Τη θέση ότι η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών συνέβαλε καθοριστικά στη μετατόπιση της μεταναστευτικής πολιτικής τόσο της Ευρώπης όσο και της Ελλάδας προς αυστηρότερη κατεύθυνση, εξέφρασε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, σε συνέντευξή του στο αμερικανικό Breitbart News.
Ο κ. Πλεύρης αναφέρθηκε εκτενώς στη μεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, στη λειτουργία των δομών φιλοξενίας και κράτησης, στον φράχτη του Έβρου, στις επιστροφές μεταναστών, στη συνεργασία και την αλληλεγγύη στην Ευρώπη για το μεταναστευτικό, αλλά και στην ανάγκη αντιμετώπισης των διακινητών και των «παραθύρων» της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής νομοθεσίας.
Ο Τραμπ και η αλλαγή της μεταναστευτικής πολιτικής
Ο Θάνος Πλεύρης χαρακτήρισε ως σημαντικότερο επίτευγμα του Ντόναλντ Τραμπ την αλλαγή της μεταναστευτικής πολιτικής στις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι αυτή επηρέασε άμεσα και την Ευρώπη.
«Για μένα, το καλύτερο πράγμα που έκανε ο πρόεδρος Τραμπ είναι η αλλαγή της μεταναστευτικής πολιτικής στις ΗΠΑ και επίσης στην Ευρώπη», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον κ. Πλεύρη, η προηγούμενη αμερικανική πολιτική επί Τζο Μπάιντεν είχε συμβάλει στη διατήρηση μιας πιο ανοιχτής προσέγγισης στο μεταναστευτικό στην Ευρώπη. Αντίθετα, η επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο και η υιοθέτηση αυστηρότερων μέτρων δημιούργησαν, κατά την εκτίμησή του, ένα νέο διεθνές πολιτικό περιβάλλον.
Ο υπουργός υποστήριξε ακόμα ότι η αλλαγή αυτή είναι εμφανής σε χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ολλανδία, η Δανία και η Σουηδία, όπου, όπως είπε, η κοινή γνώμη έχει στραφεί προς αυστηρότερες πολιτικές.
«Το μήνυμα από τους πολίτες μας είναι ξεκάθαρο: Φτάνει πια», είπε χαρακτηριστικά.
Η Ελλάδα εφαρμόζει «αυστηρή αλλά δίκαιη» πολιτική
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη είχε θέσει από την πρώτη ημέρα της ανάληψης της εξουσίας, το 2019, ως προτεραιότητα την αυστηρότερη διαχείριση του μεταναστευτικού.
«Αυτή είναι η πολιτική του Κυριάκου Μητσοτάκη. Έχουμε μια αυστηρή αλλά δίκαιη πολιτική», δήλωσε.
Συνέδεσε παράλληλα την αλλαγή αυτή με τη δραματική εμπειρία της Ελλάδας κατά την περίοδο της μεγάλης μεταναστευτικής κρίσης. Όπως ανέφερε, το 2015, επί κυβέρνησης Αλέξη Τσίπρα, έφτασαν στην Ελλάδα περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι.
«Είχαμε, μόνο σε ένα έτος, το 2015, ένα εκατομμύριο αφίξεις», είπε. «Μπορείτε να καταλάβετε τι σημαίνει αυτό για μια χώρα δέκα εκατομμυρίων ανθρώπων;» πρόσθεσε.
Ο υπουργός υποστήριξε ακόμα ότι η εμπειρία εκείνης της περιόδου αποτέλεσε έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η κυβέρνηση Μητσοτάκη προχώρησε σε αυστηρότερη πολιτική ελέγχου των συνόρων και του ασύλου.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στον ρόλο που είχαν κατά το παρελθόν μη κυβερνητικές οργανώσεις που τάσσονταν υπέρ μιας πιο ανοιχτής μεταναστευτικής πολιτικής.
«Ήθελαν, για παράδειγμα, ανοιχτά σύνορα ή έλεγαν ότι οι πρόσφυγες και οι μετανάστες έχουν το δικαίωμα να πάνε σε άλλες χώρες», είπε, χαρακτηρίζοντας αυτή την προσέγγιση «τεράστιο πρόβλημα για τη μεταναστευτική πολιτική στην Ευρώπη».
Το νέο σύστημα: άσυλο, ανοιχτές δομές και κράτηση
Ο Θάνος Πλεύρης παρουσίασε και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το νέο σύστημα που εφαρμόζει η Ελλάδα.
Κατά την περιγραφή του, υπάρχουν 33 εγκαταστάσεις σε ολόκληρη τη χώρα, τις οποίες το υπουργείο παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο από το επιχειρησιακό κέντρο «Κένταυρος» στην Αθήνα. «Αυτό είναι το war room που έχουμε», είπε χαρακτηριστικά. «Έχουμε 33 εγκαταστάσεις. Αυτό σημαίνει ότι 24/7 βλέπουμε ακριβώς τι συμβαίνει» σημείωσε.
