Η κυβέρνηση εξετάζει την αξιοποίηση του ευρωπαϊκού πλαισίου METSAF, που προβλέπει κάλυψη έως και του 70% της πρόσθετης δαπάνης καυσίμων στις οδικές μεταφορές. Το ισπανικό μοντέλο και οι προτάσεις της ΟΦΑΕ.
Του Γ. Κατσιάνη
Ανοιχτό αφήνει η κυβέρνηση το ενδεχόμενο εφαρμογής του Προσωρινού Πλαισίου Κρατικών Ενισχύσεων για την Κρίση στη Μέση Ανατολή (METSAF) στον κλάδο των οδικών μεταφορών.
Όπως αποκαλύπτει η «Karfitsa», παράγοντες του υπουργείου Ανάπτυξης εξετάζουν το πλαίσιο που θεσπίστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Απρίλιο του 2026, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι οικονομικές επιπτώσεις και το ενεργειακό σοκ που προκάλεσαν η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Οι επιπτώσεις αυτές περιλαμβάνουν την εκτόξευση των τιμών της ενέργειας, των καυσίμων και των λιπασμάτων.
Τι προβλέπει το METSAF
Το METSAF δίνει στα κράτη μέλη της ΕΕ τη δυνατότητα να παρέχουν αυξημένες κρατικές ενισχύσεις σε κλάδους που πλήττονται, όπως η γεωργία, η αλιεία, οι μεταφορές και οι ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Ειδικότερα, στον τομέα των οδικών μεταφορών επιτρέπεται η κάλυψη έως και του 70% της πρόσθετης δαπάνης καυσίμων που προκαλεί η κρίση. Στην περίπτωση επιστρεπτέων χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως δάνεια και εγγυήσεις, η κάλυψη μπορεί να φτάσει έως και το 100%.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα προκαταβολικών πληρωμών για την ενίσχυση της ρευστότητας, ενώ επιτρέπονται απλοποιημένοι μηχανισμοί ενίσχυσης με μειωμένο διοικητικό βάρος.
Το ισπανικό μοντέλο
Στο πλαίσιο αυτό, η Ισπανία αποτελεί ένα από τα πιο ολοκληρωμένα παραδείγματα ευρωπαϊκής αντίδρασης στην κρίση των καυσίμων.
Λίγες ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, τον Μάρτιο του 2022, η Μαδρίτη προχώρησε στην υποχρεωτική εφαρμογή μηχανισμού αναπροσαρμογής του κομίστρου στις οδικές μεταφορές, βάσει των μεταβολών στις τιμές των καυσίμων και σύμφωνα με το άρθρο 38 του νόμου 15/2009.
Ακολούθησε η ενίσχυση του μηχανισμού αναπροσαρμογής βάσει της τιμής των καυσίμων, με αυτόματη προσαρμογή της τιμής μεταφοράς όταν η μεταβολή υπερβαίνει το 5%, εκτός εάν στη σύμβαση προβλέπεται χαμηλότερο όριο.
Η μεταβολή στην τιμή μεταφοράς αποτυπώνεται ως διακριτή και αναλυτική χρέωση στο μηνιαίο τιμολόγιο, εκτός εάν έχει συμφωνηθεί διαφορετικά μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών.
Για τα βαρέα οχήματα άνω των 20 τόνων, ο συντελεστής συμμετοχής του κόστους καυσίμων στον μηχανισμό διαμορφώνεται κανονικά στο 30%, αντανακλώντας τη μέση συμμετοχή τους στο συνολικό λειτουργικό κόστος.
Παράλληλα, μετά τα έκτακτα φορολογικά μέτρα που υιοθέτησε η ισπανική κυβέρνηση τον Μάρτιο του 2026, με μείωση του ΦΠΑ και του ειδικού φόρου κατανάλωσης καυσίμων, η νέα ρύθμιση συνδέει τον υπολογισμό με την προ φόρων τιμή των καυσίμων. Στόχος είναι οι φορολογικές παρεμβάσεις του κράτους να μην οδηγούν αυτόματα σε μείωση του κομίστρου εις βάρος του μεταφορέα.
Προστασία από τις αιφνίδιες αυξήσεις
«Όταν αυξάνεται το κόστος καυσίμου πέραν συγκεκριμένου ορίου, το πρόσθετο κόστος μετακυλίεται αυτόματα στο μεταφορικό έργο μέσω προκαθορισμένης φόρμουλας», δήλωσε στην «Karfitsa» ο γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας Φορτηγών Αυτοκινητιστών Ελλάδος (ΟΦΑΕ), Απόστολος Κενανίδης.
Όπως εξήγησε, με αυτόν τον τρόπο προστατεύεται η βιωσιμότητα του μεταφορέα, αποφεύγονται ακραίες διαπραγματευτικές πιέσεις, διατηρείται η οικονομική ισορροπία των συμβάσεων και ενισχύεται η διαφάνεια στην αγορά.
«Στην πράξη, το σύστημα αυτό διασφαλίζει ότι οι μεταφορείς δεν επωμίζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα το κόστος αιφνίδιων αυξήσεων στην τιμή του diesel», υπογράμμισε ο κ. Κενανίδης.
Σημειώνεται ότι, στο πλαίσιο του METSAF, στα τέλη Ιουνίου εγκρίθηκε ισπανικό καθεστώς ενίσχυσης ύψους 402 εκατ. ευρώ. Η Κομισιόν επισήμανε ότι «το καθεστώς είναι αναγκαίο, κατάλληλο και ανάλογο για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης μιας οικονομικής δραστηριότητας και δεν επηρεάζει δυσμενώς τις εμπορικές συνθήκες σε βαθμό αντίθετο προς το κοινό συμφέρον».
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΚΑΡΦΙΤΣΑ
