Ένα από τα σημαντικότερα ταφικά μνημεία της αρχαίας Μακεδονίας, που ήρθε στο φως σχεδόν κατά τύχη, αποκτά σύγχρονο σύστημα πυροπροστασίας. Πρόκειται για τον μακεδονικό τάφο Μακρίδη Μπέη, στο Δερβένι Θεσσαλονίκης, ένα εντυπωσιακό αρχιτεκτονικό σύνολο που χρονολογείται στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ.
Το υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στην εγκατάσταση ολοκληρωμένου συστήματος πυρανίχνευσης και πυρόσβεσης, με στόχο την προστασία του αρχαιολογικού χώρου και την ενίσχυση της ασφάλειας επισκεπτών και εργαζομένων.
Ένας σεισμός αποκάλυψε τον αρχαίο τάφο
Η ιστορία της ανακάλυψης του μνημείου έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ο τάφος εντοπίστηκε τυχαία έπειτα από σεισμό.
Το 1910 πραγματοποιήθηκε η ανασκαφή του από τον αρχαιολόγο Θεόδωρο Μακρίδη Μπέη, από τον οποίο πήρε και τη σημερινή του ονομασία.
Παρότι το μνημείο είχε ήδη συληθεί στην αρχαιότητα, η αρχιτεκτονική του διατηρούσε στοιχεία που μαρτυρούσαν την αρχική του μεγαλοπρέπεια. Τα λιγοστά κινητά ευρήματα που εντοπίστηκαν μεταφέρθηκαν από τον ανασκαφέα στο Μουσείο της Κωνσταντινούπολης, όπου ο ίδιος υπηρετούσε ως έφορος.
Ο τάφος ακολουθεί τον ιωνικό ρυθμό και αποτελείται από τον κυρίως ταφικό θάλαμο, τον προθάλαμο, τη μνημειακή πρόσοψη και τον αρχαίο δρόμο που οδηγούσε στην είσοδό του.
Ξεχωριστή θέση στην αρχιτεκτονική του έχει η μαρμάρινη ταφική κατασκευή στο εσωτερικό του θαλάμου.
Ωστόσο, η κατάσταση διατήρησης του μνημείου ήταν ιδιαίτερα επιβαρυμένη. Το οικοδόμημα, κατασκευασμένο από πωρόλιθο, είχε υποστεί σημαντικές φθορές, ενώ η επιβλητική ιωνική πρόσοψή του είχε καταρρεύσει ήδη από την αρχαιότητα.

Από την αναστήλωση στη σύγχρονη προστασία
Η αρχαιολογική έρευνα στον τάφο συνεχίστηκε τη δεκαετία του 1990, ενώ την περίοδο 2012-2015 πραγματοποιήθηκαν εργασίες για την προστασία, την αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής του μορφής και την ανάδειξή του.
Όπως επισημαίνει η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, το μνημείο αποτελεί σημαντικό τοπόσημο του αρχαίου νεκροταφείου του Δερβενίου.
«Η προστασία των μνημείων και η μέριμνα για την ασφαλή πρόσβαση και παραμονή των επισκεπτών στους αρχαιολογικούς χώρους, αποτελούν σταθερή μας προτεραιότητα», δήλωσε η υπουργός.
Αναφερόμενη στις νέες παρεμβάσεις, υπογράμμισε ότι τα συστήματα πυρανίχνευσης και πυρόσβεσης θα ενισχύσουν ουσιαστικά την προστασία του τάφου απέναντι στον κίνδυνο πυρκαγιάς, αλλά και την ασφάλεια όσων βρίσκονται στον αρχαιολογικό χώρο.

Τι περιλαμβάνει το νέο σύστημα πυροπροστασίας
Το έργο προβλέπει την εγκατάσταση ολοκληρωμένου δικτύου ενεργητικής πυροπροστασίας, το οποίο θα καλύπτει το σύνολο του αρχαιολογικού χώρου.
Στις παρεμβάσεις περιλαμβάνεται η δημιουργία υπόγειας δεξαμενής νερού χωρητικότητας 100 κυβικών μέτρων, η εγκατάσταση πυροσβεστικού συγκροτήματος, τριών πυροσβεστικών φωλιών, πυροσβεστικού κρουνού και ειδικού πυροσβεστικού κανονιού.
Το τελευταίο θα τοποθετηθεί στο υψηλότερο σημείο του τύμβου, μέσα στον οποίο βρίσκεται ο μακεδονικός τάφος, ώστε να εξασφαλίζεται η αποτελεσματικότερη κάλυψη του χώρου.
Παράλληλα, προβλέπεται η εγκατάσταση συστήματος αυτόματης πυρανίχνευσης, καθώς και μηχανισμού χειροκίνητης ενεργοποίησης συναγερμού και εκκένωσης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Το έργο συμπληρώνεται από φορητούς πυροσβεστήρες, αναβάθμιση των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων και ενιαίο μεγαφωνικό σύστημα για την ενημέρωση των επισκεπτών, τόσο στους στεγασμένους όσο και στους υπαίθριους χώρους.
Με τις νέες παρεμβάσεις, το υπουργείο Πολιτισμού επιδιώκει να διασφαλίσει τη μακροχρόνια προστασία ενός μνημείου που συνδέει τη μακεδονική αρχαιότητα με την ιστορία της αρχαιολογικής έρευνας στη Θεσσαλονίκη.





