Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, εκπροσώπησε στην COP29, την ελληνική κυβέρνηση στον 2ο Υψηλού Επιπέδου, Υπουργικό Διάλογο για την κλιματική κρίση στον πολιτισμό, η οποία διεξήχθη στο Μπακού, πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν.
Στην παρέμβασή της, η Λίνα Μενδώνη σημείωσε ότι «δεδομένων των ταχέων και εντεινόμενων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, οφείλουμε να δώσουμε προτεραιότητα στην προληπτική δράση. Πρέπει να συντάξουμε χάρτες κλιματικής τρωτότητας, για τρέχουσες και μελλοντικές απειλές, προσαρμοσμένους, σε κάθε ένα χώρο πολιτιστικής κληρονομιάς. Αυτό έκανε η Ελλάδα, για παράδειγμα, στην πρόσφατη υποβολή της υποψηφιότητάς μας στην UNESCO, για την ένταξη των Μινωικών Ανακτόρων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Η σύνταξη των χαρτών αυτών πρέπει να ευθυγραμμίζεται με μια, από κοινού, συμφωνηθείσα μεθοδολογία για τη διασφάλιση της επιστημονικής αξιοπιστίας και της εξασφάλισης της δυνατότητας συγκρίσεων».
Η υπουργός Πολιτισμού επέμεινε στην ανάγκη διεθνών συνεργασιών για την ανταλλαγή εμπειριών και καλών πρακτικών, επισημαίνοντας ότι τον τελευταίο χρόνο έχει γίνει πολλή δουλειά προς αυτή την κατεύθυνση από τις κοινές ομάδες των εμπειρογνωμόνων που έχει ορίσει κάθε κράτος, από όσα συμμετέχουν στον Υψηλού Επιπέδου Υπουργικό Διάλογο, για την κλιματική κρίση στον πολιτισμό. Επεσήμανε ότι σε αρκετές χώρες η διάσταση της κλιματικής απειλής επί της πολιτιστικής κληρονομιάς, είτε απουσιάζει από τα αντίστοιχα Εθνικά Σχέδια Προσαρμογής, είτε δεν συνδέεται με τα αντίστοιχα Υπουργεία Πολιτισμού.
«Στην Ελλάδα, έχουμε διοργανώσει τρεις διεθνείς συναντήσεις για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς από τις κλιματικές απειλές, τα τελευταία τρία χρόνια, με συμμετέχοντες από 12 χώρες της ευρύτερης περιοχής μας και τις ΗΠΑ. Η Ελλάδα είναι έτοιμη να μοιραστεί την τεχνογνωσία της και να επωφεληθεί από την εμπειρία άλλων», επεσήμανε η Λίνα Μενδώνη και τόνισε «τη σημασία του οικολογικού προσανατολισμού του πολιτιστικού τομέα για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα των κλάδων του πολιτιστικού τουρισμού, καθώς και του πολιτισμού και της δημιουργικότητας. Βεβαίως, οι κλάδοι αυτοί αποτελούνται σε μεγάλο βαθμό από μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες δεν έχουν μεγάλα περιθώρια προσαρμοστικότητας. Ως εκ τούτου, απαιτούνται στοχευμένες προσεγγίσεις για την προώθηση νέων βιώσιμων επιχειρηματικών μοντέλων, ενσωματώνοντας καινοτόμες τεχνολογίες και μεθόδους παραγωγής. Ο οικολογικός προσανατολισμός πρέπει να αναφέρεται στις πολιτιστικές υποδομές, δηλαδή, στα μουσεία, τις πινακοθήκες, τις βιβλιοθήκες και τα αρχεία, και τη σταδιακή μετατροπή τους σε εγκαταστάσεις μηδενικού ισοζυγίου».
Η Λίνα Μενδώνη είχε συνάντηση εργασίας με την πριγκίπισσα της Ιορδανίας και πρόεδρο του Petra National Trust Dana Firas. Στο επίκεντρο της συζήτησης ήταν η αναγνώριση του σημαίνοντα ρόλου που κατέχει ο πολιτισμός στο πλαίσιο παροχής βιώσιμων και αποτελεσματικών προτάσεων απέναντι στην κλιματική αλλαγή και η σημασία του συντονισμού κοινών δράσεων για την απειλή που συνεπάγεται για όλες τις μορφές πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι τέσσερις άξονες κοινών δράσεων, με επίκεντρο τις χώρες της Μεσογείου, εδράζονται στη μείωση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στα μνημεία και τους αρχαιολογικούς χώρους, την πράσινη μετάβαση για τις υποδομές πολιτισμού με μείωση του ανθρακικού τους αποτυπώματος, την προώθηση φιλικών προς το περιβάλλον δημιουργικών και πολιτιστικών βιομηχανιών και την ενσωμάτωση συστημάτων γνώσης για τη λήψη αποφάσεων στον τομέα της πρόληψης.
Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται η πραγματοποίηση κοινού σεμιναρίου των Υπουργείων Πολιτισμού Ελλάδας και Ιορδανίας και του Petra National Trust, με στόχο την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, καθώς και η συνεργασία, τόσο σε πολιτιστικά εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά και νέους, όσο και στον τομέα διαφύλαξης παραδοσιακών μορφών τέχνης και χειροτεχνίας. Η Dana Firas ανέφερε εμφατικά ότι «η Ελλάδα ηγείται σε θέματα πολιτισμού και πρωτοβουλιών για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς από την κλιματική αλλαγή».
Η υπουργός Πολιτισμού της Ελλάδας είχε συνάντηση εργασίας με τον ομόλογό της του Αζερμπαϊτζάν, Adil Karimli, τον οποίον και συνεχάρη για τη διοργάνωση της COP29. Ο Αζέρος Υπουργός επεσήμανε το σημαντικό έργο που έχει επιτελέσει η Ελλάδα για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς από τις καταστροφικές συνέπειες της κλιματικής κρίσης, στο πλαίσιο της διεθνούς πρωτοβουλίας που έχει αναλάβει η Ελληνική Κυβέρνηση, από το 2019.
Στον πυρήνα της συνεργασίας και εξέλιξης των διμερών πολιτιστικών σχέσεων των δύο χωρών βρίσκονται η προστασία, η διατήρηση και η ενίσχυση της πολιτιστικής κληρονομιάς συμπεριλαμβανομένης της χειροτεχνίας και των παραδοσιακών πρακτικών, ο σύγχρονος πολιτισμός και οι δημιουργικές και πολιτιστικές βιομηχανίες.
