Σημαντικές πολιτικές και νομικές εξελίξεις καταγράφονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς σήμερα λήγει η προθεσμία των 60 ημερών που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία για τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων χωρίς έγκριση του Κογκρέσου, στο πλαίσιο της εμπλοκής με το Ιράν.
Σύμφωνα με το Σύνταγμα των ΗΠΑ, μόνο το Κογκρέσο έχει την εξουσία να κηρύσσει πόλεμο. Ωστόσο, νόμος του 1973 επιτρέπει στον πρόεδρο να ξεκινά περιορισμένης διάρκειας στρατιωτικές επιχειρήσεις σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, με την υποχρέωση είτε να ζητήσει έγκριση εντός 60 ημερών είτε να τερματίσει τις επιχειρήσεις, με δυνατότητα παράτασης 30 ημερών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Ο πόλεμος, σύμφωνα με τις αναφορές, ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, με το Κογκρέσο να ενημερώνεται δύο ημέρες αργότερα, οπότε και άρχισε η αντίστροφη μέτρηση των 60 ημερών.
Ωστόσο, η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι η προθεσμία έχει «παγώσει», επικαλούμενη την εκεχειρία που τέθηκε σε ισχύ στις 8 Απριλίου. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ανέφερε σε ακρόαση στη Γερουσία ότι «το χρονοδιάγραμμα των 60 ημερών έχει ανασταλεί», καθώς οι εχθροπραξίες, όπως υποστήριξε, έχουν τερματιστεί.
Από την πλευρά της κυβέρνησης τονίζεται ότι δεν έχουν καταγραφεί ανταλλαγές πυρών από τις αρχές Απριλίου, ενώ χαρακτηρίζεται ότι οι επιχειρήσεις έχουν ουσιαστικά λήξει.
Την κυβερνητική θέση απορρίπτει η αντιπολίτευση. Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, υποστήριξε ότι η εκτελεστική εξουσία δεν μπορεί μονομερώς να «παγώνει» τις προθεσμίες, ενώ αμφισβήτησε τη νομική βάση της συνέχισης της στρατιωτικής εμπλοκής, τονίζοντας ότι αμερικανικά στρατεύματα εξακολουθούν να βρίσκονται σε κίνδυνο.
Διάφορες επιλογές
Δύο μήνες μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων εναντίον του Ιράν και των αντιποίνων της Τεχεράνης εναντίον στόχων στο Ισραήλ αλλά και σε διάφορες χώρες του Κόλπου, το Στενό του Ορμούζ, ζωτικής σημασίας για τη ναυσιπλοΐα, παραμένει κλειστό προκαλώντας κατακόρυφη άνοδο των τιμών της ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο.
Οι προσπάθειες για την επίλυση της σύγκρουσης έχουν περιέλθει σε τέλμα και ο Τραμπ ήταν προγραμματισμένο να ενημερωθεί χθες για τα σχέδια για μια σειρά νέων στρατιωτικών πληγμάτων εναντίον του Ιράν, με στόχο να αναγκάσει την Τεχεράνη να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος στο Reuters.
Αν και η επιλογή αυτή αποτελεί εδώ και καιρό μέρος των σχεδίων των ΗΠΑ, η είδηση, που μεταδόθηκε πρώτα από τον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios, προκάλεσε μεγάλη άνοδο στις τιμές του πετρελαίου με το αργό Μπρεντ – η διεθνής τιμή αναφοράς– να φτάνει τα 126 δολάρια το βαρέλι, προτού υποχωρήσει στα περίπου 114 δολάρια.
Σύμφωνα με το Axios, ένα άλλο σχέδιο που παρουσιάστηκε χθες στον Αμερικανό πρόεδρο προβλέπει τη χρήση χερσαίων δυνάμεων προκειμένου να θέσουν υπό τον έλεγχό τους μέρος του Στενού και να το ανοίξουν για τη ναυσιπλοΐα. Ο Τραμπ εξετάζει επίσης να παρατείνει τον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών ή να κηρύξει μονομερώς τη νίκη, έχουν δηλώσει αξιωματούχοι.
