Μήνυμα προς την Τουρκία για τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών μελών της ΕΕ στέλνει η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ και αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κάγια Κάλλας, απαντώντας σε ερώτηση του επικεφαλής της ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ και αντιπροέδρου της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Γιάννη Μανιάτη, σχετικά με το «σχεδιαζόμενο τουρκικό νομοσχέδιο για τη “Γαλάζια Πατρίδα”», όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.
Στην απάντησή της, η κ. Κάλλας αναφέρει ότι «η Επιτροπή παρακολουθεί τις πληροφορίες σχετικά με την προετοιμασία του νομοσχεδίου», επισημαίνοντας ότι «η Επιτροπή παρακολουθεί στενά τα δημοσιεύματα και τις δηλώσεις των μέσων ενημέρωσης που αναφέρονται στις προετοιμασίες για την υποβολή, στη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση, νομοσχεδίου σχετικά με τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας».
Θέτει μάλιστα την «αποχή» της Τουρκίας από «μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών μελών» ως απαραίτητη προϋπόθεση «για την ανάπτυξη μιας συνεργατικής και αμοιβαία επωφελούς σχέσης μεταξύ της ΕΕ και της Τουρκίας».
Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, «ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η σαφής αναφορά της Ύπατης Εκπροσώπου στις υποχρεώσεις της Τουρκίας έναντι του διεθνούς δικαίου, των διεθνών συμφωνιών και των σχέσεων καλής γειτονίας, όπου σημειώνει ότι “η ΕΕ έχει επανειλημμένα καταστήσει σαφές ότι αναμένεται από την Τουρκία να επιδείξει αταλάντευτη προσήλωση στις σχέσεις καλής γειτονίας, στις διεθνείς συμφωνίες και στην ειρηνική διευθέτηση των διαφορών”».
Η κ. Κάλας υπογραμμίζει ακόμη ότι η ΕΕ «παραμένει προσηλωμένη στην υπεράσπιση των συμφερόντων της και των συμφερόντων των κρατών μελών της, καθώς και στην προάσπιση της περιφερειακής σταθερότητας» και «στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ αποδίδει ύψιστη σημασία στη διασφάλιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των κρατών μελών, με πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας».
Επιπλέον, σε συνέχεια της ερώτησης του Γ. Μανιάτη σχετικά με την πιθανή χρήση ευρωπαϊκών πόρων στη συγγραφή του νομοσχεδίου, η Ύπατη Εκπρόσωπος αναφέρει ότι «το Κέντρο Περιφερειακής Δραστηριότητας για την Κλιματική Αλλαγή CC/RAC, το οποίο φέρεται να έχει συμμετάσχει στην προετοιμασία του νομοσχεδίου “δεν δημιουργήθηκε σε συνεργασία με την ΕΕ ιδιαιτέρως, χρηματοδοτείται πλήρως από άμεσες τουρκικές συνεισφορές”».
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης του κ. Μανιάτη και της απάντησης της Ύπατης Εκπροσώπου, όπως κοινοποιούνται με την ανακοίνωση:
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-002053/2026 προς την Επιτροπή,
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Γιάννης Μανιάτης (S&D)
Κατάθεση: 19.5.2026
Η Τουρκία ετοιμάζει νομοσχέδιο για τη διεκδίκηση θαλάσσιας δικαιοδοσίας σε περιοχές του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου, στηριζόμενη στον νομικά αβάσιμο τουρκικό ισχυρισμό ότι τα νησιά δεν μπορούν να έχουν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, σε πλήρη αντίθεση με την Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Στο νομοσχέδιο έχει συμβάλει το εθνικό κέντρο DEHUKAM του Πανεπιστημίου της Άγκυρας, στην οργανωτική δομή του οποίου περιλαμβάνεται το κέντρο περιφερειακής δραστηριότητας για την κλιματική αλλαγή (Climate Change Regional Activity Centre, CC/RAC), του ΟΗΕ, ενώ μέχρι πρόσφατα διευθυντής του CC/RAC και CEO του DEHUCAM ήταν το ίδιο πρόσωπο. Σύμφωνα με το DEHUKAM, η Τουρκία σε συνεργασία με την ΕΕ παρουσίασαν την πρόταση δημιουργίας του CC/RAC, την οποία ενέκριναν ομόφωνα τα Μέρη της Σύμβασης της Βαρκελώνης στις 6 Δεκεμβρίου 2023.
Ερωτάται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή:
Έχει ελέγξει εάν το CC/RAC συνέβαλε στην εκπόνηση του εν λόγω νομοσχεδίου;
Μπορεί να διαβεβαιώσει ότι δεν έχουν διατεθεί ευρωπαϊκοί τεχνικοί, οικονομικοί ή ανθρώπινοι πόροι στο CC/RAC, που ενδεχομένως συνέβαλαν στην προετοιμασία από το DEHUCAM του παράνομου θαλάσσιου χωροταξικού της Τουρκίας;
Εξακολουθεί να στηρίζει την απόφαση του 2023 για το CC/RAC, παρά τη σχέση του με το DEHUCAM, του οποίου οι θέσεις δημόσια αντιστρατεύονται το ευρωπαϊκό κεκτημένο, όπως την UNCLOS
Απάντηση της ύπατης εκπροσώπου / αντιπροέδρου κ. Kallas εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Απάντηση (3.8.2026)
Η Επιτροπή παρακολουθεί στενά τα δημοσιεύματα και τις δηλώσεις των μέσων ενημέρωσης που αναφέρονται στις προετοιμασίες για την υποβολή, στη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση, νομοσχεδίου σχετικά με τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας.
Το περιεχόμενο του εν λόγω νομοσχεδίου δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Η Επιτροπή δεν σχολιάζει δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης.
Το Κέντρο Περιφερειακής Δραστηριότητας για την Κλιματική Αλλαγή (CC/RAC), το οποίο δεν δημιουργήθηκε σε συνεργασία με την ΕΕ ιδιαιτέρως, χρηματοδοτείται πλήρως από άμεσες τουρκικές συνεισφορές. Μετά την εντολή που αποφασίστηκε κατά την τελευταία διάσκεψη των μερών (COP) τον Δεκέμβριο του 2025, οι εργασίες της CC/RAC θα εποπτεύονται από τα σημεία επαφής για την κλιματική αλλαγή.
Η ΕΕ έχει επανειλημμένα καταστήσει σαφές ότι αναμένεται από την Τουρκία να επιδείξει αταλάντευτη προσήλωση στις σχέσεις καλής γειτονίας, στις διεθνείς συμφωνίες και στην ειρηνική διευθέτηση των διαφορών.
Η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στην υπεράσπιση των συμφερόντων της και των συμφερόντων των κρατών μελών της, καθώς και στην προάσπιση της περιφερειακής σταθερότητας. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ αποδίδει ύψιστη σημασία στη διασφάλιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των κρατών μελών, με πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η αποχή από μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών μελών αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διασφάλιση ενός σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος στην Ανατολική Μεσόγειο. Είναι επίσης απαραίτητη για την ανάπτυξη μιας συνεργατικής και αμοιβαία επωφελούς σχέσης μεταξύ της ΕΕ και της Τουρκίας.
