Η παρούσα ενεργειακή κρίση έβγαλε στο φως ένα λάθος στρατηγικής σημασίας που ξεκινά από το πρόσφατο παρελθόν. Λάθη στον σχεδιασμό, στον προγραμματισμό, στην αξιολόγηση πιθανών κινδύνων καθώς και την αδυναμία αξιοποίησης των συγκριτικών μας πλεονεκτημάτων. Από Σαουδική Αραβία των ΑΠΕ κατά Τζέρεμι Ρίφκιν φτάσαμε να εξαρτόμαστε ενεργειακά από το ρωσικό αέριο και από εισαγωγές ρεύματος από όμορα κράτη της Βαλκανικής.
Τίθεται ξεκάθαρα το ερώτημα ύπαρξης ή μη σκοπιμοτήτων, ύπαρξης ή μη ευνοούμενων από τις ακολουθούμενες πολιτικές στην ενέργεια. Το δημόσιο συμφέρον σίγουρα δεν υπηρετήθηκε – είναι δε τέτοιας κλίμακας η αστοχία που αναρωτιέται κανείς μήπως υπηρετήθηκε αλλότριο.
Το γεγονός πως συνολικά φαίνεται πως απέτυχε η ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης – τουλάχιστον στα ζητήματα εξάρτησης και ακόλουθων γεωπολιτικών κινδύνων – δεν σημαίνει ότι υπάρχουν ελαφρυντικά για τις τελευταίες ελληνικές κυβερνήσεις. Φάνηκε επίσης πως ζητήματα στρατηγικής σημασίας δεν αντιμετωπίζονται ως τέτοια. Αναφέρομαι στην βεβιασμένη απόφαση για την απολιγνιτοποίηση του ενεργειακού μίγματος της Ελλάδας χωρίς καμία προετοιμασία, χωρίς ωριμότητα, χωρίς εναλλακτικές.
Είναι γεγονός πως την περίοδο 2010-2014 στην Ελλάδα είχαμε την μεγαλύτερη παγκόσμια αύξηση σε φωτοβολταϊκά όμως σήμερα, είναι ιστορική και γεωπολιτική αναγκαιότητα η εκμετάλλευση των ελληνικών κοιτασμάτων σε Ιόνιο και νότια Κρήτη. Έχουμε τη δυνατότητα μαζί με τους αγωγούς (East Med, IGB, TAP), τις πλωτές μονάδες αποθήκευσης και επαναεριοποίησης του υγροποιημένου φυσικού αερίου και τις υποδομές της Ρεβυθούσας, να αναβαθμίσουμε τον ρόλο της Ελλάδας ως μια χώρα κλειδί τόσο στο ζήτημα της απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο όσο όμως και στην υπόθεση της πράσινης μετάβασης. Υπάρχουν μάλιστα εκτιμήσεις που θέλουν τους αγωγούς και τα κοιτάσματα της Ελλάδας να μπορούν να τροφοδοτήσουν την ΕΕ με το 20% της συνολικής ποσότητας του ρωσικού αερίου – εξαιρετικά υψηλό για μια χώρα όπως η Ελλάδα.
Μόλις πρόσφατα ο Έλληνας πρωθυπουργός ζήτησε να υπάρξει συντονισμένη απάντηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για το ζήτημα της ενεργειακής κρίσης, ειδάλλως ισχυρίζεται ότι θα προχωρήσει σε εθνικές στρατηγικές. Όμως αυτό θα έπρεπε να είχε πράξει από το 2019, ή έστω μέσα στο 2021 και όχι σήμερα ασθμαίνοντας και με ένα δυσβάστακτο οικονομικό κόστος για βιομηχανία και νοικοκυριά να ζητά συλλογικές λύσεις.
Πέραν όμως από τους χάρτες της Ανατολικής Μεσογείου, τους χάρτες κοιτασμάτων, τους αγωγούς, τα ποντισμένα καλώδια σύνδεσης κρατών και την γεωπολιτική και γεωστρατηγική συζήτηση, η Ελλάδα χρειάζεται βραχυπρόθεσμα μέτρα άμεσης απόδοσης. Δυστυχώς για τον Έλληνα η δυνητικά πλεονεκτική θέση της χώρας μεταφράζεται σε ένα δυσβάσταχτο ενεργειακό κόστος που μπορεί να αγγίζει και το 30% του μηνιαίου εισοδήματος.
- Αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης με εμπροσθοβαρή μέτρα ενεργειακής στήριξης.
- Ενίσχυση του προγράμματος «Εξοικονομώ κατ΄Οικόν» με περισσότερους πόρους και περισσότερους ωφελούμενους.
- Κίνητρα για την τοποθέτηση ηλιακού θερμοσίφωνα σε όσο το δυνατόν περισσότερα ελληνικά σπίτια γίνεται. Επιδότηση εγκατάστασης ή αντικατάστασης παλαιού πάνω από 50%. Οι ηλιακοί θερμοσίφωνες φτιάχνονται στην Ελλάδα από μικρομεσαίες επιχειρήσεις που απασχολούν σχεδόν 4000 εργαζόμενους και μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση κατανάλωσης κατά 20%. Αντί επιδότησης λευκών συσκευών που παράγονται στο εξωτερικό – εδώ και τώρα ηλιακό.
- Τοποθέτηση φωτοβολταϊκών σε όλα τα δημόσια κτίρια μαζί με την ενεργειακή – βιοκλιματική τους αναβάθμιση. Προτεραιότητα στα σχολεία.
Προοδευτική πολιτική σήμερα σημαίνει εθνική στρατηγική, αξιοποίηση όλων των συγκριτικών πλεονεκτημάτων, επένδυση στις υποδομές, δημιουργία μέσω των μεγάλων στόχων πράσινης μετάβασης και ενεργειακής ανεξαρτησίας νέων καλοπληρομένων θέσεων εργασίας για τους Έλληνες και αναβάθμιση της θέσης της χώρας στο νέο ενεργειακό χάρτη που διαμορφώνεται.