Σε μια ένδειξη ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν και το σενάριο της παύσης των εχθροπραξιών, ένα τηλεγράφημα του υπουργείου Εξωτερικών που επρόκειτο να παραδοθεί προφορικά στα χώρες εταίρους έως την 1η Μαΐου τις καλεί να ενταχθούν σε έναν νέο συνασπισμό, με την ονομασία Maritime Freedom Construct, προκειμένου να αποκατασταθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ.
Ο Τραμπ επανέλαβε χθες ότι η οικονομία του Ιράν είναι «μια καταστροφή», αλλά αναλυτές εκτιμούν ότι, αν αναμένει ότι η Τεχεράνη θα υποχωρήσει, ίσως αυτό να μην συμβεί σύντομα.
Παράλληλα ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι δεν θα επιτραπεί στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και ότι η τιμή της βενζίνης -μια βασική ανησυχία για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου- θα «πέσει σαν πέτρα» μόλις τελειώσει ο πόλεμος.
Για «μακροχρόνια και επώδυνα πλήγματα» προειδοποιεί το Ιράν
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ δήλωσε χθες το βράδυ ότι δεν είναι λογικό να αναμένει κανείς γρήγορα αποτελέσματα από τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ, όπως μετέδωσε το πρακτορείο IRNA.
«Η προσδοκία επίτευξης αποτελέσματος σε σύντομο χρονικό διάστημα, ανεξάρτητα από το ποιος είναι ο μεσολαβητής, κατά τη γνώμη μου, δεν είναι πολύ ρεαλιστική», επεσήμανε.
Ανώτερος αξιωματούχος των Φρουρών της Επανάστασης προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, ακόμη και περιορισμένη, θα οδηγήσει σε «μακροχρόνια και επώδυνα πλήγματα» σε περιφερειακές θέσεις των ΗΠΑ.
Ο διοικητής της Αεροδιαστημικής Δύναμης Ματζίντ Μουσαβί σχολίασε : «Έχουμε δει τι συνέβη στις βάσεις σας στην περιοχή, θα δούμε το ίδιο να συμβαίνει και στα πολεμικά σας πλοία».
Από την πλευρά του ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν αγιατολάχ Μοζταμπά Χαμενεΐ σε γραπτό του μήνυμα προς τους Ιρανούς επεσήμανε ότι η Τεχεράνη, υπό τη νέα διαχείριση του Στενού, θα σταματήσει «την κατάχρηση της πλωτής οδού από τους εχθρούς», αφήνοντας να εννοηθεί ότι το Ιράν σκοπεύει να διατηρήσει την κυριαρχία του επί του Ορμούζ.
«Ξένοι που έρχονται από χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά (…) δεν έχουν καμία θέση εκεί, εκτός από τον βυθό των νερών του», πρόσθεσε.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι, αν τα προβλήματα που έχουν προκύψει από τον αποκλεισμό του Στενού συνεχιστούν ως τα μέσα του έτους, η παγκόσμια ανάπτυξη θα μειωθεί, ο πληθωρισμός θα αυξηθεί και επιπλέον δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι θα βυθιστούν στη φτώχεια και την ακραία πείνα.
«Όσο περισσότερο παραμένει κλειστή αυτή η ζωτικής σημασίας αρτηρία, τόσο πιο δύσκολο θα είναι να αντιστραφεί η ζημιά», τόνισε.
Εξάλλου τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι απαγόρευσαν στους πολίτες τους να ταξιδεύουν στο Ιράν, τον Λίβανο και το Ιράκ και προέτρεψαν όσους βρίσκονται σε αυτές τις χώρες να φύγουν αμέσως και να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, επικαλούμενα τις περιφερειακές εξελίξεις.
