Μπορεί το παραδοσιακό τσιγάρο να έχει χάσει μέρος της απήχησής του στις νεότερες γενιές, όμως οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η νικοτίνη εξακολουθεί να βρίσκει νέους δρόμους για να εισέλθει στην καθημερινότητα των εφήβων και των νεαρών ενηλίκων.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος, επιστήμονες και φορείς δημόσιας υγείας κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τη ραγδαία εξάπλωση του ατμίσματος και των νέων προϊόντων νικοτίνης, τα οποία συχνά παρουσιάζονται ως πιο σύγχρονες ή λιγότερο επιβλαβείς επιλογές σε σχέση με το συμβατικό τσιγάρο.
Όπως επισημαίνουν, το πρόβλημα δεν έχει εξαφανιστεί. Αντίθετα, έχει αλλάξει μορφή. Οι συσκευές ατμίσματος, οι γεύσεις, ο ελκυστικός σχεδιασμός και η έντονη παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δημιουργούν ένα περιβάλλον που καθιστά τη νικοτίνη πιο εύκολα προσβάσιμη και πιο ελκυστική για τους νέους.
Οι έφηβοι στο επίκεντρο της ανησυχίας
Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά τις μικρές ηλικίες. Πολλοί έφηβοι έρχονται πλέον για πρώτη φορά σε επαφή με τη νικοτίνη μέσω του ηλεκτρονικού τσιγάρου και όχι μέσω του παραδοσιακού καπνίσματος.
Η χρήση συχνά ξεκινά ως περιέργεια ή ως μέρος μιας κοινωνικής δραστηριότητας. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η εξοικείωση με τη νικοτίνη από τόσο νεαρή ηλικία μπορεί να οδηγήσει σε εξάρτηση και να αυξήσει σημαντικά τις πιθανότητες μελλοντικής χρήσης καπνικών προϊόντων.
Παράλληλα, αρκετοί νέοι εξακολουθούν να θεωρούν λανθασμένα ότι το άτμισμα είναι ουσιαστικά ακίνδυνο ή πολύ πιο ασφαλές από το συμβατικό τσιγάρο, γεγονός που ενισχύει τη διάδοσή του.
Τι λένε οι επιστήμονες
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η νικοτίνη παραμένει μία από τις πιο εθιστικές ουσίες και μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη του εγκεφάλου κατά την εφηβεία, καθώς και λειτουργίες όπως η μνήμη, η προσοχή και η λήψη αποφάσεων.
Επιπλέον, τα προϊόντα ατμίσματος περιέχουν διάφορες χημικές ουσίες που εισπνέονται από τον χρήστη. Αν και η έρευνα συνεχίζεται, υπάρχουν ήδη ενδείξεις για επιπτώσεις στο αναπνευστικό και το καρδιαγγειακό σύστημα, ενώ ορισμένα συστατικά έχουν συνδεθεί με σοβαρούς κινδύνους για την υγεία.
Για τους επιστήμονες, το βασικό ζητούμενο δεν είναι η σύγκριση μεταξύ διαφορετικών προϊόντων νικοτίνης, αλλά η αποτροπή της έναρξης οποιασδήποτε μορφής εξάρτησης στις νεαρές ηλικίες.
Η πρόληψη ως η πιο ισχυρή άμυνα
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η ενημέρωση πρέπει να ξεκινά νωρίς, μέσα από το σχολείο, την οικογένεια και το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Στόχος δεν είναι η τρομοκράτηση των νέων, αλλά η παροχή αξιόπιστης γνώσης που θα τους επιτρέψει να αναγνωρίζουν τους κινδύνους πίσω από τις σύγχρονες τάσεις.
Σε μια εποχή όπου η επιρροή των social media είναι ισχυρότερη από ποτέ, η πρόληψη καλείται να βρει νέους τρόπους επικοινωνίας και να φτάσει εκεί όπου διαμορφώνονται οι συνήθειες και οι επιλογές των νέων ανθρώπων.
Το μήνυμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καπνίσματος είναι σαφές: η μορφή μπορεί να αλλάζει, όμως η εξάρτηση από τη νικοτίνη εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία και ιδιαίτερα για τη νέα γενιά.