Ο υπουργός εξήγησε ότι, με βάση τη νέα νομοθεσία από τον Σεπτέμβριο του 2025, οι άνθρωποι που φτάνουν στην Ελλάδα διακρίνονται ουσιαστικά σε δύο κατηγορίες.
Όσοι θεωρείται ότι έχουν προσφυγικό προφίλ οδηγούνται σε ανοικτές δομές και μπορούν, εφόσον λάβουν άσυλο, να εργαστούν στην Ελλάδα. Ο κ. Πλεύρης υπολόγισε αυτή την κατηγορία στο 30%. Για το υπόλοιπο 70%, ανέφερε ότι πρόκειται κυρίως για ανθρώπους που προέρχονται από χώρες τις οποίες η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί ασφαλείς, όπως το Μπανγκλαντές, το Πακιστάν και η Αίγυπτος.
«Το 70% είναι μετανάστες που δεν έχουν προσφυγικό προφίλ», είπε. «Έρχονται από ασφαλείς χώρες όπως το Μπανγκλαντές, το Πακιστάν ή η Αίγυπτος. Οπότε τους θέτουμε υπό κράτηση μέσω του νέου νόμου» υπογράμμισε. Όπως τόνισε, οι συγκεκριμένοι άνθρωποι μπορούν να υποβάλουν αίτηση ασύλου, αλλά παραμένουν σε καθεστώς κράτησης μέχρι να εξεταστεί η αίτησή τους.
Σε περίπτωση απόρριψης, προβλέπεται ποινή φυλάκισης από δύο έως πέντε χρόνια, ενώ παράλληλα παρέχεται η δυνατότητα οικειοθελούς επιστροφής στη χώρα καταγωγής. «Αν η αίτηση ασύλου απορριφθεί, έχουμε νέα νομοθεσία που σημαίνει ότι τους βάζουμε από δύο έως πέντε χρόνια στη φυλακή. Μετά από αυτό, τους στέλνουμε πίσω. Αλλά τους δίνουμε επίσης την ευκαιρία, αν θέλουν να αποφύγουν τα δύο έως πέντε χρόνια στη φυλακή, να επιστρέψουν εθελοντικά στη χώρα καταγωγής τους», ανέφερε.
Οι επιστροφές και η μείωση των αφίξεων
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η νέα νομοθεσία έχει ήδη επηρεάσει σημαντικά τον αριθμό των ανθρώπων που επιλέγουν να επιστρέψουν στις χώρες καταγωγής τους. Όπως είπε, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 καταγράφηκε αύξηση κατά 40% των επιστροφών, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο, ως αποτέλεσμα της εφαρμογής της νέας πολιτικής.
Έδωσε μάλιστα ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τις αφίξεις από την Αίγυπτο μέσω Λιβύης. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, υπήρξαν 3.200 παράνομες αφίξεις και μόλις 69 επιστροφές.
Το πρώτο εξάμηνο του 2026, αντίθετα, οι αφίξεις μειώθηκαν στις 802, ενώ οι επιστροφές αυξήθηκαν στις 330. «Από 3.200 κατεβήκαμε στις 800», είπε, υποστηρίζοντας ότι η νέα πολιτική στέλνει ένα σαφές μήνυμα σε όσους εξετάζουν το ενδεχόμενο να ταξιδέψουν παράνομα προς την Ελλάδα.
Ο φράχτης στον Έβρο
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Θάνος Πλεύρης στον φράχτη του Έβρου, τον οποίο συνέκρινε με το τείχος που έχει κατασκευαστεί στα σύνορα των ΗΠΑ με το Μεξικό. «Χωρίς τον φράχτη θα έχουμε χιλιάδες μετανάστες», δήλωσε.
Σύμφωνα με τον υπουργό, η αποτελεσματικότητα ενός χερσαίου συνόρου εξαρτάται από τον συνδυασμό φυσικού εμποδίου, στρατού και αστυνομίας. «Είναι πολύ σημαντικό», είπε για τον φράχτη. «Αν δείτε τον φράχτη, όταν έχεις χερσαία σύνορα, με φράχτη, στρατιώτες και αστυνομικούς, μπορείς να έχεις μηδενικές ροές».
Ο ίδιος υπενθύμισε την κρίση του 2020, όταν, όπως ανέφερε, περίπου 20.000 άνθρωποι επιχειρούσαν να περάσουν τα σύνορα μέσα σε μία ημέρα. «Προσπάθησαν, τουλάχιστον 20.000 μετανάστες, να έρθουν σε μία ημέρα», είπε, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση αντίστοιχη με αυτή που αντιμετωπίζει σήμερα η Ισπανία στη Θέουτα. Κατά τον Πλεύρη, ο φράχτης έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση εκείνης της κρίσης.
