Η Ελλάδα κατέθεσε πρόταση για νέο ίδιο πόρο της ΕΕ μέσω της αξιοποίησης του ευρωπαϊκού ραδιοφάσματος.
Η πρόταση, που επεξεργάστηκε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, προβλέπει τη δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου για την αξιοποίηση του ραδιοφάσματος, με την ονομασία «European Spectrum Union». Την πρόταση παρουσίασε στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων ο υφυπουργός Εξωτερικών, Τάσος Χατζηβασιλείου.
Το ραδιοφάσμα αποτελεί σπάνιο δημόσιο πόρο στρατηγικής σημασίας, καθώς αποτελεί τη βάση των σημερινών δικτύων 5G και των μελλοντικών δικτύων 6G. Ωστόσο, η κατανομή και η χρήση του πραγματοποιούνται σήμερα κυρίως σε εθνικό επίπεδο.
Η ελληνική πρόταση επιδιώκει να αλλάξει αυτή την κατάσταση, αξιοποιώντας δύο σημαντικές αποφάσεις που η Ευρώπη θα κληθεί σύντομα να λάβει: την επικείμενη κατανομή του φάσματος για το 6G και, σταδιακά, την ανανέωση των υφιστάμενων αδειών 5G.
Ειδικότερα, για το 6G η ελληνική πρόταση προβλέπει τη διεξαγωγή 27 εθνικών δημοπρασιών, μία σε κάθε κράτος-μέλος, μέσα σε ένα συντονισμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Οι δημοπρασίες θα παραμείνουν εθνικές, αλλά θα διέπονται από κοινές ευρωπαϊκές αρχές ως προς τον χρόνο διεξαγωγής, τη διάρκεια των αδειών, τους τεχνικούς όρους και την κατανομή ενός προκαθορισμένου μέρους των εσόδων.
Ο στόχος είναι διπλός: αφενός να γίνει ένα ακόμη σημαντικό βήμα προς την ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς για τις υπηρεσίες συνδεσιμότητας, και αφετέρου να δημιουργηθούν νέοι πόροι για τις τεχνολογικές επενδύσεις της Ευρώπης.
Σύμφωνα με την πρόταση, μέρος των εσόδων από τις δημοπρασίες θα μπορούσε να αποτελέσει νέο Ίδιο Πόρο για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ (2028-2034), ενώ ένα άλλο μέρος θα μπορούσε, μέσω ευρωπαϊκού επενδυτικού μηχανισμού, να κατευθυνθεί σε στρατηγικές τεχνολογικές προτεραιότητες, όπως το 6G, η τεχνητή νοημοσύνη, οι υποδομές υπολογιστικής ισχύος, η ασφαλής συνδεσιμότητα και οι τηλεπικοινωνιακές υποδομές.
Η αρχική χρηματοδοτική κλίμακα της πρότασης εκτιμάται ενδεικτικά σε περίπου 12 έως 15 δισ. ευρώ. Όπως διευκρινίζεται, πρόκειται σε αυτή τη φάση για παραδοχή σχεδιασμού και όχι για επίσημη αποτίμηση ή πρόβλεψη, ενώ το ποσό δεν περιλαμβάνει ενδεχόμενη μελλοντική συνεισφορά από την ανανέωση επιλεγμένων δικαιωμάτων 5G.
Η ελληνική πρόταση αξιοποιεί, παράλληλα, την εμπειρία της ίδιας της Ελλάδας όπου το 25% των εσόδων από τις δημοπρασίες ραδιοφάσματος κατευθύνεται στο Επενδυτικό Ταμείο «Φαιστός», για την ανάπτυξη του τεχνολογικού οικοσυστήματος.
Στόχος της ελληνικής πρωτοβουλίας είναι, αφενός, να ενισχυθεί ο ευρωπαϊκός συντονισμός σε έναν στρατηγικής σημασίας πόρο και, αφετέρου, να αξιοποιηθεί μέρος της αξίας του ραδιοφάσματος για τη χρηματοδότηση των τεχνολογικών επενδύσεων της Ευρώπης.
Η ελληνική πρόταση κατατέθηκε ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η συζήτηση μεταξύ των κρατών-μελών για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034, ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Οκτωβρίου. Κατά τη χθεσινή συζήτηση στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, οι χώρες επανέλαβαν τις διαφορετικές θέσεις τόσο ως προς τις προτεραιότητες δαπανών όσο και ως προς τις πηγές εσόδων του επόμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού. Από την πλευρά της, η ιρλανδική Προεδρία επιδιώκει να διαμορφώσει ένα πρώτο «διαπραγματευτικό πλαίσιο» με αριθμητικά στοιχεία, ενόψει του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων της 13ης Οκτωβρίου, καλώντας παράλληλα τα κράτη-μέλη να αναζητήσουν τα σημεία ισορροπίας και να προχωρήσουν σε συμβιβασμούς.
Σε ό,τι αφορά τους νέους Ίδιους Πόρους, κανένα κράτος-μέλος δεν τάχθηκε ανοιχτά κατά της αναζήτησής τους, αν και υπάρχουν διαφορετικές απόψεις ως προς τις πηγές τους. Αρκετές χώρες εκφράζουν επιφυλάξεις ως προς τις προτεινόμενες πηγές εσόδων και το κατά πόσο θα πρέπει να μεταφέρονται εθνικά έσοδα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
