Ρεπορτάζ: Λουκάς Γεωργιάδης
Σχέδιο δράσης για την είσπραξη των χρεών που έχουν οι οφειλέτες προς τα ασφαλιστικά ταμεία, θέτει σε εφαρμογή το υπουργείο Εργασίας, καθώς η εκτίναξη στα 41,02 δισ. ευρώ στο τέλος του 2021 και η διαγραφή τουλάχιστον 23 δισ. ευρώ ως ανεπίδεκτων είσπραξης, κλονίζουν την οικονομική βιωσιμότητα του ΕΦΚΑ.
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών και του e-ΕΦΚΑ και με βάση την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για παραγραφή των οφειλών, το Δημόσιο βάζει στο μικροσκόπιο την είσπραξη οφειλών, ύψους 17,6 δισ. ευρώ, οι οποίες “τρέχουν” από το 2012 και θεωρούνται ως “καινούρια χρέη”. Τα υπόλοιπα 23,45 δισ. ευρώ αφορούν χρέη έως το τέλος του 2011, τα οποία δεν μπορούν να εισπραχθούν! Όμως, ακόμη και από τα 17,6 δισ. ευρώ, θεωρείται ότι εισπράξιμα είναι τα 8-10 δισ. ευρώ, σε βάθος 10 ετών, γι αυτό και το υπουργείο Εργασίας, θα προσπαθήσει μέσα από τις ρυθμίσεις, να επιτύχει το… καλύτερο.
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που έχει δώσει το υπουργείο Εργασίας, ο ΕΦΚΑ θα παρακάμψει τα παλαιά χρέη άνω των 10 ετών και θα ρίξει όλο το βάρος σε αυτά των τελευταίων ετών που θεωρείται ότι μπορούν να εισπραχθούν πιο… εύκολα. Η διαδικασία διαχωρισμού των ανεπίδεκτων είσπραξης οφειλών, περιλαμβάνει πολλά στάδια, μέχρι να καταχωρηθεί η οφειλή στα… αζήτητα. Το βάρος θα πέσει στις μικρές οφειλές όπου ο βαθμός εισπραξιμότητας είναι μεγαλύτερος και για τον λόγο αυτό έχουν κινητοποιηθεί οι αρμόδιες περιφερειακές υπηρεσίες ώστε να εντοπίσουν τις πηγές αποπληρωμής της οφειλής ή να εξαντλήσουν κάθε διαθέσιμο μέσο σε βάρος του οφειλέτη και να διαμορφώσουν στη συνέχεια το προφίλ των εισπράξιμων και μη εισπράξιμων ποσών.
Στο… μικροσκόπιο οι μικροοφειλέτες
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών και τον ΕΦΚΑ, η πλέον ενδιαφέρουσα κατηγορία… πελατών που μπορούν να πληρώσουν τις οφειλές τους είναι όσοι χρωστούν έως 30.000 ευρώ.
Σε αυτήν ανήκουν 2.141.110 οφειλέτες (ποσοστό 90,55%), εκ των οποίων το 1.948.020 οφειλέτες χρωστάνε έως 15.000 ευρώ ο καθένας. Στόχος του υπουργείου είναι να εισπράξει από τους πολλούς… λίγα, αλλά σταθερά σε βάθος 10ετίας, υπό την προϋπόθεση ότι θα βρεθούν λεφτά στους λογαριασμούς τους ή περιουσιακά στοιχεία στο όνομα τους. Από την άλλη πλευρά, το μεγάλο πρόβλημα εντοπίζεται στην κατηγορία οφειλών άνω των 50.000 ευρώ, στην οποία ανήκουν 85.614 οφειλέτες, για τους οποίους οι προσδοκίες δεν είναι και τόσο μεγάλες. Το ενδιαφέρον είναι ότι τα 12,05 δισ. ευρώ από τα συνολικά 41,02 δισ. ευρώ, δημιουργήθηκαν κατά τα χρόνια των μνημονίων, ενώ τα υπόλοιπα 28,97 δισ. ευρώ είναι τα συσσωρευμένα χρέη από την εποχή των “παχέων αγελάδων”, δηλαδή πριν από το 2009.
Πρέπει να σημειωθεί ότι το ενδιαφέρον για τη ρύθμιση των οφειλών προς το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών και τον ΕΦΚΑ, είναι εξαιρετικά περιορισμένο, καθώς χιλιάδες οφειλέτες δεν εντάσσονται στις ρυθμίσεις των 36, 72 ή 120 δόσεων, αφού θεωρούν ότι δεν θα τους… ενοχλήσει κανείς, ή εντάσσονται στην κατηγορία των μεγαλοοφειλετών που δεν έχουν περιουσιακά στοιχεία, ή έχουν καλυμμένα τα… νώτα τους από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς, ή ποντάρουν σε κάποια νέα πιο ευνοϊκή ρύθμιση.
