση θα υποβάλλει ηλεκτρονική αίτηση και θα πρέπει να δώσει ρητή συγκατάθεση για την άντληση των απαραίτητων οικονομικών στοιχείων από τα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου και από φορείς πιστοληπτικής αξιολόγησης του ιδιωτικού τομέα.
Χωρίς τη συναίνεση του ενδιαφερομένου η αξιολόγηση δεν θα μπορεί να προχωρήσει.
Μετά την υποβολή της αίτησης θα εκδίδεται αριθμός πρωτοκόλλου και θα ξεκινά αυτόματα η επεξεργασία των δεδομένων. Η ενημέρωση για την ολοκλήρωση της διαδικασίας θα αποστέλλεται ηλεκτρονικά, ενώ το αποτέλεσμα θα είναι διαθέσιμο τόσο στην εφαρμογή όσο και στη θυρίδα πολίτη στο gov.gr.
Μετά τη λήξη του τριμήνου θα μπορεί να υποβάλλεται νέα αίτηση, ώστε η βαθμολογία να υπολογίζεται με βάση τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία.
Ποια στοιχεία θα εξετάζονται
Η αξιολόγηση δεν θα βασίζεται μόνο στο ύψος των οφειλών ενός πολίτη ή μιας επιχείρησης. Θα λαμβάνει υπόψη τη συνολική οικονομική συμπεριφορά και τη συνέπεια που έχει επιδειχθεί σε βάθος χρόνου.
Μεταξύ των στοιχείων που θα εξετάζονται περιλαμβάνονται:
- τα εισοδήματα που δηλώνονται στις φορολογικές δηλώσεις
- η ακίνητη περιουσία και τα στοιχεία του ΕΝΦΙΑ
- οι φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές
- οι ρυθμίσεις χρεών και η πορεία αποπληρωμής τους
- οι καθυστερήσεις και η γενικότερη συνέπεια στις πληρωμές
- στοιχεία για πτωχεύσεις, κατασχέσεις και πλειστηριασμούς
- πληροφορίες από το Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας
- ενδείξεις για μέτρα αναγκαστικής είσπραξης
Το σύστημα θα εξετάζει κυρίως την οικονομική συμπεριφορά της τελευταίας διετίας. Δεν θα αποτυπώνει μόνο την τρέχουσα κατάσταση, αλλά και τη διαχρονική εξέλιξη του οικονομικού προφίλ του ενδιαφερομένου.
Ο ρόλος των αλγορίθμων
Η βαθμολογία θα προκύπτει με τη χρήση αλγορίθμων μηχανικής μάθησης, οι οποίοι θα επεξεργάζονται τα διαθέσιμα δεδομένα και θα εκτιμούν τη δυνατότητα αποπληρωμής, τη συνέπεια στις υποχρεώσεις και την πιθανότητα μελλοντικής αθέτησης πληρωμών.
Το μοντέλο θα συνδυάζει την αξιολόγηση που προκύπτει από τα στοιχεία του Δημοσίου με δεδομένα από ιδιωτικούς φορείς πιστοληπτικής αξιολόγησης.
Προβλέπεται, επίσης, περιοδική επανεξέταση του τρόπου υπολογισμού, ώστε το σύστημα να προσαρμόζεται στις μεταβολές της οικονομίας και των συνθηκών της αγοράς.
Οι βαθμίδες για πολίτες και επιχειρήσεις
Για τα φυσικά πρόσωπα προβλέπονται έξι κατηγορίες:
ΑΑ, Α, ΒΒ, Β, Γ και Δ.
Για τις επιχειρήσεις θα χρησιμοποιούνται δέκα κατηγορίες:
ΑΑΑ, ΑΑ, Α, ΒΒΒ, ΒΒ, Β, CCC, CC, C και D.
Όσο υψηλότερη είναι η κατηγορία, τόσο καλύτερη θα θεωρείται η πιστοληπτική εικόνα του ενδιαφερομένου. Οι χαμηλότερες βαθμίδες θα υποδηλώνουν μεγαλύτερο κίνδυνο καθυστέρησης ή αδυναμίας εκπλήρωσης οικονομικών υποχρεώσεων.
Η ηλεκτρονική ενημέρωση δεν θα περιλαμβάνει μόνο τη βαθμολογία, αλλά και επεξήγηση του αποτελέσματος και την ημερομηνία μέχρι την οποία παραμένει σε ισχύ.
Πώς μπορεί να επηρεάσει δάνεια και συναλλαγές
Το νέο credit score θα μπορεί να αξιοποιείται σε διαδικασίες κατά τις οποίες εξετάζεται η οικονομική αξιοπιστία ενός προσώπου ή μιας επιχείρησης.
Η βαθμολογία ενδέχεται να λαμβάνεται υπόψη σε αιτήματα για δάνεια, χρηματοδοτήσεις, συμβάσεις ή άλλες συναλλαγές με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς.
Η υψηλή βαθμολογία θα μπορεί να λειτουργεί θετικά για την έγκριση μιας συναλλαγής ή για τους όρους χρηματοδότησης. Αντίθετα, μια χαμηλότερη αξιολόγηση ενδέχεται να οδηγήσει σε αυστηρότερο έλεγχο, πρόσθετες εγγυήσεις ή δυσμενέστερους όρους.
Η βαθμολογία, πάντως, θα αποτελεί ένα από τα στοιχεία που θα μπορεί να εξετάζει κάθε φορέας και όχι απαραίτητα το μοναδικό κριτήριο για την τελική του απόφαση.
Κάθε πρόσβαση θα απαιτεί ξεχωριστή συναίνεση
Οι τράπεζες και οι υπόλοιποι ιδιωτικοί φορείς δεν θα έχουν αυτόματη ή μόνιμη πρόσβαση στο credit score.
Κάθε φορά που ένας φορέας ζητά να λάβει τη βαθμολογία, ο πολίτης ή η επιχείρηση θα ενημερώνεται ηλεκτρονικά και θα καλείται να εγκρίνει ή να απορρίψει το συγκεκριμένο αίτημα μέσω των προσωπικών κωδικών Taxisnet.
Η έγκριση θα αφορά αποκλειστικά τη συγκεκριμένη συναλλαγή. Δεν θα παρέχεται γενική εξουσιοδότηση για συνεχή πρόσβαση στα οικονομικά δεδομένα του ενδιαφερομένου.
Τι γίνεται σε περίπτωση λάθους
Το νέο σύστημα προβλέπει διαδικασία διόρθωσης των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν για την αξιολόγηση.
Αν ένας πολίτης ή μια επιχείρηση διαπιστώσει ότι υπάρχουν λανθασμένα ή μη επικαιροποιημένα στοιχεία, θα μπορεί να υποβάλει ηλεκτρονικό αίτημα διόρθωσης μαζί με τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Σε περίπτωση αποδοχής του αιτήματος, το σύστημα θα αντλεί εκ νέου τα σωστά δεδομένα και θα εκδίδει νέα πιστοληπτική βαθμολογία.
Παράλληλα, θα υπάρχει δυνατότητα αμφισβήτησης της αξιολόγησης μέσω της διαδικασίας που προβλέπει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
