Τη φιλοδοξία να εξελιχθεί η Ελλάδα σε σημαντικό ευρωπαϊκό κέντρο παραγωγής, έρευνας και καινοτομίας στον τομέα του φαρμάκου εξέφρασε ο Κυριάκος Πιερρακάκης.
Στην τοποθέτησή του, ο υπουργός περιέγραψε τη φαρμακοβιομηχανία ως «υπόδειγμα της παραγωγικής Ελλάδας», υπογράμμισε ότι η παραγωγή φαρμάκων αποτελεί πλέον ζήτημα ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας και δεσμεύτηκε ότι η κυβέρνηση θα στηρίξει τον κλάδο με επενδυτικά και φορολογικά κίνητρα, χωρίς να κρύψει όμως και ότι το ζήτημα των υποχρεωτικών επιστροφών απαιτεί να βρεθεί «χρυσή τομή» μεταξύ πρόσβασης των πολιτών στο φάρμακο και βιωσιμότητας των επιχειρήσεων.
«Παραγωγική Ελλάδα» και διεθνής ανταγωνιστικότητα
Απευθυνόμενος στα μέλη της ΠΕΦ, ο κ. Πιερρακάκης εξέφρασε τη θέση ότι «η ελληνική φαρμακοβιομηχανία αποτελεί υπόδειγμα της παραγωγικής Ελλάδας που θέλουμε να οικοδομήσουμε, μιας οικονομίας που δεν αρκείται στην κατανάλωση, αλλά η οποία παράγει, εξάγει, καινοτομεί και δημιουργεί καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας».
Επισήμανε επίσης ότι η Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας έχει προκρίνει επενδυτικό πρόγραμμα 1,8 δισ. ευρώ έως το 2028, που προβλέπει 10 νέα εργοστάσια, 14 νέες ερευνητικές δομές και 5.500 νέες θέσεις εργασίας, για επενδύσεις που δημιουργούν προοπτική και εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων, ενισχύοντας έτσι την περιφερειακή ανάπτυξη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο υπουργός, στη χώρα λειτουργούν 51 μονάδες παραγωγής φαρμάκων και 31 κέντρα Έρευνας και Ανάπτυξης, ενώ οι ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες εξάγουν σε περισσότερες από 150 χώρες και καλύπτουν τις ανάγκες περίπου 40 εκατομμυρίων Ευρωπαίων ασθενών.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης επισήμανε ότι το φάρμακο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως εμπορικό προϊόν, καθώς συνδυάζει κοινωνική, επιστημονική και βιομηχανική διάσταση.
«Το φάρμακο είναι ταυτόχρονα κοινωνικό αγαθό, επιστημονικό επίτευγμα και βιομηχανικό προϊόν. Γι’ αυτό η πολιτική μας για το φάρμακο οφείλει να είναι ταυτόχρονα πολιτική υγείας, πολιτική ανάπτυξης και πολιτική βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας», τόνισε.
Το επόμενο στάδιο: Επενδύσεις και υψηλή προστιθέμενη αξία
Ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι η χώρα έχει περάσει από την περίοδο της δημοσιονομικής αβεβαιότητας σε ένα στάδιο όπου μπορεί να σχεδιάζει μακροπρόθεσμα, χωρίς να παραγνωρίσει όμως τις προκλήσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις.
«Από εκεί που μιλούσαμε για χρεοκοπία, ελλείμματα, ανεργία, αβεβαιότητα, σήμερα οι λέξεις που κυριαρχούν είναι οι λέξεις: ανάπτυξη, επενδύσεις, εξαγωγές, καινοτομία και, πάνω από όλα, σταθερότητα και προοπτική», είπε.
Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, δεν είναι απλώς η αύξηση της ανάπτυξης, αλλά η αλλαγή του μοντέλου της: περισσότερα προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, αυξημένη παραγωγικότητα, ισχυρότερος σύνδεσμος επιστήμης και επιχειρηματικότητας και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.
«Δεν αρκεί να αναπτύσσεται η ελληνική οικονομία. Πρέπει να αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο η οικονομία αναπτύσσεται», υπογράμμισε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Ακαδημία Επαγγελματικής Κατάρτισης Φαρμάκου και στην πρωτοβουλία PEF Professional Development, τις οποίες παρουσίασε ως εργαλεία σύνδεσης της κατάρτισης με τις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής.
250 εκατ. ευρώ από ΤΑΑ, 95 εκατ. για ενέργεια και ενισχυμένο clawback
Ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι για τον φαρμακευτικό κλάδο έχουν αξιοποιηθεί 250 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για παραγωγικές επενδύσεις, ενώ έχει θεσπιστεί το λεγόμενο «επενδυτικό clawback», με στόχο μέρος των υποχρεωτικών επιστροφών να κατευθύνεται σε νέες επενδύσεις και έρευνα.
Ο υπουργός ανακοίνωσε επίσης ότι η επιστροφή για τη διετία αυξάνεται από 150 σε 200 εκατ. ευρώ για τα σχέδια που θα εγκριθούν την περίοδο 2026-2027.
Παράλληλα, αναφέρθηκε σε στοχευμένη παρέμβαση ύψους 95 εκατ. ευρώ, που έχουν ανακοινώσει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών μαζί με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για τη στήριξη της ελληνικής βιομηχανίας απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος.
