Στο «τουρκολιβυκό μνημόνιο» και στα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, αναφέρθηκε σε ομιλία του με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη, πρέσβης Κωνσταντίνος Κούτρας.
Ο Έλληνας Γενικός Πρόξενος υποστήριξε ότι οι τουρκικές διεκδικήσεις δεν στηρίζονται στο διεθνές δίκαιο και επέκρινε την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης.
Παράλληλα, συνέδεσε την πολιτική της Τουρκίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με τη σημερινή στάση ορισμένων συμμάχων έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου.
Η ομιλία πραγματοποιήθηκε στο Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη, μετά την πανηγυρική δοξολογία στον Ιερό Καθεδρικό Ναό Εισοδίων της Θεοτόκου Πέραν και την κατάθεση στεφάνου, παρουσία μελών της ομογένειας, Ελλήνων επισκεπτών, εκπαιδευτικών και μαθητών των ομογενειακών σχολείων. Η εκδήλωση περιλάμβανε επιμνημόσυνη δέηση υπέρ των πεσόντων και τήρηση ενός λεπτού σιγής, ενώ ολοκληρώθηκε με τους παρευρισκομένους να ψάλλουν από κοινού τον Εθνικό Ύμνο.
Οι τουρκικές διεκδικήσεις και η στάση των συμμάχων
Αναφερόμενος στις προτροπές των σημερινών συμμάχων της Ελλάδας για επίλυση των διαφορών με την Τουρκία, ο κ. Κούτρας αμφισβήτησε τη νομική βάση των τουρκικών διεκδικήσεων και έθεσε το ζήτημα της στάσης τρίτων χωρών.
«Τι άραγε εννοούν όταν μας παροτρύνουν “να τα βρούμε με την Τουρκία”; Όταν μας παροτρύνουν να συζητήσουμε τις τουρκικές απαιτήσεις, οι οποίες είναι έωλες και δεν εδράζονται στο Διεθνές Δίκαιο;» αναρωτήθηκε.
Ο γενικός πρόξενος αναφέρθηκε επίσης σε συμμάχους και εταίρους που, κατά την εκτίμησή του, δεν διαχωρίζουν τις ευθύνες των εμπλεκόμενων πλευρών. «Υπάρχουν και σήμερα σύμμαχοι και εταίροι που παριστάνουν τον επιτήδειο ουδέτερο και κρατούν ίσες αποστάσεις μεταξύ θύτη και θύματος. Σε θέματα που αφορούν στην Ελλάδα και στην Κύπρο» υπογράμμισε.
Το «τουρκολιβυκό μνημόνιο» και τα ελληνικά νησιά
Ο κ. Κούτρας αναφέρθηκε στην έγκριση του «τουρκολιβυκού μνημονίου» του 2019 από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης, στις 20 Οκτωβρίου 2026, χαρακτηρίζοντάς το «ανυπόστατο, ψευδεπίγραφο, παράνομο και εξόχως προκλητικό».
Σύμφωνα με τον Έλληνα διπλωμάτη, η τουρκολιβυκή προσέγγιση στην οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών παρακάμπτει τα δικαιώματα ελληνικών νησιών.
«Η κεντρική λογική της Άγκυρας και της Λιβύης δεν είναι ότι τα ελληνικά νησιά (Κρήτη, Κάσος, Κάρπαθος, Ρόδος) δεν υπάρχουν φυσικά στον χάρτη, αλλά ότι δεν δικαιούνται καθόλου υφαλοκρηπίδα και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) πέραν των 6 ναυτικών μιλίων των χωρικών τους υδάτων» ανέφερε και πρόσθεσε πως «εξαφανίζοντας νομικά τις θαλάσσιες ζώνες των νησιών, η Τουρκία και η Λιβύη ισχυρίζονται ότι οι ηπειρωτικές τους ακτές προβάλλονται ανεμπόδιστα η μία απέναντι στην άλλη».
Ο κ. Κούτρας υποστήριξε ότι η χάραξη του μνημονίου δημιουργεί έναν «θαλάσσιο διάδρομο μεταξύ νοτιοδυτικής Τουρκίας και ανατολικής Λιβύης, ο οποίος παρακάμπτει την ανατολική Κρήτη, την Κάσο, την Κάρπαθο και τη Ρόδο».
Οι αναφορές στις ΗΠΑ και στον ΟΗΕ
Σχετικά με τις διεθνείς αντιδράσεις στην έγκριση του μνημονίου, ο γενικός πρόξενος επικαλέστηκε τοποθέτηση της Ουάσιγκτον.
«Βέβαια, η Ελλάδα δεν μένει άπραγη. Την απόφαση κύρωσης του ψευδεπίγραφου τουρκο-λιβυκού μνημονίου καταδίκασαν οι ΗΠΑ με διορθωτική δήλωσή τους» υπογράμμισε.
Ο κ. Κούτρας αναφέρθηκε ακόμη στην κοινή δήλωση της Ελλάδας, της Κύπρου, της Αιγύπτου, του Μπαχρέιν, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την οποία, όπως είπε, ανέγνωσε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης.
Πρόσθεσε ότι υπήρξε αντίδραση και από τον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, καταλήγοντας με τη φράση «Και έπεται συνέχεια».
Η Τουρκία κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
Στο ιστορικό μέρος της ομιλίας του, ο Έλληνας γενικός πρόξενος αναφέρθηκε στην πολιτική ουδετερότητας που ακολούθησε η Τουρκία κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
«Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η επίσημη Τουρκία ακολούθησε μια πολιτική που οι ιστορικοί ονομάζουν “επιτήδεια ουδετερότητα”» ανέφερε.
Υποστήριξε ότι η Άγκυρα δεν ανταποκρίθηκε στις συμμαχικές δεσμεύσεις της, αναφέρθηκε στο Σύμφωνο Φιλίας και Μη Επίθεσης που υπέγραψε με τη ναζιστική Γερμανία τον Ιούνιο του 1941 και στις εξαγωγές χρωμίου προς τη γερμανική πολεμική βιομηχανία μέχρι το 1944.
Υπενθύμισε επίσης ότι η Τουρκία κήρυξε τον πόλεμο στη Γερμανία και την Ιαπωνία στις 23 Φεβρουαρίου 1945, λίγο πριν από τη λήξη της προθεσμίας για τη συμμετοχή στα ιδρυτικά μέλη του ΟΗΕ.
Η συμβολή των Ελλήνων της Πόλης το 1940
Ο κ. Κούτρας αναφέρθηκε επίσης στη συμμετοχή Κωνσταντινουπολιτών στον πόλεμο του 1940.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, περίπου 400 έως 600 Έλληνες της Πόλης αναχώρησαν από τον σιδηροδρομικό σταθμό του Σίρκετζι για να πολεμήσουν στο Αλβανικό Μέτωπο. Ορισμένοι συμμετείχαν αργότερα στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις της Μέσης Ανατολής, στο Ελ Αλαμέιν και στο Ρίμινι.
Ο γενικός πρόξενος αναφέρθηκε επίσης στην επιστράτευση μελών των μη μουσουλμανικών μειονοτήτων της Τουρκίας το 1941 και στην επιβολή του Φόρου Περιουσίας, γνωστού ως «Βαρλίκι», το 1942.
Κλείνοντας, συνέδεσε την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου με τη σημερινή υπεράσπιση της ελληνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων, δηλώνοντας ότι ο ελληνικός λαός είναι έτοιμος να απαντήσει με ένα νέο «ΟΧΙ» σε κάθε προσπάθεια αμφισβήτησής τους.