Τα SOS της διαγραφής οφειλών
Το ξεκαθάρισμα της λίστας των οφειλετών από τον ΕΦΚΑ, θα διαμορφώσει και τον χάρτη των διαγραφών, για τα οποία ωστόσο, υπάρχει συγκεκριμένη διαδικασία, η οποία κρύβει μεγάλες παγίδες γι αυτούς που θα επιλέξουν να μην πληρώσουν.
Η διαγραφή της οφειλής και συνεπώς η αποφυγή πληρωμής, δεν είναι και τόσο… απλή υπόθεση. Ειδικότερα, για να διαγραφεί το χρέος του οφειλέτη πρέπει να γίνει ενδελεχής έλεγχος σε τράπεζες, υποθηκοφυλακεία και κτηματολογικά γραφεία, ώστε να αποδειχθεί ότι δεν υπάρχει περίπτωση είσπραξης μετρητών ή κατάσχεση κινητών και ακινήτων περιουσιακών στοιχείων. Αν αποδειχθεί ότι είναι… στεγνός, τότε προχωρά η διαδικασία για να χαρακτηριστεί το χρέος του ως ανεπίδεκτο είσπραξης, ενώ ταυτόχρονα δεσμεύονται οι πάσης φύσεως λογαριασμοί που διαθέτει τόσο ο ίδιος όσο και τα συνυπόχρεα πρόσωπα.
Από την άλλη πλευρά, στην κατηγορία των οφειλών χαμηλής εισπραξιμότητας εντάσσονται εντάσσονται τα ποσά για την είσπραξη των οποίων έχουν ληφθεί επανειλημμένα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης χωρίς αποτέλεσμα, οφειλές προσώπων που έχουν αποβιώσει και οι κληρονόμοι αποποιήθηκαν την κληρονομιά, οφειλές επιχειρήσεων που έχουν πτωχεύσει ή βρίσκονται σε αδράνεια κλπ.
Διαγραφή χρέους με
μείωση σύνταξης
Οι εργοδότες που χρωστούν εισφορές οι οποίες εκτείνονται σε χρονικό διάστημα άνω των 10 ετών, νομιμοποιούνται να μην τις πληρώσουν, με βάση την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας!
Ως προς τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους, δηλαδή πάνω από 1.500.000 φυσικά πρόσωπα, αν κερδίσουν διαγραφή χρεών, λόγω παραγραφής, αντιμετωπίζουν σημαντικό πρόβλημα ως προς τη σύνταξη που θα λάβουν. Ο μεγάλος κίνδυνος στην περίπτωση που ο επαγγελματίες επικαλεστεί την παραγραφή έγκειται στο γεγονός ότι θα τους αφαιρεθούν τόσα χρόνια ασφάλισης, όσα αντιστοιχούν στα έτη που δεν κατέβαλε τις εισφορές! Έτσι, όταν θα μπει στη διαδικασία της συνταξιοδότησης, θα γίνει υπολογισμός των ποσών που οφείλει και αντιστοίχως της σύνταξης που θα του χορηγηθεί, η οποία θα είναι αισθητά μικρότερη, καθώς στον ατομικό του φάκελο θα φαίνονται λιγότερα έτη ασφάλισης. Σε αυτήν την ασφαλιστική δικλείδα ποντάρει το υπουργείο Εργασίας, έτσι ώστε να φέρει περισσότερους οφειλέτες στη διαδικασία των ρυθμίσεων.
Επτά κατηγορίες
απατεώνων
Σε… επιστήμη φαίνεται ότι έχουν αναγάγει χιλιάδες υπόχρεοι την αποφυγή πληρωμής των ασφαλιστικών εισφορών, δημιουργώντας μια μεγάλη “μαύρη τρύπα” για τον ΕΦΚΑ, η οποία είναι δύσκολο έως αδύνατο να κλείσει.
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΚΕΑΟ, οι εταιρείες που έχουν εντοπιστεί να χρησιμοποιούν δόλιες μεθόδους αποφυγής πληρωμής εισφορών ανήκουν στους τομείς του τουρισμού, της εστίασης, της ψυχαγωγίας και των κέντρων διασκέδασης, στις εταιρείες “σεκιούριτι” και στις εταιρείες καθαριότητας. Ως προς το προφίλ των εταιρειών, η μεγαλύτερη παραβατικότητα εντοπίζεται σε μονοπρόσωπες Ε.Π.Ε. και Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρίες (Ι.Κ.Ε.).
Οι “πατέντες” που χρησιμοποιούν οι απατεώνες προκειμένου να ξεγλιστράνε και να μην πληρώνουν, αφορούν τις εξής περιπτώσεις:
1. Επιχειρήσεις με μεγάλους τζίρους που ανήκουν σε επιχειρηματία, φαίνεται να μην έχουν περιουσιακά στοιχεία, καθώς αυτά που είχε κατά το παρελθόν, έχουν μεταβιβαστεί σε τρίτους.
2. Επιχειρήσεις με σταθερά αυξανόμενες οφειλές προς τον ασφαλιστικό φορέα δεν διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία αλλά έχουν “αυτοφωράκηδες”, δηλαδή εικονικούς υπεύθυνους, οι οποίοι έχουν την… έδρα τους σε λογιστικά ή δικηγορικά γραφεία.
3. Επιχειρήσεις με κανονική δραστηριότητα εμφανίζουν πολλά παραρτήματα και ξεγλιστρούν από τον έλεγχο του ΕΦΚΑ.
4. Επιχειρήσεις ασφαλίζουν κατά κόρον τους εργαζομένους άλλων επιχειρήσεων και στο τέλος ρίχνουν “κανόνι”, αφού έχουν εισπράξει κέρδη από τη δραστηριότητα τους ή ακόμη και ΦΠΑ.
5. Επιχειρήσεις οφείλουν στα ασφαλιστικά ταμεία έχοντας διαχειριστές, μέλη ή διευθύνοντες συμβούλους, που δεν διαθέτουν προσωπική περιουσία και οι οποίοι “ξεγλιστράνε” από τη διαδικασία λήψης αναγκαστικών μέτρων είσπραξης. Έχει παρατηρηθεί δε το φαινόμενο να είιναι κατά νόμο υπεύθυνοι υπερήλικες γονείς του επιχειρηματία ή στενοί συγγενείς, άτομα πολύ νεαρής ηλικίας, οικονομικοί μετανάστες και αλλοδαποί που δηλώνουν ως κατοικία την έδρα της εταιρείας! Επιπλέον, το πρόσωπο μπορεί να κάτοικος εξωτερικού χωρίς περιουσία στην Ελλάδα ή απλοί υπάλληλοι με γνώσεις… Λυκείου, οι οποίοι “βαπτίζονται” στελέχη και τοποθετούνται σε θέσεις ευθύνης!
6. Επιχειρήσεις δημιουργούν άλλες με την ίδια έδρα, ίδιο τίτλο και ίδιο αντικείμενο εργασιών με την επιχείρηση που χρωστάει και η οποία δεν υποβάλλει Αναλυτική Περιοδική Δήλωση, ενώ ασφαλίζουν και το προσωπικό της παλαιάς επιχείρησης.
7. Εταιρείες σεκιούριτι ή καθαρισμού πολυκατοικιών και άλλων χώρων, αναλαμβάνουν μια υπεργολαβία και φαίνεται να προσλαμβάνουν πολλούς εργαζομένους, στους οποίους περιλαμβάνονται οι εργαζόμενοι του αναδόχου του έργου!
Τι ισχύει για
τις δόσεις
Κατώτερη του αναμενόμενου είναι η ανταπόκριση των οφειλετών στη ρύθμιση χρεών σε 36 ή 72 δόσεις, ενώ χάνονται ρυθμίσεις και για όσους είχαν ενταχθεί στις 120 δόσεις, καθώς μειώνεται συνεχώς το διαθέσιμο εισόδημα λόγω του κύματος ακρίβειας και ιδίως των υψηλών τιμών της ενέργειας.
Η διαδικασία ρύθμισης οφειλών ισχύει στις εξής περιπτώσεις:
1. Για οφειλές που δημιουργήθηκαν στο διάστημα της πανδημίας και των περιοριστικών κρατικών μέτρων, δηλαδή από το διάστημα 01/03/2020 έως 31/07/2021 και εντάσσονται στην πάγια ρύθμιση. Ωστόσο, προϋπόθεση αποτελεί ο επιλέξιμος ΚΑΔ, το κλείσιμο της επιχείρησης με κρατική εντολή για το διάστημα από 27/10/2020-31/07/2021, η βεβαίωση της οφειλής κατά το διάστημα από 01/03/2020-31/07/2021 με την προϋπόθεση να έχουν υπαχθεί στην πάγια ρύθμιση του Νόμου 4152/2013, εφόσον αυτή βρισκόταν σε ισχύε στις 05/11/2021.
2. Η εξόφληση της οφειλής σε 36 δόσεις γίνεται άτοκα, ενώ για τις 72 δόσεις ισχύει επιτόκιο 2,5%, με τον όρο πληρωμής της πρώτης δόσης έως τις 28/02/2022. Σε περίπτωση καθυστέρησης, το ποσοστό προσαύξησης της οφειλής υπολογίζεται με επιτόκιο 5%.
3. Στους οφειλέτες που έχουν και ανοικτές… εκκρεμότητες με τις τράπεζες και την Εφορία προβλέπεται η ρύθμιση σε 120 ή 240 δόσεις, στο πλαίσιο των διατάξεων του Πτωχευτικού Κώδικα.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ Karfitsa
