Στις γεωπολιτικές εξελίξεις στα Βαλκάνια μετά την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ αλλά και στον ρυθμό των ροών αλλοδαπών αναφέρεται σε συνέντευξή της στην «Political» η υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Σοφία Βούλτεψη.
«Η Ελλάδα είναι η χώρα της σταθερότητας και της προσήλωσης στο διεθνές δίκαιο, σε πείσμα όσων προσπαθούν να επωφεληθούν από τις διεθνείς κρίσεις και τις γεωπολιτικές αναταραχές και ανακατατάξεις», τόνισε χαρακτηριστικά, ενώ παράλληλα αναφέρθηκε στις προτεραιότητές της για το 2025 αλλά και στα Ελληνοτουρκικά.
Πρόσφατα γράψατε ένα άρθρο για την επιδημία του αναθεωρητισμού και της αλλαγής συνόρων στα Βαλκάνια. Πώς επηρεάζεται η γεωπολιτική σκακιέρα και ποια είναι η θέση της Ελλάδας;
Παρακολουθώντας τις γεωπολιτικές εξελίξεις, διαπιστώνουμε όλο και πιο συχνά ότι ένα κύμα αναθεωρητισμού εκδηλώνεται πλέον σε παγκόσμιο επίπεδο.
Το είδαμε με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, το βλέπουμε με τις πρόσφατες εξαγγελίες Τραμπ για τη Γροιλανδία και την Αρκτική, τον Καναδά και τη Διώρυγα του Παναμά, αλλά και με απόπειρα εξωθεσμικών παραγόντων να επηρεάσουν τις εκλογικές διαδικασίες στην Ευρώπη και στον κόσμο. Πρόσφατα η «επιδημία» αυτή έφτασε και στα Βαλκάνια, μια ευαίσθητη περιοχή που, όπως συνηθίζουμε να λέμε, παράγει περισσότερη Ιστορία από αυτήν που μπορεί να καταναλώσει.
Είναι γνωστή η διένεξη μεταξύ Βουλγαρίας και Βόρειας Μακεδονίας, με την πρώτη να παρεμποδίζει την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ της δεύτερης, απαιτώντας αλλαγές στο Σύνταγμα της γειτονικής χώρας ώστε να περιλαμβάνει και τη βουλγαρική μειονότητα. Ιδιαίτερη αίσθηση όμως έχουν προκαλέσει και οι πρόσφατες δηλώσεις του αρχηγού του υπερεθνικιστικού και φιλορωσικού κόμματος της Βουλγαρίας «Αναγέννηση» (Vazrazdane) Κοσταντίν Κοσταντίνοφ. Είπε λοιπόν ο Κοσταντίνοφ ότι οι θέσεις του προέδρου Τραμπ είναι «απολύτως δικαιολογημένες» και πως κάτι ανάλογο θα μπορούσε να συμβεί και στην περίπτωση της Βόρειας Μακεδονίας, η οποία πρέπει να ενωθεί (προσαρτηθεί) με τη Βουλγαρία, καθώς «δύο χώρες με κοινή ιστορία, κοινή καταγωγή, κοινή γλώσσα και λαό, όπως η Βουλγαρία και η Μακεδονία, πρέπει να γίνουν ένα κράτος».
Προχώρησε μάλιστα ακόμη περισσότερο, προσθέτοντας ότι και η Νότια Βεσσαραβία πρέπει να προσαρτηθεί στη Βουλγαρία, διότι, όπως επίσης είπε, «η Βεσσαραβία αποτελούσε τμήμα της Βουλγαρίας για 450 χρόνια. Οι Βούλγαροι είναι ο γεννήτωρ λαός στην περιοχή από τον 6ο αιώνα και σήμερα αποτελούν την πλειοψηφία του λαού εκεί. Αντιθέτως, η Ουκρανία περιλαμβάνει τη Νότια Βεσσαραβία εδώ και μόλις 34 χρόνια. Δεν υπάρχει τίποτε πιο φυσιολογικό από την ένωση της Βουλγαρίας με τη Μακεδονία σε μία χώρα και να επιστραφεί η Βεσσαραβία στη Βουλγαρία.
Η Ουκρανία καταρρέει και στο επόμενο συνέδριο ειρήνης θα αποφασίσουμε για το μέλλον της αποτυχημένης ουκρανικής κυριαρχίας. Η Βουλγαρία πρέπει να επιβεβαιώσει τις διεκδικήσεις της επί της Νότιας Βεσσαραβίας». Διαπιστώνουμε λοιπόν πόσο σημαντικό είναι το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι η χώρα της σταθερότητας και της προσήλωσης στο διεθνές δίκαιο, σε πείσμα όσων προσπαθούν να επωφεληθούν από τις διεθνείς κρίσεις και τις γεωπολιτικές αναταραχές και ανακατατάξεις.
