Με επιδόματα από 1.000 έως 15.000 ευρώ, κίνητρα εγκατάστασης, μειωμένα επαγγελματικά ενοίκια και κοινωνικές δομές, δήμοι της Βόρειας Ελλάδας επιχειρούν να ανακόψουν την ανησυχητική πτώση των γεννήσεων και την ερήμωση της περιφέρειας.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΑΝΗΣ
Πριν από λίγες ημέρες, ο Γιάννης Κουσίδης παρέλαβε από τον δήμαρχο Βοΐου Κοζάνης, Χρήστο Ζευκλή, μια επιταγή 3.000 ευρώ για τη γέννηση του τρίτου παιδιού του. Είναι ένα από τα κίνητρα που δίνουν πλέον δήμοι της Βόρειας Ελλάδας στους κατοίκους τους, βλέποντας την περιφέρεια να ερημώνει.
Άλλωστε, η ζωή στο Τσοτύλι δεν είναι εύκολη, όπως περιγράφει στην «Κ» ο τρίτεκνος πατέρας: «Ο κόσμος έχει λιγοστέψει πολύ κι εδώ. Η περιοχή παύει να είναι λειτουργική σε πολλά θέματα, όπως η υγεία και η παιδεία. Εμείς τρέμουμε μήπως κλείσει το λύκειο, γιατί μετά θα κλείσει και το γυμνάσιο. Στο λύκειο υπάρχουν τάξεις με τρία παιδιά. Η κόρη μου πήγε στην πρώτη δημοτικού και είναι έξι παιδιά. Αν κλείσει το σχολείο, ο τόπος τελειώνει. Θα φύγουν και οι τελευταίοι».
Σύμφωνα με τον κ. Κουσίδη, το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ένα: «Η έλλειψη εργασίας. Πώς να επιβιώσεις; Με τι θα ασχοληθούμε; Με τη γεωργία; Καταρρέει. Άνθρωποι με ολόκληρες καλλιέργειες έτοιμες δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα. Με την κτηνοτροφία; Είναι χτυπημένη από την ευλογιά. Κάνουμε το παν για να επιβιώσουμε. Δίνουμε καθημερινό αγώνα και αυτό είναι αποτρεπτικός παράγοντας για να κάνεις παιδιά», λέει στην «Κ».
Η τελευταία έρευνα στη χώρα μας για το δημογραφικό πρόβλημα έδειξε ότι η Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης είναι μία από τις έξι περιφερειακές ενότητες της χώρας στις οποίες, την τελευταία δεκαπενταετία, η μείωση των γεννήσεων ξεπέρασε το 50%.
«Έχουμε πάρα πολλούς μικρούς οικισμούς, μεγάλη ανεργία και μείωση του πληθυσμού, η οποία μόνο τα τελευταία χρόνια φτάνει μεσοσταθμικά από 12% έως 13%», επισημαίνει στην «Κ» ο δήμαρχος Βοΐου, Χρήστος Ζευκλής. «Γι’ αυτό δίνουμε 1.000 ευρώ για τη γέννηση του πρώτου παιδιού, 2.000 ευρώ για το δεύτερο και 3.000 ευρώ για κάθε επόμενο», προσθέτει, διευκρινίζοντας ότι «ένα επίδομα, όσο μεγάλο κι αν είναι, δεν θα λύσει κανένα πρόβλημα». «Δεν βλέπουμε τα επόμενα χρόνια κάποιου είδους ανάπτυξη που να μας κάνει αισιόδοξους ότι κάτι θα αλλάξει», τονίζει απογοητευμένος.
Έως 15 χιλιάδες ευρώ σε νέα ζευγάρια από τον Δήμο Σερβίων
Ο γειτονικός Δήμος Σερβίων, στον ίδιο νομό, προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, καθώς αποφάσισε να δίνει έως 15.000 ευρώ σε νέα ζευγάρια που θα ζήσουν και θα δημιουργήσουν οικογένεια στην περιοχή.
«Εξοικονομήσαμε περίπου 170.000 ευρώ μέσα σε έναν χρόνο από την εκμετάλλευση της ξυλείας του δημοτικού δάσους της Ελάτης και αποφασίσαμε τα χρήματα αυτά να μην τα διαθέσουμε για να κόψουμε κορδέλες, αλλά για να προσελκύσουμε νέους ανθρώπους να έρθουν και να ζήσουν στην περιοχή», λέει ο δήμαρχος Σερβίων, Χρήστος Ελευθερίου.