Η Ισπανία, οι 1,2 εκατομμύρια αιτήσεις και το «pull factor»
Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε και στην κατάσταση στην Ισπανία και στη διαφορετική προσέγγιση της Μαδρίτης.
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε απέναντι στη δυνατότητα που δόθηκε σε παράτυπους μετανάστες να αποκτήσουν νόμιμα έγγραφα υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, εφόσον παραμείνουν στη χώρα και βρουν εργασία.
«Για εμάς αυτό ήταν μεγάλο πρόβλημα, γιατί αποτελεί παράγοντα έλξης», είπε. Σύμφωνα με τον ίδιο, η συγκεκριμένη πολιτική μπορεί να λειτουργήσει ως «μαγνήτης» για νέες μεταναστευτικές ροές. «Αν μπορείς να επιλέξεις μια χώρα για να πας, είναι μαγνήτης», ανέφερε.
Ο Πλεύρης υποστήριξε ότι στην Ισπανία υπάρχουν πλέον 1,2 εκατομμύρια αιτήσεις από παράτυπους μετανάστες που επιθυμούν να αποκτήσουν νόμιμα έγγραφα, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες πολιτικές δημιουργούν κίνητρα για νέες αφίξεις. Παρά τις διαφωνίες, τόνισε ότι η Ελλάδα επιθυμεί τη στήριξη της Ισπανίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
«Θέλουμε να υποστηρίξουμε την Ισπανία», είπε. «Γιατί είναι κάτι που κανείς δεν θέλει να αντιμετωπίζει». Όπως σημείωσε, η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιταλία, η Κύπρος και η Μάλτα συνεργάζονται στο πλαίσιο του Med-5, αντιμετωπίζοντας παρόμοιες προκλήσεις στη Μεσόγειο. Ο Πλεύρης υπογράμμισε ότι, παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των 27 κρατών-μελών της ΕΕ, υπάρχει πλέον μεγαλύτερη συμφωνία ως προς την ανάγκη αυστηρότερης μεταναστευτικής πολιτικής.
Ανάγκη για αντιμετώπιση των διακινητών
Ένα ακόμη ζήτημα που έθεσε ο υπουργός ήταν η δράση των διακινητών, τους οποίους περιέγραψε ως ανθρώπους που αναζητούν διαρκώς τα κενά της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής προκειμένου να τα εκμεταλλευτούν. «Οι διακινητές προσπαθούν να βρουν τα κενά που έχουμε», ανέφερε. Έφερε ως παράδειγμα την προηγούμενη ευρωπαϊκή πολιτική για τους ανήλικους, σύμφωνα με την οποία ένας ανήλικος δεν μπορούσε να τεθεί υπό κράτηση.
«Τι προέβλεπε η πολιτική; Ότι αν είσαι ανήλικος, δεν μπορούμε να σε θέσουμε υπό κράτηση και είσαι ελεύθερος», είπε. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι διακινητές άρχισαν να ενθαρρύνουν οικογένειες να στέλνουν στην Ευρώπη παιδιά ηλικίας 16 ή 17 ετών, καθώς αυτά μπορούσαν να επωφεληθούν από το συγκεκριμένο καθεστώς. Ο Πλεύρης υποστήριξε ότι η ελληνική κυβέρνηση χρειάστηκε να αντιμετωπίσει και αυτό το κενό.
Παράλληλα, έκανε λόγο για τις επικίνδυνες συνθήκες των θαλάσσιων ταξιδιών από τη Λιβύη προς την Κρήτη ή την Ιταλία. «Οι διακινητές βάζουν πρόσφυγες και μετανάστες στις βάρκες. Το ταξίδι από τη Λιβύη στην Κρήτη ή από τη Λιβύη στην Ιταλία είναι ένα πολύ δύσκολο ταξίδι. Βλέπουμε τις μικρές βάρκες που χρησιμοποιούν. Δεν ενδιαφέρονται καθόλου για την ευημερία των μεταναστών ή των προσφύγων», είπε. Ο υπουργός υποστήριξε ακόμη ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν συλλαμβάνονται διακινητές, διαπιστώνεται σύνδεση με δικηγόρους που εκπροσωπούν οργανώσεις οι οποίες τάσσονται υπέρ μιας πιο ανοιχτής μεταναστευτικής πολιτικής.
Ελλάδα και ΗΠΑ: στενότερη συνεργασία στο μεταναστευτικό
Ο Θάνος Πλεύρης αναφέρθηκε τέλος στη συνεργασία Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών στον τομέα του ασύλου. «Τώρα έχουμε μεγάλη συνεργασία και έχουμε επίσης ένα μνημόνιο κατανόησης για το σύστημα ασύλου μας με το δικό σας σύστημα ασύλου και παίρνουμε τις βέλτιστες πρακτικές», ανέφερε.
