Το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας του 2023 απονέμεται στον Νορβηγό συγγραφέα Jon Fosse (Γιον Φόσε) «για τα καινοτόμα θεατρικά έργα και την πεζογραφία του που δίνουν φωνή στο ανείπωτο».
BREAKING NEWS
— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 5, 2023
The 2023 #NobelPrize in Literature is awarded to the Norwegian author Jon Fosse “for his innovative plays and prose which give voice to the unsayable.” pic.twitter.com/dhJgGUawMl
Ο Jon Fosse γράφει μυθιστορήματα σε ένα ύφος που έχει γίνει γνωστό ως «μινιμαλισμός του Fosse».
Αυτό φαίνεται στο δεύτερο μυθιστόρημά του “Stengd gitar” (1985), όπου ο Fosse μας παρουσιάζει μια οδυνηρή παραλλαγή ενός από τα κύρια θέματά του, την κρίσιμη στιγμή της αναποφασιστικότητας. Μια νεαρή μητέρα φεύγει από το διαμέρισμά της για να πετάξει τα σκουπίδια στον αγωγό, αλλά κλειδώνεται έξω, με το μωρό της ακόμα μέσα. Θέλει να πάει να ζητήσει βοήθεια, δεν μπορεί να το κάνει αφού δεν μπορεί να εγκαταλείψει το παιδί της. Ενώ βρίσκεται, με καφκικούς όρους, «ενώπιον του νόμου», η διαφορά είναι σαφής: ο Fosse παρουσιάζει καθημερινές καταστάσεις που είναι άμεσα αναγνωρίσιμες από τη δική μας ζωή.
Θυμίζουμε πως το Νόμπελ Λογοτεχνίας του 2022 είχε απονεμηθεί στη Γαλλίδα συγγραφέα Annie Ernaux «για το θάρρος και την κλινική οξύτητα με την οποία αποκαλύπτει τις ρίζες, τις αποξενώσεις και τους συλλογικούς περιορισμούς της προσωπικής μνήμης».
Το Νόμπελ Λογοτεχνίας στην Ιστορία
- Από το 1901 έχουν απονεμηθεί 115 βραβεία Νόμπελ Λογοτεχνίας.
- Τα Νόμπελ Λογοτεχνίας είναι η μοναδική κατηγορία των βραβείων Νόμπελ, που περιλαμβάνει και δύο Έλληνες ανάμεσα στους βραβευθέντες.
- Το βραβείο Νόμπελ στη Λογοτεχνία μοιράστηκαν δύο άτομα μόνο σε τέσσερις περιπτώσεις: το 1904, το 1917, το 1966 και το 1974, ενώ ποτέ δεν έχει απονεμηθεί σε τρία άτομα, κάτι που είναι σύνηθες στις άλλες κατηγορίες των βραβείων Νόμπελ.
- 17 γυναίκες έχουν βραβευτεί με το βραβείο λογοτεχνίας μέχρι σήμερα, με πρώτη την Σουηδή συγγραφέα Selma Lagerlöf (1858-1940) το 1909.
- 41 ετών ήταν η ηλικία του νεότερου βραβευμένου με το βραβείο λογοτεχνίας, του Rudyard Kipling, γνωστού για το «Βιβλίο της ζούγκλας».
- Η γηραιότερη βραβευθείσα ήταν η Doris Lessing, η οποία ήταν 88 ετών όταν της απονεμήθηκε το Βραβείο το 2007.
- Πολλοί πιστεύουν ότι ο Ουίνστον Τσόρτσιλ βραβεύθηκε με Νόμπελ Ειρήνης, αλλά στην πραγματικότητα του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ 1953 στη Λογοτεχνία. Μεταξύ 1945 και 1953, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ ήταν 21 φορές υποψήφιος για το Βραβείο Λογοτεχνίας και δύο για το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.
- Υπήρξαν και δύο περιπτώσεις που οι βραβευθέντες αρνήθηκαν να παραλάβουν το βραβείο τους: Ο Boris Pasternak, «αποδέχθηκε αρχικά, αργότερα εξαναγκάστηκε από τις αρχές της χώρας του (Σοβιετική Ένωση) να αρνηθεί» το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας του 1958. Το 1964, ο Jean Paul Sartre απέρριψε το βραβείο παραμένοντας πιστός στην απόρριψη κάθε επίσημης τιμής.