Έτσι, ο δήμος δίνει 5.000 ευρώ σε κάθε νέο ζευγάρι που επιλέγει να μείνει στην περιοχή και 10.000 ευρώ για κάθε γέννηση, με το ποσό να καταβάλλεται σταδιακά, σε δόσεις των 1.000 ευρώ τον χρόνο, έως το δέκατο έτος της ζωής του παιδιού. «Στην Ελάτη είχαν περάσει πάνω από δέκα χρόνια χωρίς να ακουστεί κλάμα μωρού και τώρα γεννήθηκε το πρώτο παιδί ύστερα από μία δεκαετία», αναφέρει με υπερηφάνεια.
Και άλλοι δήμοι στη μάχη
Επιδόματα γέννησης χορηγούν ήδη τόσο ο Δήμος Νάουσας όσο και ο Δήμος Σουλίου. Ο δήμαρχος Νάουσας, Νίκος Κουτσογιάννης, εξηγεί ότι «η Νάουσα ήταν το κλωστοϋφαντουργικό κέντρο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης πριν από λίγα χρόνια, με 5.000 κατοίκους να απασχολούνται στον κλάδο. Σήμερα ο αριθμός αυτός είναι μηδέν, οπότε καταλαβαίνετε».
Αντίστοιχα, ο δήμαρχος Σουλίου, Αθανάσιος Ντάνης, τονίζει ότι «την τελευταία πενταετία οι θάνατοι είναι υπερδιπλάσιοι των γεννήσεων. Έτσι, από τα 15 σχολεία που είχαμε στην περιοχή πριν από 15 χρόνια, σήμερα λειτουργούν μόλις τέσσερα».
Τα επιδόματα, πάντως, δεν είναι τα μοναδικά κίνητρα που δίνουν οι δήμοι στους κατοίκους. Ο Δήμος Σουλίου μείωσε το δημοτικό ενοίκιο των καφενείων από 200 ευρώ τον μήνα σε ένα συμβολικό ποσό ετησίως, ώστε να παραμείνουν ανοιχτά.
Ο Δήμος Σερβίων δημιούργησε δύο νέους βρεφικούς σταθμούς, ενώ απασχολεί και δημοτική γιατρό, η οποία εξυπηρετεί τα απομακρυσμένα χωριά.
Ο Δήμος Νάουσας καλύπτει όλες τις ανάγκες των νέων ζευγαριών για την ένταξη των παιδιών σε βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς, ενώ έχει δημιουργήσει και κέντρο ημερήσιας φροντίδας παιδιών και εφήβων, το οποίο παρέχει ψυχολογική υποστήριξη σε παιδιά και γονείς. «Ξέρουμε ότι το κόστος διαβίωσης είναι εξαιρετικά υψηλό, πόσο μάλλον το κόστος ανατροφής ενός παιδιού», λέει ο δήμαρχος Νάουσας.
Η περιφέρεια μετρά τις αντοχές της
Όλοι συμφωνούν ότι το δημογραφικό πρόβλημα γίνεται ολοένα πιο έντονο, κυρίως στην περιφέρεια της Βόρειας Ελλάδας. «Χρειάζονται πολιτικές για να μείνει εδώ ο πληθυσμός. Εργασία, καλύτερες συνθήκες διαβίωσης, μικρότερο κόστος. Φανταστείτε τι θα γίνει τώρα με τη θέρμανση εδώ, στη Δυτική Μακεδονία, όπου έχουμε κρύο οκτώ μήνες τον χρόνο», αναφέρει ο δήμαρχος Βοΐου.
Ο δήμαρχος Σουλίου εξηγεί ότι το δημογραφικό παραμένει το «νούμερο ένα πρόβλημα», παρά την κομβική θέση του δήμου, «μισή ώρα από τα Ιωάννινα και 20 λεπτά από τις ακτές του Ιονίου», αλλά και τις επενδύσεις που δημιουργούν θέσεις εργασίας.
Ο δήμαρχος Νάουσας περιγράφει το μέλλον με μελανά χρώματα: «Αν δεν αντιστραφεί η κατάσταση, σε λίγα χρόνια δεν θα υπάρχει ελληνική περιφέρεια. Και όλοι γνωρίζουμε ότι χωρίς περιφέρεια δεν θα υπάρχει ούτε χώρα».