Ποιος είναι ο ρυθμός των μεταναστευτικών ροών; Έχουν μειωθεί;
Το 2024 οι ροές ήταν ελαφρώς αυξημένες σε σχέση με το 2023. Αυτό αποδίδεται στο γεγονός ότι αυξήθηκαν οι ροές στα νότια θαλάσσια σύνορά μας, δηλαδή στην ανοιχτή θάλασσα, όπου η κατάσταση από επιχειρησιακής πλευράς είναι δυσκολότερη. Η αύξηση των ροών σε αυτή την περιοχή είναι το αποτέλεσμα της πλήρους αποσταθεροποίησης της Αφρικής, όπου, μετά από οκτώ πραξικοπήματα μέσα σε λιγότερο από τρία χρόνια, έχουν ξεσπάσει παντού εμφύλιοι πόλεμοι, έχουν επικρατήσει οι τζιχαντιστές και ο ρωσικός μισθοφορικός στρατός Βάγκνερ, ενώ η κλιματική κρίση έχει μετεξελιχθεί σε επισιτιστική. Οι συνέπειες των κρίσεων επηρεάζουν πάντα το Προσφυγικό/Μεταναστευτικό, αλλά με μια καθυστέρηση. Σε αρχικό στάδιο οι άνθρωποι περιμένουν μήπως βελτιωθεί η κατάσταση, μετά εκτοπίζονται εσωτερικά στη χώρα τους και τελικά εκτοπίζονται στη διπλανή χώρα, όπου όμως συναντούν τον επόμενο εμφύλιο και την επόμενη ξηρασία ή τις επόμενες πλημμύρες και τελικά αναζητούν τρόπους να φθάσουν στην Ευρώπη με τη βοήθεια των εγκληματικών δικτύων των διακινητών. Η Ελλάδα είναι η περισσότερο εκτεθειμένη χώρα, δεχόμενη πίεση και από τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Οι ροές στον Έβρο έχουν ελεγχθεί, το ίδιο και εκείνες στο Βορειοανατολικό Αιγαίο, αλλά στη Μεσόγειο η κατάσταση είναι δυσκολότερη και εκεί έχει στρέψει την προσοχή της η κυβέρνηση. Το θέμα τέθηκε και κατά την πρόσφατη τριμερή στην Αίγυπτο από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Η Αίγυπτος έχει δεχτεί μεγάλη πίεση λόγω ακριβώς των πολέμων στις γειτονικές της χώρες και χρειάζεται βοήθεια. Μια βοήθεια ύψους 7,5 δισ. ευρώ που ανακοινώθηκε πριν από λίγο καιρό κατά την εκεί επίσκεψη της κυρίας Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν με πρωθυπουργούς του Νότου, μεταξύ των οποίων και ο Έλληνας πρωθυπουργός.
Θεωρείτε ότι ο διάλογος με την Τουρκία μπορεί να οδηγήσει σε συμφωνία για σημαντικά ζήτημα σε διεθνές επίπεδο ή συνιστά επί της ουσίας μια «άσκηση διαρκούς ηρεμίας»;
Χωρίς αμφιβολία βρισκόμαστε μακριά από μια τέτοια συμφωνία. Ωστόσο, ο διάλογος είναι πάντα χρήσιμος και οι δίαυλοι επικοινωνίας πρέπει να παραμένουν ανοιχτοί. Αυτήν τη στρατηγική ακολούθησαν όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις, χωρίς καμία εξαίρεση, παρά το γεγονός ότι πάντοτε συνέβαιναν γεγονότα, όπως παραβιάσεις στον αέρα, παραβιάσεις της κυπριακής ΑΟΖ και προκλητικές δηλώσεις.
