Ο ελληνικός ξενοδοχειακός κλάδος βρίσκεται πλέον σε πορεία μετάβασης προς ένα πιο βιώσιμο μοντέλο λειτουργίας, επενδύοντας συστηματικά σε τεχνολογίες, υποδομές και δράσεις με θετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Αν και η πρόοδος δεν είναι ομοιογενής, τα στοιχεία της έρευνας ΙΤΕΠ/ΞΕΕ – ESG 2024 δείχνουν αυξανόμενη κινητοποίηση, ιδίως στα 4άστερα και 5άστερα καταλύματα.
Όπως υπογράμμισε ο πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος Αλέξανδρος Βασιλικός, «η βιωσιμότητα δεν είναι πλέον επιλογή, αλλά εθνικό στοίχημα». Η φιλοξενία, με την ισχυρότατη περιφερειακή της διάσταση, καλείται να ηγηθεί στην περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση του τουριστικού προϊόντος.
200 εκατ. ευρώ για «πράσινες» επενδύσεις
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το 20% των επενδύσεων του 2024 (ήτοι περίπου 200 εκατ. ευρώ από το συνολικό 1 δισ.) κατευθύνθηκε σε δράσεις βιωσιμότητας. Τα ξενοδοχεία 4 αστέρων ηγούνται της προσπάθειας με 78 εκατ. ευρώ, ενώ ακολουθούν τα 5 αστέρων με 30 εκατ. ευρώ. Οι μικρότερες μονάδες επενδύουν σε πιο ευέλικτες και οικονομικά αποδοτικές λύσεις.
Οι δράσεις περιλαμβάνουν:
- Θερμομονώσεις και ενεργειακά κουφώματα
- Συστήματα αυτοματισμού και έξυπνων μετρητών
- Σταθμούς φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων
- Ανακύκλωση και διαχείριση αποβλήτων
- Συστήματα εξοικονόμησης νερού και ενέργειας
Αξιοσημείωτη είναι η άνοδος της χρήσης φορτιστών για ηλεκτρικά οχήματα: από 5,3% το 2020 σε 15,7% το 2024. Στα 5άστερα καταλύματα, το ποσοστό αγγίζει το 65,3%, με σαφή προσανατολισμό σε υποδομές που ενισχύουν την ηλεκτροκίνηση.
Η διαχείριση αποβλήτων σε έξι κατηγορίες
Η έρευνα εισάγει έναν νέο δείκτη αξιολόγησης της περιβαλλοντικής συμπεριφοράς των ξενοδοχείων, διακρίνοντάς τα σε έξι κατηγορίες:
- High Tech Recyclers (9,4%): Με προηγμένα συστήματα καταγραφής και διαχείρισης.
- WM Experts (9,3%): Υιοθετούν πάνω από το 90% των καλών πρακτικών.
- Minimalists (33,9%): Περιορίζονται στη βασική ανακύκλωση.
- Non-engaged (19,4%): Δεν υιοθετούν σχεδόν καμία δράση.
- Balanced Performers (12,6%): Μικρές οικογενειακές μονάδες με ισορροπημένες επιδόσεις.
- Cost Conscious (15,4%): Υιοθετούν μέτρα με βάση την εξοικονόμηση κόστους.
Το 50,2% των ξενοδοχείων διαθέτει ενεργειακά τζάμια, το 54,4% ενεργειακά κουφώματα, ενώ το 36,2% έχει προχωρήσει σε θερμομόνωση. Όσον αφορά την εξοικονόμηση νερού, το 32% έχει σύστημα καταγραφής καταναλώσεων, ενώ η επαναχρησιμοποίηση πετσετών εφαρμόζεται ευρέως.
Το χάσμα μικρών και μεγάλων καταλυμάτων
Παρά την κοινή κατεύθυνση, η τεχνολογική μετάβαση παρουσιάζει ισχυρές διαφοροποιήσεις. Τα μεγάλα και υψηλής κατηγορίας ξενοδοχεία επενδύουν σε τεχνολογίες αιχμής και συστήματα μετρήσεων. Αντίθετα, τα μικρότερα καταλύματα προτιμούν οικονομικές και άμεσα εφαρμόσιμες λύσεις, με αποτέλεσμα πιο περιορισμένη πρόοδο σε τεχνικά απαιτητικά έργα.
Όπως σημειώνει η μελέτη, αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για επιμόρφωση, θεσμικά κίνητρα και τεχνική υποστήριξη, προκειμένου να γεφυρωθεί το χάσμα και να επιτευχθεί οριζόντια μετάβαση για ολόκληρο τον κλάδο.
Το επόμενο βήμα: ESG 2025 και κρατική στήριξη
Το ΞΕΕ, μέσω του ESG monitoring, σχεδιάζει νέα πανελλαδική έρευνα για το 2025, με στόχο την επικαιροποίηση των δεικτών βιωσιμότητας και την παρακολούθηση της προόδου.
Παράλληλα, ο κ. Βασιλικός υπογράμμισε την ανάγκη για:
- Πρόσβαση των ΜμΕ στα χρηματοδοτικά εργαλεία
- Θεσμική υποστήριξη και απλοποίηση διαδικασιών
- Όραμα και συνεργασία μεταξύ κράτους, φορέων και ιδιωτών
Η πορεία προς τη βιώσιμη φιλοξενία δεν είναι απλώς περιβαλλοντικός στόχος. Είναι ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τον ελληνικό τουρισμό, με καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της αυθεντικότητας του τόπου και στην ενίσχυση της διεθνούς του εικόνας. Το ζητούμενο πλέον είναι η συνέπεια και η διεύρυνση της μετάβασης, με οδηγό τη γνώση, τη μέτρηση και τη βούληση.
