Τη μακρά ιστορία των 113 χρόνων ζωής του «ξεδίπλωσε» το απόγευμα του Σαββάτου το 81ο Δημοτικό Σχολείο της Θεσσαλονίκης, που βρίσκεται επί της οδού Δελφών.
Η σχολική αυλή άνοιξε για τους μαθητές, τους γονείς τους, για παλιούς αποφοίτους και για γείτονες ώστε όλοι να γνωρίσουν η’ να ξαναθυμηθούν τα ιστορικά γεγονότα που διαδραματίστηκαν στις αίθουσες και το ημιυπόγειο του κτιρίου.
Το ρόλο του ξεναγού ανέλαβαν μαθητές του σχολείου που ενημέρωναν για την ιστορία. Μάλιστα ξενάγησαν και τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Στέλιο Αγγελούδη, ο οποίος με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και προσοχή περιηγήθηκε σε όλους τους χώρους.
Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τους εκπαιδευτικούς του σχολείου και το σύλλογο γονέων και κηδεμόνων, σε συνεργασία με τον δήμο Θεσσαλονίκης και την Ε’ δημοτική κοινότητα, ενώ στο πλαίσιο της γιορτής είχαν ετοιμαστεί παραμύθια, πειράματα και τραγούδια.
Σχολικές μνήμες από το 1911-2024
Η αρχή της «γέννησης» του σχολείου έγινε το 1908 με τη λήξη του Μακεδονικού Αγώνα, όταν μια οκταμελής επιτροπή, έμποροι με μεγάλη οικονομική επιφάνεια από τη Θεσσαλονίκη, τη Σιάτιστα και τα Σκόπια, συγκέντρωσαν τις πρώτες 940 τουρκικές λίρες -διόλου ευκαταφρόνητο ποσό για εκείνη την εποχή- για την ανέγερση του σχολείου. Άλλες 985 λίρες πρόσθεσε στον «κουμπαρά» ο θείος του Παύλου Μελά, Βασίλης Μελάς, για να μπουν τα θεμέλια. Το κτίριο ολοκληρώθηκε τρία χρόνια αργότερα, το 1911, οπότε και λειτούργησε για πρώτη φορά ως διδακτήριο.
Η αρχική ονομασία του σχολείου ήταν Αστική Σχολή Πύργων. Με την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Τούρκους το 1912 μετονομάστηκε σε Αστική Σχολή Αναλήψεως με τον αριθμό των μαθητών ολοένα και να αυξάνεται.
Η πρώτη επίταξη έγινε στην αρχή του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου από τους Συμμάχους, ενώ με τη Μικρασιατική Καταστροφή αποτέλεσε καταφύγιο για δεκάδες οικογένειες προσφύγων. Τόσο οι αίθουσες όσο και το ημιυπόγειο φιλοξένησαν για περίπου 2-3 χρόνια ανθρώπους που προσπαθούσαν να σταθούν ξανά στα πόδια τους.
Οι επόμενες σελίδες του κτιρίου έμελλε να είναι πιο μελανές, καθώς το σχολείο επιτάχθηκε από τους Γερμανούς την περίοδο 1941-1944. Στο ανώγειο, η Γκεστάπο έστησε τα γραφεία της, ενώ το ημιυπόγειο χρησιμοποιήθηκε ως κρατητήριο, στήθηκε ένα μικρό νοσοκομείο και λειτούργησε ως μαγειρείο για τη σίτιση των Γερμανών στρατιωτών.
Είναι ενδεικτικό πως ακόμη και σήμερα, στην αίθουσα του τότε κρατητηρίου, εκεί από όπου βασανίστηκε κόσμος, ο επισκέπτης βλέπει χαραγμένα στους τοίχους αμέτρητα ονόματα.
Το 81ο δημοτικό σχολείο είναι το μοναδικό στη Θεσσαλονίκη που έχει δικό του εκκλησάκι στον αύλειο χώρο, το οποίο ανοίγει κάθε χρόνο την ημέρα του αγιασμού. Αρχειακό υλικό για το πότε χτίστηκε δεν υπάρχει, ωστόσο οι μαρτυρίες αναφέρουν πως κατασκευάστηκε την περίοδο του 1950-1960.