Η αντιπολίτευση επικρίνει την κυβέρνηση για μια σειρά από ζητήματα όπως η ακρίβεια και η στεγαστική κρίση. Δύο φαινόμενα που, σύμφωνα με την κριτική που σας ασκείται, δεν έχετε καταφέρει να διαχειριστείτε με επιτυχία. Τι απαντάτε; Είναι αρκετά τα μέτρα που έχετε εξαγγείλει;
Η κυβέρνηση δεν έχει σταματήσει να λαμβάνει μέτρα παρά το γεγονός ότι ουδέποτε στο παρελθόν ελληνική κυβέρνηση είχε αντιμετωπίσει τόσες αλλεπάλληλες και διαφορετικές κρίσεις – πανδημία, μεταναστευτική κρίση με απόπειρα παραβίασης των βόρειων συνόρων μας, εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία που προκάλεσε ενεργειακή κρίση αλλά και προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες, στις εξαγωγές σιτηρών, λιπασμάτων κ.λπ. Ακριβώς λόγω αυτών των πρωτοφανών καταστάσεων -η πανδημία, για παράδειγμα, έκλεισε την παγκόσμια οικονομία- η κυβέρνηση έλαβε μέτρα ενίσχυσης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων ύψους δισεκατομμυρίων και συνεχίζει να παρεμβαίνει παρακολουθώντας τις εξελίξεις. Με πρόταση του πρωθυπουργού δημιουργήθηκε το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ οι παρεμβάσεις του και οι προτάσεις του στην ΕΕ συνεχίζονται σε όλα τα θέματα, από το Μεταναστευτικό ως την ενεργειακή κρίση. Τα προβλήματα της ακρίβειας και της στέγασης δεν είναι ελληνικά, η κρίση είναι εισαγόμενη, αλλά η αντιπολίτευση επιμένει να ελληνοποιεί όλες τις διεθνείς κρίσεις.
Ποιες είναι οι προτεραιότητές σας στο υπουργείο για το 2025;
Στους τομείς που εποπτεύω έχουμε σημειώσει μια σειρά από επιτυχίες που έχουν αναγνωριστεί και από την ΕΕ και από τον ΟΗΕ. Ωστόσο, ο εχθρός του καλού είναι το καλύτερο και πρέπει να βρισκόμαστε σε διαρκή επιφυλακή. Τα προγράμματά μας βρίσκονται σε εξέλιξη, μια σειρά από νομοθετικές πρωτοβουλίες έχει συνδέσει την παραμονή στη χώρα με την εκπαίδευση και την εργασία, οι μηχανισμοί μας για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και της ριζοσπαστικοποίησης (όπως ο Εθνικός Μηχανισμός Επείγουσας Ανταπόκρισης που απέσπασε το πανευρωπαϊκό Βραβείο Πρόληψης Εγκληματικότητας) αποδίδουν και συνεχίζουμε την προσπάθεια για την ενίσχυσή τους. Προτεραιότητά μας παραμένει η παράλληλη προστασία των συνόρων και των ανθρώπων. Είναι γνωστό ότι το οργανωμένο έγκλημα και η ριζοσπαστικοποίηση στοχεύουν στους ανηλίκους προκειμένου να τους εντάσσουν σε συμμορίες -είδαμε τι συνέβη στη Σουηδία- και να τους μετατρέπουν από φορείς ναρκωτικών ως φορείς εξτρεμιστικών ιδεών. Μεγάλη μας προτεραιότητα παραμένουν οι πρωτοβουλίες για την προστασία της ελληνικής κοινωνίας και της κοινωνικής ειρήνης. Ειδικά τώρα που φιλοξενούμε πάνω από 3.000 ασυνόδευτους ανήλικους. Εντολή του πρωθυπουργού υπήρξε ήδη από το 2020 να μην υπάρχουν ανήλικοι στους δρόμους, που εύκολα πέφτουν στα χέρια του οργανωμένου εγκλήματος και εργαλειοποιούνται ώστε να χρησιμοποιούνται κατά της κοινωνικής συνοχής. Μετανάστευση υπήρχε, υπάρχει και θα υπάρχει. Εμείς οφείλουμε να βρίσκουμε λύσεις. Και το κάνουμε σε πείσμα όλων εκείνων που πάντα έχουν εύκολες λύσεις για δύσκολα προβλήματα, όπως συμβαίνει με την Ακροδεξιά. Είναι ανάγκη να καταλάβουμε πως τέτοιες λύσεις δεν υπάρχουν. Βουλιάζει η Λαμπεντούζα του Σαλβίνι, βουλιάζουν και τα Κανάρια Νησιά του Σάντσεθ. Απλά για την Ακροδεξιά, αν δεν υπήρχε η μετανάστευση, έπρεπε να την εφεύρει. Πολύ περισσότερο που όλοι οι ακραίοι δεν μπορούν να επιβιώσουν χωρίς να ανακαλύπτουν εχθρούς και προδότες