«Οι επιχειρήσεις χρειάζονται σταθερούς κανόνες και την προβλεψιμότητα στο πεδίο για να μπορούν να κάνουν τις επενδύσεις τους. Χρειάζονται έναν μακροπρόθεσμο ορίζοντα που θα τους επιτρέπει να σχεδιάζουν νέες παραγωγικές μονάδες, να επενδύουν στην έρευνα, να δημιουργούν θέσεις εργασίας», τόνισε ο ίδιος.
Rebate και clawback: Ζητούμενο η «χρυσή τομή»
Το πιο ευαίσθητο σημείο της ομιλίας αφορούσε το σύστημα των υποχρεωτικών επιστροφών, του rebate και του clawback. Ο κ. Πιερρακάκης αναγνώρισε ότι το θέμα απασχολεί ιδιαίτερα τη φαρμακοβιομηχανία και τοποθετήθηκε υπέρ της αναζήτησης ισορροπίας ανάμεσα στη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας και στη βιωσιμότητα των παραγωγών.
«Αυτοί οι δύο στόχοι δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ανταγωνιστικοί. Ένα σύστημα υγείας δεν μπορεί να είναι μακροπρόθεσμα βιώσιμο, εάν αποδυναμώνει την παραγωγική του βάση. Και μια φαρμακοβιομηχανία δεν μπορεί να αναπτυχθεί χωρίς ένα αποτελεσματικό, δίκαιο και οικονομικά βιώσιμο σύστημα υγείας», υπογράμμισε.
«Το ζητούμενο είναι να βρούμε τη χρυσή τομή και, για να τη βρούμε, χρειαζόμαστε την ουσιαστική συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων», πρόσθεσε.
Ο κ. Πιερρακάκης έδωσε και την ευρωπαϊκή διάσταση της ανάπτυξης της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας, τασσόμενος υπέρ μια ισχυρότερης ευρωπαϊκής παραγωγικής βάσης στον φαρμακευτικό τομέα καθώς, όπως τόνισε, οι αλυσίδες εφοδιασμού αποδεικνύονται ευάλωτες -ή έστω πιο ευάλωτες απ’ ότι αναμενόταν- και η τεχνολογική υπεροχή εξελίσσεται σε καθοριστικό παράγοντα οικονομικής και γεωπολιτικής ισχύος.
«Η πανδημία μας δίδαξε ένα σκληρό μάθημα: η πρόσβαση σε κρίσιμα αγαθά δεν είναι απλώς ζήτημα εμπορικής αποτελεσματικότητας. Είναι βασικά ζήτημα ασφάλειας. Και αυτό ισχύει κατεξοχήν για τα φάρμακα», τόνισε.
«Σε μια περίοδο γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η παραγωγή φαρμάκων δεν είναι μόνο ζήτημα οικονομικής ανταγωνιστικότητας. Είναι ζήτημα στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης και ασφάλειας των πολιτών της», πρόσθεσε.
Η Ελλάδα ως «συνδιαμορφωτής» βιομηχανικής στρατηγικής
Ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει πλέον να λειτουργεί ως παθητικός αποδέκτης της ευρωπαϊκής βιομηχανικής στρατηγικής, αλλά να διεκδικεί ενεργό ρόλο στον σχεδιασμό της.
«Η Ελλάδα δεν πρέπει και δεν είναι πλέον παθητικός αποδέκτης της ευρωπαϊκής βιομηχανικής στρατηγικής. Μπορεί και καθίσταται ενεργός συνδιαμορφωτής της», δήλωσε.
«Μπορεί να διεκδικήσει μεγαλύτερο ρόλο στην ευρωπαϊκή παραγωγή φαρμάκων. Και οι “εθνικοί μας πρωταθλητές” μπορούν να καταστήσουν εαυτούς “Ευρωπαίους πρωταθλητές”. Και θα τους βοηθήσουμε για να το πετύχουν», πρόσθεσε.
Ως στοιχεία που στηρίζουν τη διεκδίκηση αυτού του ρόλου ανέφερε τη γεωγραφική θέση της χώρας, το επιστημονικό δυναμικό και τη βιομηχανική υποδομή.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο υπουργός έθεσε το ερώτημα πώς φαντάζεται κανείς την ελληνική φαρμακοβιομηχανία σε δέκα χρόνια: «Πιστεύω ότι μπορούμε να σκεφτούμε φιλόδοξα: να αποτελέσει η Ελλάδα ένα από τα σημαντικά ευρωπαϊκά κέντρα φαρμακευτικής παραγωγής, έρευνας και καινοτομίας. Υπάρχουν ήδη οι επιχειρήσεις, οι άνθρωποι, η τεχνογνωσία», υπογράμμισε. Και κατέληξε διαπιστώνοντας πως «Η ελληνική φαρμακοβιομηχανία είναι ήδη ένα από τα πιο επιτυχημένα παραδείγματα αυτής της Ελλάδας. Ένας κλάδος που απέδειξε ότι η ελληνική παραγωγή μπορεί να πρωταγωνιστεί διεθνώς και έχει όλες τις προϋποθέσεις να πετύχει ακόμη περισσότερα», όπως δήλωσε.
